محافظ سابق رهبر و با ثبات‌ترین مدیر ورزش؛ از رئیس جدید کمیته ملی المپیک ایران چه می‌دانیم؟

منتشر شده در

رها راد، خبرنگار ورزشی

اعضای مجمع کمیته ملی المپیک، یکشنبه ششم شهریور، محمود خسروی‌وفا را به عنوان رئیس این کمیته برای چهار سال آینده انتخاب کردند و به این ترتیب «باثبات‌ترین مدیر ورزش ایران» و «محافظ سابق رهبر جمهوری اسلامی» جای رضا صالحی امیری را گرفت.

این پنجاه و یکمین مجمع عمومی کمیته ملی المپیک ایران بود که طی آن محمود خسروی‌وفا، مهدی علی‌نژاد و فضل‌الله باقرزاده برای پست ریاست با هم مبارزه کردند. خسروی‌وفا و علی‌نژاد در دور نخست انتخابات به حد نصاب ۵۰ درصد به علاوه یک رای نرسیدند.

در دور دوم رای‌گیری و از مجموع ۵۵ رای، محمود خسروی‌وفا با ۲۸ رای مقابل ۲۷ رای مهدی علی‌نژاد پیروز شد و به ریاست چهار ساله کمیته ملی المپیک رسید. خسروی‌وفا یازدهم تیر با حکمی از سوی ابراهیم رئیسی، به عضویت شورای عالی ورزش و تربیت بدنی ایران درآمده بود.

محافظ آیت‌الله خامنه‌‌ای، جانباز جنگ و رئیس فدراسیون معلولین

محمود خسروی‌وفا از قدیمی‌ترین مدیران ورزش جمهوری اسلامی و در عین‌حال از «مرموزترین‌ها» نیز است.

از هفدهم بهمن ۱۳۷۹ که کمیته پارالمپیک ایران به صورت رسمی اعلام موجودیت کرد، آقای خسروی‌وفا به ریاست آن منصوب شد. کمیته‌ای که وظیفه هماهنگی، آماده‌سازی و پشتیبانی از ورزشکاران معلول ایرانی، جهت حضور در رقابت‌های پارالمپیکی را برعهده دارد.

سوابق او نشان می‌دهد که حد فاصل سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۴ و سپس از سال ۱۳۶۹ تا ۱۳۹۶ ریاست «فدراسیون ورزش‌های جانبازان و معلولین» را نیز در دست داشته است.

محمود خسروی‌وفا در دهه ۶۰ خورشیدی دو مسئولیت غیرورزشی هم داشت. طبق اظهارات خودش در مصاحبه‌ای که با صداوسیمای حکومتی ایران داشته و همین‌طور براساس اطلاعاتی که در سایت رسمی دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران منتشر شده، آقای خسروی‌وفا در سال‌های ۱۳۵۹ و ۱۳۶۰ محافظ شخصی آیت‌الله علی خامنه‌ای بوده است.

او پس از ترور علی خامنه‌ای (تیرماه ۱۳۶۰)، مدتی به عنوان عضوی از سپاه پاسداران به جبهه‌های جنگ ایران و عراق رفت. سال ۱۳۶۰ مجروح شد و به تهران بازگشت.

محسن جوادیان، یکی از محافظان آقای خامنه‌ای در دهه ۶۰ شمسی، طی مصاحبه‌ای با پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، محمود خسروی‌وفا را «معرف خود» برای محافظت از علی خامنه‌ای دانسته و گفته است: «در اوایل جنگ، برای محافظان آیت‌الله خامنه‌ای از جمله آقایان محمود خسروی‌وفا و فریدون خیام‌باشی در مناطق جنگی سانحه‌ای رخ داد که منجر به مجروحیت آنان شد. آقای خسروی‌وفا به دلیل مجروحیت و قطع شدن پایش در بیمارستان شهدای تهران بستری شد که به عیادتش رفتم. خسروی‌وفا در آنجا به بنده پیشنهاد داد که به تیم محافظان آیت‌الله خامنه‌ای بپیوندم.»

