تشکیل شورای ناتو-اوکراین؛ زلنسکی از تاخیر در عضویت ناراضی است

ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری اوکراین، که از مشخص نشدن برنامه زمانی برای عضویت کی‌یف در ناتو ناراضی است برای شرکت در اجلاس رهبران کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی به ویلنیوس لیتوانی رسیده است.

پیشتر ینس استولتنبرگ در کنفرانس خبری خود اعلام کرد که اجماع در ناتو حاکی از آن است که زمان عضویت کامل اوکراین در این سازمان هنوز نرسیده است.

جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، نیز پیشتر گفته بود تا زمانی که اوکراین در حال جنگ با روسیه است، امکان پیوستن کی‌یف به ناتو وجود ندارد، چون طبق اساسنامه این سازمان باقی کشورهای عضو را نیز عملا در وضعیت جنگی قرار خواهد داد.

به هر روی دبیرکل ناتو در اولین روز برگزاری این اجلاس از تشکیل «شورای تازه ناتو-اوکراین» خبر داد و گفت برنامه چند ساله‌ جدیدی برای کمک به گذار اوکراین به کشوری آماده برای پیوستن به ناتو وضع شده است.

به گفته وی شورای ناتو-اوکراین محلی است که اعضای این سازمان و اوکراین به عنوان اعضای برابر با یکدیگر ملاقات خواهند کرد. قرار است اولین جلسه این شورا، فردا چهارشنبه در حاشیه اجلاس ناتو برگزار شود.

رئیس جمهوری اوکراین که برای شرکت در اجلاس ناتو در ویلنیوس لیتوانی است موضع متحدان خود در ناتو را به معنی «عقب افتادن» عضویت اوکراین در ناتو برای مدت نامعلوم می‌داند.

رئیس جمهوری اوکراین خودداری ناتو از مشخص کردن جدول زمانی برای عضویت اوکراین را «مضحک و بی‌سابقه» خوانده است.

انتظار می‌رود آقای زلنسکی در اولین جلسه شورای ناتو-اوکراین درباره این موضوع «به صراحت» صحبت کند.

اجلاس رهبران ناتو امروز سه‌شنبه در ویلنیوس لیتوانی آغاز شده است و برنامه‌ریزی بلندمدت برای مقابله با حمله روسیه از جمله دستور کارهای این نشست است. این در حالی است که اعضای ناتو در مورد نحوه رسیدگی به درخواست اوکراین برای پیوستن به آن اختلاف نظرداشته‌اند.

ینس استولتنبرگ تاکید کرد که اوکراین زمانی که کشورهای عضو «موافقت کنند و شرایط مورد نظر تامین شود» به ناتو می‌پیوندد.

او گفت که روند عضویت اوکراین به این سازمان از دو مرحله به یک مرحله کاهش یافته و این موضوع مسیری روشن را برای عضویت در ناتو پیش پای اوکراین گذاشته است. به گفته آقای استولتنبرگ این اولین بار است که ناتو لزوم وجود «یک برنامه اقدام» را در روند عضویت این سازمان حذف کرده است.

عضویت در ناتو می‌تواند چند دهه به طول بیانجامد و با وجود تسهیلاتی که ناتو برای عضویت اوکراین مشخص کرده، نبود برنامه زمانی در این زمینه کی‌یف را ناخرسند کرده است.

به گفته دبیرکل ناتو مدرنیزه شدن موسسات و سازمان‌های دفاعی و امنیتی اوکراین و تقویت دولتمداری و مبارزه با فساد در این کشور از شروط لازم برای عضویت کی‌یف در ناتو است.

به گفته آقای استولتنبرگ این شرایط درباره تمامی کشورهایی که به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی پیوسته‌اند صادق است.

او در عین حال با تاکید بر لزوم سرمایه‌گذاری بیشتر در زمینه دفاعی گفت ناتو می‌خواهد ۳۰۰ هزار نیروی دفاعی در حد اعلای آمادگی داشته باشد و انتظار دارد که سال آینده تعداد کشورهای عضو این سازمان که دو درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به بودجه دفاعی خود اختصاص می‌دهند، بیشتر شود.

