اسرائیلی‌های بیشتری خواهان پایان جنگ‌ هستند اما به‌دلیل نگرانی برای گروگان‌ها، نه غزه

در ۲۰ ماهی که از آغاز جنگ در غزه می‌گذرد، بارها بر صورت آمیت هالوی در خیابان‌های اسرائیل تف انداخته‌اند، سرش فریاد زده‌اند. او با سنگ و تخم‌مرغ هدف قرار گرفته، تنها به این دلیل که خواهان صلح بوده است.

او به من گفت: «ما فقط در سکوت می‌نشستیم، جمعی از زنانی که لباس سفید پوشیده بودیم و پلاکاردهایی به عبری، عربی و انگلیسی در دست داشتیم که رویشان نوشته بود: «شفقت»، «صلح»، «امنیت غذایی.»

آمیت هالوی می‌گوید: «فکر می‌کردیم چه کسی با صلح مخالفت می‌کند؟ اما این تظاهرات‌ها همان اندازه نفرت را برمی‌انگیختند که وقتی شعار پایان اشغال یا آزادی برای غزه می‌دادیم. یک نفر هنگام تحصن صلح در تل‌آویو سرمان فریاد زد که آرزو می‌کند همه‌مان در غزه مورد تجاوز قرار بگیریم، در حالی که ما در سکوت نشسته بودیم و پلاکاردهایی که رویش نوشته شده بود عشق در دست داشتیم.»

من نخستین بار در ماه‌های ابتدایی جنگ با آمیت آشنا شدم. آمیت که نوه بازماندگان هولوکاست است، آن زمان به من گفته بود که بحث‌های خانوادگی درباره آنچه در غزه می‌گذرد، باعث خشم و ناامیدی‌اش می‌شود.

او بر این باور است که اقدامات اسرائیل مصداق «نازی‌گرایی» است.

اکنون او می‌گوید که در خانواده‌اش تغییری رخ داده است.

او گفت: «می‌توانم با پدرم حرف‌هایی بزنم که قبلا نمی‌توانست بشنود و این حرف‌ها در او تاثیر می‌گذارد. پدرم می‌گوید اما حماس چی؟ و من می‌گویم: پدر، اگر دیشب ۸۰ کودک کشته شدند، دیگر مهم نیست. تو به عنوان یک انسان و مشخصا به عنوان یک یهودی، باید بگویی این باید همین حالا متوقف شود. و او این را می‌فهمد.»

تعداد افرادی در اسرائیل که نگران رنج مردم غزه هستند به‌تدریج در حال افزایش است، اما آمیت و دوستانش همچنان اقلیتی کوچک‌اند.

موسسه دموکراسی اسرائیل ماه گذشته از اسرائیلی‌ها پرسید که آیا رنج غیرنظامیان غزه باید در تصمیمات دولت درباره جنگ مد نظر قرار گیرد یا نه. اکثریت -۶۷ درصد- گفتند که اسرائیل باید آن را یا نادیده بگیرد یا فقط «تا حد نسبتا کمی» در نظر بگیرد. در میان یهودیان اسرائیلی، این رقم به بیش از سه ‌چهارم می‌رسد.

بسیاری از اسرائیلی‌ها که پس از بیش از یک سال و نیم نبرد دل‌زده شده‌اند، اکنون خواهان پایان جنگ‌اند اما در بیشتر موارد نه به‌دلیل رنج مردم غزه، بلکه به‌دلیل نگرانی برای ۵۴ گروگان که باور می‌رود هنوز در اسارت حماس‌اند (این ارقام متغیر است)، که از این میان تصور می‌شود ۳۱ نفر از آنها زنده نیستند.

«دیوار انکار»

جنگ در غزه پس از حمله حماس به اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد که در آن حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و حدود ۲۵۱ نفر گروگان گرفته شدند.

از آن زمان تاکنون، به گفته وزارت بهداشت نوار غزه که توسط حماس اداره می‌شود، دست‌کم ۵۴ هزار و ۶۰۷ فلسطینی کشته شده‌اند.

سازمان ملل تخمین می‌زند که بیش از یک‌ چهارم این قربانیان کودک بوده‌اند.

