تجلیل گسترده طالبان از سالگرد توافق صلح دوحه با آمریکا

حکومت طالبان سومین سالگرد توافقنامه صلح با آمریکا در دوحه را به طور گسترده‌ در کابل تجلیل کردند و آن را «پیروزی و افتخار بزرگ» خواندند.

طالبان همچنین در اعلامیه‌ای حضور ۲۰ ساله آمریکا و کشورهای غربی در افغانستان را «اشغال» توصیف کرده است و گفته است با امضای این توافقنامه «زمینه ایجاد یک نظام کامل اسلامی» فراهم شد.

در مراسمی که در کابل از طرف حکومت طالبان برگزار شده بود، عبدالغنی برادر، معاون نخست‌وزیر طالبان (امضاکننده این توافقنامه با زلمی خلیلزاد، نماینده آمریکا) در سخنرانی خود گفت که مسئولیت حکومت است که «نظام امارت اسلامی» را حفظ کند و فاصله میان مردم و مسئولان را از بین ببرد.

آقای برادر درباره روز امضای توافقنامه صلح با آمریکا گفت: «سه ‌سال قبل در همین روز آخرین میخ بر تابوت سومین اشغال‌گر جهانی در افغانستان کوبیده شد.»

عبدالغنی برادر هرچند تعامل با کشورهای جهان را یک نیاز خواند و گفت حکومت طالبان خواهان روابط مثبت با کشورهاست اما آمریکا را به مسدود کردن «غیرقانونی» دارایی‌های افغانستان متهم کرد و افزود که آمریکا با نگهداشتن برخی از رهبران طالبان در فهرست سیاه تحریم‌ها «به جهانیان هم اجازه تعامل با افغان‌ها نمی‌دهد».

در این مراسم همچنین شهاب‌الدین دلاور، سرپرست وزارت معادن حکومت طالبان، مدعی شد که آمریکا در چندین مورد توافقنامه دوحه را نقض کرده و به آن پایبند نمانده است.

این در حالی است که پس از کشته شدن ایمن ظواهری در کابل در یک حمله پهپادی آمریکا، وزیر خارجه آمریکا طالبان را به نقض توافقنامه دوحه برای پناه دادن به رهبر القاعده متهم کرده بود.

توافقنامه صلح آمریکا و طالبان در دهم حوت/اسفند ۱۳۹۸ (۲۹ فوریه/فبروری ۲۰۲۰) به امضا رسید. بر اساس این سند، که در دوحه قطر امضا شد، طالبان با توقف حملات خود به نیروهای آمریکا و کاهش سطح خشونت‌ها توافق کردند. در این توافقنامه همچنین آمده بود که طالبان با دولت پیشین افغانستان گفتگوهای صلح را پیش ببرند.

آمریکا نیز در مقابل تعهد داد که به‌تدریج از شمار نیروهایش در افغانستان کم کند و در نهایت تمام همه آن‌ها را از این کشور بیرون ببرد. بسیاری این توافقنامه را از عوامل اصلی سقوط دولت پیشین افغانستان و روی کار آمدن دوباره طالبان می‌دانند. حدود یک سال ونیم بعد از این توافق، طالبان در اوت/آگوست ۲۰۲۱ با تصرف کابل به قدرت بازگشتند.

در همین حال، امیرخان متقی، وزیر خارجه‌ طالبان به بی‌بی‌سی گفته است که آن‌ها به تعهدات‌شان مطابق توافقنامه دوحه عمل کرده‌اند و از جامعه جهانی خواسته است که حکومت طالبان را به رسمیت بشناسند. او هرچند می‌گوید که به رسمیت شناخته نشدن «مشکل عملی در حکومتداری» برای آن‌ها به‌وجود نیاورده است.

آقای متقی همچنین اذغان کرد که در خصوص آموزش زنان «مشکلاتی» وجود دارد، اما از جامعه جهانی می‌خواهد که «صبر داشته باشند».

او تاکید کرد که مطابق توافقنامه دوحه، طالبان به هیچ کسی اجازه نخواهد داد تا از خاک افغانستان علیه کشورهای همسایه و فراتر از آن استفاده کند.

زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین آمریکا در امور صلح افغانستان، که معمار توافق جنجالی دوحه خوانده می‌شود، با وجود موج خشم و انتقادهای گسترده بسیاری از افغان‌ها در سه سال گذشته، همچنان معتقد است که این توافقنامه در شرایط آن‌روزها که خروج آمریکا حتمی بود، کمترین هزینه را برای همه طرف‌ها داشته است.

آقای خلیلزاد در مصاحبه‌ای با برنامه به‌عبارت دیگر بی‌بی‌سی فارسی اذعان کرد که توافق دوحه طالبان و آمریکا تا حدی در فروپاشی نظام جمهوریت در افغانستان نقش داشته است. آقای خلیلزاد، اما، می‌گوید مقصر اصلی، حاکمان پیشین افغانستان هستند که در حل‌و‌فصل مسالمت‌آمیز بحران جدی نبودند.

او افزود طالبان حتی دو روز قبل از فرار اشرف غنی، رئیس‌جمهور وقت، از کشور با تشکیل یک دولت ائتلافی به رهبری طالبان در کابل موافقت کرده بودند.

زلمی خلیلزاد، که اخیرا توییت‌های زیادی در مورد اعتراضات اخیر در ایران هم منتشر کرده، با وجود تکذیب مقامات ایران، تاکید می‌کند که «حالا می‌بینیم که رهبر القاعده در ایران است و به نظر می‌رسد که پایتخت القاعده هم از افغانستان به ایران منتقل شده است.»