محمود خسروی‌وفا طی سال‌های ۱۳۶۴ تا پایان جنگ ایران و عراق، هم در جنگ حضور داشت و هم به عنوان یکی از محافظان علی خامنه‌ای، او را در زمان بازدید از مناطق جنگی همراهی می‌کرد.

با پایان جنگ هشت ساله، محمود خسروی‌وفا که حالا خود از جانبازان جنگ ایران و عراق محسوب می‌شد، تمام مناصب مدیریتی ورزش جانبازان و معلولین را در ایران در دست گرفت.

باثبات‌ترین مدیر ورزشی

۲۲ سال ریاست بدون رقیب در کمیته پارالمپیک ایران، محمود خسروی‌وفا را به باثبات‌ترین مدیر ورزشی در «ورزش بی‌ثبات» ایران تبدیل کرده است. اما او غیر از مدیریت در ورزش، همواره دستی هم در سیاست داشت.

عضویت در شورای شهر تهران، عضو شورای هماهنگی ورزش صدا و سیما و عضویت در حلقه ده نفره موسسین «جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی» (جمنا) از جمله سوابق و فعالیت‌های سیاسی آقای خسروی‌وفا است.

جمنا یا جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی، سال ۱۳۹۵ و در آستانه «دوازدهمین انتخابات ریاست جمهوری» موجودیت خود را اعلام کرد. اعضای این تشکل سیاسی را محمود خسروی‌وفا، حسن رحیمیان، مرضیه وحید دستجردی، مهدی چمران، یحیی آل‌اسحاق، حمیدرضا حاجی‌بابایی، رضا روستاآزاد، مهدی محمدی، علیرضا مرندی و نادر طالب‌زاده تشکیل می‌دادند.

در ماه‌های بعد، چهره‌هایی مانند محمدباقر قالیباف، رستم قاسمی، محسن رضایی، مهرداد بذرپاش، مصطفی میرسلیم و غلامرضا مصباحی مقدم نیز به این جبهه سیاسی پیوستند.

نام افراد حاضر در این تشکل، سمت و سوی سیاسی محمود خسروی‌وفا را نشان می‌دهد. او از مدیران محافظه‌کار نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.

خسروی‌وفا سال ۱۳۹۳ در مصاحبه‌ای با خبرآنلاین، ادعا کرد که اگر به سال ۱۳۸۸ برگردد، باز هم به محمود احمدی‌نژاد رای خواهد داد، حتی با وجود این‌که از چند ماه پس از انتخابات ریاست جمهوری، به دلیل آن‌چه «انحراف از مسیر امام و رهبری» خوانده، از او فاصله گرفته است.

محمود خسروی‌وفا در این مصاحبه تاکید کرده بود که برایش ملاکی بالاتر از دیدگاه‌های رهبر جمهوری اسلامی وجود ندارد و گفته بود: «هر شخصی، هر انسانی، در هر پستی، از مجتهد و سردار سپاه گرفته، تا وزیر و وکیل، تا زمانی که در راستای اصل آرمان‌های امام و مقام رهبری حرکت کند، حرکتش مقدس است؛ همین که زاویه پیدا کرد، ولو اینکه حتی نیتش خیر خواهانه باشد، منحرف است.»

سایه روشن‌های مدیریت خسروی‌وفا

محمود خسروی‌وفا کمتر با رسانه‌ها هم‌صحبت می‌شود. انتخابش برای مصاحبه‌های رسانه‌ای، اغلب محدود به صداوسیما یا برخی از رسانه‌های دولتی شده و حتی علاقه‌ای به سخنرانی‌ در مراسم‌ها نیز نشان نمی‌دهد.

موافقین آقای خسروی‌وفا به نتایج ورزشکاران پارالمپیکی ایران در رقابت‌های بین‌المللی، به عنوان کارنامه قابل دفاع او اشاره می‌کنند.

تیم ملی والیبال نشسته ایران در دهه‌های اخیر، از موفق‌ترین تیم‌های ورزشی تاریخ ایران و جهان بوده است؛ هفت مدال طلای پارالمپیک، دو نقره پارالمپیک و ۳ نشان طلای بازی‌های پارآسیایی.