پس از آنکه اسرائیل آتش‌بس اخیر را در ماه مارس شکست، برخی از فعالان هم‌فکر آمیت در تظاهرات‌های سکوت‌ خود شروع به نمایش پوسترهایی از کودکان کشته یا زخمی‌شده در غزه کردند.

آلما بک، یکی از برگزارکنندگان گفت: «فکر می‌کردیم واکنش‌های زیادی پرخاشگرانه و خشمگین خواهند بود. اما وقتی مردم از ما پرسیدند این بچه‌ها که هستند و چه بر سرشان آمده -واقعاً کنجکاو و نگران بودند- غافلگیر شدیم.»

او معتقد است که بسیاری از اسرائیلی‌ها در معرض روایت‌های انسانی از رنج در غزه قرار نمی‌گیرند.

او گفت: «دولت و رسانه‌ها همه تلاش‌شان را می‌کنند تا اسرائیلی‌ها را از آنچه در غزه می‌گذرد دور نگه دارند. دیوار انکاری هست که بسیار، بسیار محکم است.»

آلما بک می‌گوید: «فکر می‌کنم این نخستین باری بود که به این ارقام جنبه انسانی داده شد. به آنها چهره داده شد، قصه آنها گفته شد و سخت است که از آن چشم پوشید.»

ترس و خشمی که پس از حملات حماس، اسرائیل را متحد کرد و حمایت از عملیات نظامی را تقویت کرد، حالا جای خود را به خستگی داده است.

حمایت از این جنگ از یک سال پیش در حال کاهش بود. طبق داده‌های موسسه دموکراسی اسرائیل، کمتر از یک ‌سوم اسرائیلی‌ها از اقدام نظامی تازه‌ای در رفح حمایت می‌کردند، در حالی که تقریبا دو سوم طرفدار توافق با حماس بودند.

در ماه‌های اخیر، چندین نظرسنجی معتبر نشان داده‌اند که اکثریت مردم از توافق آتش‌بس حمایت می‌کنند. هدف اصلی این توافق آزادسازی گروگان‌هاست.

افزایش ناامیدی

پوسترهای گروگان‌ها و شعارهای «جنگ را متوقف کنید» در رژه افتخار بیت المقدس در ماه ژوئن در میان پرچم‌های رنگین‌کمانی دیده می‌شد.

اسحاق زیتِر، که با دوست‌پسرش در آنجا بود، در حال حاضر به عنوان سرباز ذخیره در ارتش اسرائیل خدمت می‌کند، اما معتقد است این جنگ دیگر ارزش ادامه دادن ندارد.

او گفت: «فکر نمی‌کنم داریم به هیچ‌کدام از اهداف اعلام‌شده جنگ نزدیک‌تر می‌شویم. یک سال پیش، گفتن این حرف‌ها خیلی نامحبوب بود، به‌ویژه در ارتش. اما امروز، مردم از این جنگ خسته‌اند، از آن متنفرند، تمام شده‌ایم. و وقتی موضوع گروگان‌ها را مطرح کنید، این دیدگاه بسیار پذیرفتنی‌تر می‌شود.»

بازگرداندن گروگان‌های حماس مهم‌ترین دلیلی است که اسرائیلی‌ها برای پایان جنگ ذکر می‌کنند. در تظاهرات‌های هفتگی ضد جنگ، غزه تقریبا هیچ جایگاهی ندارد.

اسحاق می‌گوید: «همدلی با مردمی که کشتار ۷ اکتبر را جشن گرفتند بسیار پایین است. آن‌ها به حماس رای دادند [در سال ۲۰۰۶] و از آن زمان واقعا کار خاصی برای کنار زدن آن نکرده‌اند. اگر در غزه تظاهرات‌های گسترده می‌دیدیم، بحث‌مان چیز دیگری بود.»

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل همچنان اصرار دارد که عملیات نظامی‌اش در غزه برای آزادسازی گروگان‌های باقی‌مانده ضروری است.

تا کنون، هشت گروگان زنده از طریق عملیات نجات نیروهای اسرائیلی آزاد شده‌اند، در حالی که بیش از ۱۴۰ نفر از طریق توافق با حماس رها شده‌اند.