سخنرانی زلنسکی در ویلنیوس

ولودیمیر زلنسکی روز سه‌شنبه در یک سخنرانی در مرکز ویلنیوس در کنار رهبر لیتوانی گفت کشورش ناتو را قدرتمندتر خواهد کرد.

او در میان استقبال جمعیتی که برای شنیدن صحبت‌های او جمع شده بودند تاکید کرد ناتو به امنیت اوکراین کمک می‌کند و افزود که اوکراین به ناتویی معتقد است که «تعلل به خرج نمی‌دهد و وقت تلف نمی کند.»

لیتوانی در کنار چند کشور دیگر اروپای شرقی و مرکزی، از متحدان پر و پا قرص اوکراین در جنگ روسیه علیه این کشور بوده است.

کمک به اوکراین در جنگ روسیه موضوع اصلی در اجلاس ناتو است.

آلمان روز سه‌شنبه اعلام کرد یک بسته نظامی دیگر به ارزش ۷۰۰ میلیون یورو به اوکراین کمک خواهد کرد.

بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان اعلام کرد این بسته کمکی شامل دو سیستم موشک‌انداز پتریوت، ۲۵ تانک ۱ A5 لئوپارد، ۴۰ خودروی جنگی پیاده نظام ماردر، ۲۰هزار گلوله توپ و ۵هزار تسلیحات دودزا می‌شود.

گسترش ناتو به منطقه اسکاندیناوی

یک روز پیش ازآغاز نشست ناتو، ترکیه بعد از چند ماه مخالفت، برای پیوستن سوئد به ائتلاف ناتو چراغ سبز نشان داد.

ترکیه از سوئد به دلیل اقامت کردهای مخالفت دولت آنکارا انتقاد کرده بود و چند ماه مانع پیوستن این کشور به ناتو شده بود.

روز دوشنبه در پی دیدار رهبران سوئد و ترکیه، دبیر کل ناتو اعلام کرد «آنکارا و استکهلم برای پاسخ به «نگرانی‌های امنیتی مشروع ترکیه» از نزدیک با یکدیگر همکاری کرده‌اند و در چارچوب این همکاری، «سوئد قانون اساسی خود را تغییر داده و عملیات ضدتروریسم خود را علیه حزب کارگران کردستان، پ.ک.ک گسترش داده و صادرات اسلحه به ترکیه را نیز از سر گرفته است.»

سوئد اعلام کرده است که در مقابل فعالانه از تلاش‌ها برای احیای روند پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا حمایت خواهد کرد.

ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو روز سه‌شنبه گفت هموار شدن راه سوئد برای عضویت در ناتو اتفاقی تاریخی است که با همکاری ترکیه روی داده است.

در بیانیه‌ای که در پی توافق ترکیه و سوئد از سوی ناتو صادر شده آمده است که سوئد فعالانه از تلاش‌ها برای احیاء روند پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا حمایت خواهد کرد. بر اساس بیانیه ناتو، این حمایت «مدرنیزه کردن مراودات گمرکی ترکیه و اتحادیه اروپا و نیز لغو رودادید» را شامل می‌شود.

اولین بار ترکیه در سال ۱۹۸۷ خواستار عضویت در اتحادیه اروپا شد اما حرکت این کشور به سوی اقتدارگرایی با رهبری رجب طیب اردوغان این روند را متوقف کرد.

اما از زمان آغاز جنگ روسیه در اوکراین، رجب طیب اردوغان به عنوان یک رهبر ناتو نقش مهمی برای اعمال نفوذ بر مسکو ایفا کرده است.

او در عملی شدن توافق انتقال غله از دریای سیاه و ادامه صادرات محصولات کشاورزی از بنادر اوکراین نقشی مهم ایفا کرد و با وجود تهدیدهای روسیه برای خروج از این توافق، توانسته تا کنون آن را اجرایی نگه دارد.