ورزشکاران ایرانی در رقابت‌های پارالمپیک از سال ۱۹۸۸ تاکنون موفق به کسب ۶۷ مدال طلا، ۴۸ نشان نقره و ۴۵ مدال برنز شده‌اند.

ورزشکاران «المپیکی» ایران از سال ۱۹۴۸ میلادی که به صورت رسمی برای اولین بار در مسابقات المپیک تابستانی شرکت کردند تاکنون موفق به کسب ۲۴ مدال طلا، ۲۳ نقره و ۲۹ برنز شده‌اند؛ تفاوت موفقیت‌های میان دو کاروان المپیک و پارالمپیک ایران در سال‌های اخیر قابل توجه است.

بسیاری از موافقان آقای خسروی‌وفا، نظم بخشیدن او به تیم‌های پارالمپیکی را از جمله دلایل موفقیت ورزشکاران ایران در این مسابقات قلمداد می‌کنند.

ولی طی سال‌های اخیر، جامعه ورزش و رسانه انتقاداتی به محمود خسروی‌وفا به عنوان رئیس کمیته پارالمپیک ایران وارد کرده‌اند. مهمترین انتقاد، انحصاری شدن ورزش معلولین و جانبازان است که از قدرت او در تمامی سه دهه و نیم اخیر خارج نمی‌شود.

برخی از ورزشکاران پارالمپیکی هم گفته‌اند توجه آقای خسروی‌وفا در قدم اول به مجروحین و معلولین جنگی و نیروهای مسلح ایران و آن‌چه جمهوری اسلامی «جانباز» می‌نامد بوده و نگاه کمتری به جامعه معلولین ایران دارد.

محمود خسروی‌وفا این اتهام را به کرات تکذیب کرده و گفته است تفاوتی میان «جانبازان جنگی» و «معلولین» قائل نمی‌شود.

انتخاب به عنوان «برترین» مدیر قرن ورزش ایران

در تیر سال جاری آقای خسروی‌وفا، عنوان «مدیر برتر ورزشی قرن ایران» را به دست آورد؛ عنوانی که او را بالاتر از مدیرانی مانند محمدرضا یزدانی خرم (رئیس سابق فدراسیون والیبال و کشتی ایران)، محسن صفایی فراهانی (رئیس پیشین فدراسیون فوتبال) یا مصطفی هاشمی‌طبا (رئیس سازمان تربیت بدنی) قرار می‌داد.

چگونگی ارزیابی و انتخاب او اما جای حرف و حدیث داشت. محمود خسروی‌وفا این عنوان را در «جشنواره بهترین‌های صد سال ورزش ایران» که با همکاری سازمان صداوسیمای ایران، کمیته ملی المپیک و کمیته پارالمپیک برگزار شده بود کسب کرد. به عبارتی، خسروی‌وفا از سوی نهادهایی که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم توسط خودش اداره می‌شوند، عنوان برترین مدیر ورزشی قرن ایران را کسب کرد.

خسروی‌وفا سال ۱۳۹۹ از سوی اندرو پارسونز، رئیس کمیته بین‌المللی پارالمپیک (NPC) به دلیل پذیرش منشور این کمیته بین‌المللی و همین طور تاسیس کمیسیون ورزشکاران، مورد ستایش قرار گرفت. برخی از رسانه‌های ایران می‌گویند کمیته بین‌المللی المپیک نیز سال ۱۳۹۸ از آقای خسروی‌وفا با اهدای «یک نشان عالی» تقدیر کرده بود.

ثبات مدیریتی، خصلتی نادر در ورزش ایران است و کمتر مدیری فرصت می‌کند که به اندازه کافی در پستی تجربه کسب کند و اندیشه‌هایش را در آن عملی کند. خسروی‌وفا گرچه از این ویژگی را دارد، اما حمایت‌های پنهان و پیدایی که همواره از آن برخوردار بوده، موجب می‌شود که نتوان «تمام اعتبار این ثبات» را به کاردانی او اختصاص داد.