نتانیاهو می‌گوید فشار نظامی باعث شده حماس به این توافق‌ها تن دهد. اما بسیاری از کسانی که بیرون دفترش در بیت المقدس یا در میدان گروگان‌ها در تل‌آویو تظاهرات می‌کنند با او مخالف‌اند.

مایان الیاهو ایفخار، روان‌شناس رشد و یکی از معترضان گفت: «نمی‌توانیم این‌طوری آن‌ها را برگردانیم. این یک اشتباه فاجعه‌بار است. این جنگ دارد آن‌ها را می‌کشد.»

این احساس را بسیاری از خانواده‌های گروگان‌ها نیز دارند، که نگران‌اند بستگانشان در حین ادامه جنگ در اسارت جان ببازند یا در حملات هوایی اسرائیل کشته شوند.

ناامیدی فزاینده‌ای هم وجود دارد نسبت به اینکه آیا هدف دیگر نتانیاهو از جنگ، نابودی کامل حماس به عنوان یک نیروی نظامی و حکومتی، قابل دستیابی است یا نه.

«یک جنگ سیاسی»

پس از ۲۰ ماه، خستگی از جنگ به ارتش اسرائیل نیز سرایت کرده است. این طولانی‌ترین جنگ اسرائیل است و برخی از نیروهای ذخیره برای سومین یا چهارمین بار به میدان بازگشته‌اند.

شماری از آن‌ها اکنون از خدمت سر باز می‌زنند. برخی به‌دلیل اعتراض‌های اخلاقی، اما بسیاری دیگر به‌دلیل فشارهای روانی، مالی و خانوادگی.

اما درخواست‌ها برای پایان جنگ از خیابان‌ها، در دفاتر جذب نیرو، و حتی درون کابینه امنیتی خود نتانیاهو او را متزلزل نکرده است.

پروفسور تمر هرمان از موسسه دموکراسی اسرائیل می‌گوید یکی از دلایل این است که اکثریت قریب‌ به ‌اتفاق کسانی که خواهان پایان جنگ‌اند می‌گویند هرگز به نتانیاهو رای نخواهند داد.

او گفت: «اکثریت [اسرائیلی‌ها] جنگ را جنگی سیاسی می‌دانند. اگر طرفدار دولت باشید، صرف‌نظر از عملکردشان، طرفدار دولت هستید. و اگر مخالف دولت باشید، با هر کاری که می‌کنند مخالف‌اید. این سیاه و سفید است و جنگ این شکاف را عمیق‌تر کرده است.»

ترس از بازسازی حماس

برای شنیدن نظرات حامیان نتانیاهو درباره جنگ، به یکی از تجمعات حمایتی از او رفتیم.

خیابان‌های بیت المقدس که به کنست، پارلمان اسرائیل، منتهی می‌شدند، مملو از پرچم‌های آبی و سفید اسرائیل بودند و صدای بلندگوهای عظیم در مسیر کر کننده بود.

جمعیت -عمدتا با پوشش مطابق با قوانین مذهبی محافظه‌کارانه- از کنار اتوبوس‌هایی با پنجره‌های ضد گلوله که گروه‌هایی از شهرک‌نشینان کرانه غربی اشغالی را منتقل کرده بودند، عبور می‌کردند. بسیاری از مردان جوان سلاح‌های ام-۱۶ را روی شانه داشتند.

من یسرائیل و همسرش را در نزدیکی ورودی ملاقات کردم.

یسرائیل گفت: «نمی‌توانیم [اکنون] جنگ را تمام کنیم. این جنگ زمانی پایان می‌یابد که حماس کاملا شکست بخورد و تمام زیرساخت‌هایش نابود شود. اگر حالا رهایش کنید، همه‌چیز را بازسازی می‌کنند و سه یا چهار سال بعد دوباره همین وضعیت بازمی‌گردد.»

او نیز مانند تقریبا همه اسرائیلی‌ها با بازگرداندن گروگان‌ها موافق است اما می‌گوید باید ملاحظات دیگری هم وجود داشته باشد.

او گفت: «باید شروطی وجود داشته باشد. نمی‌توانید برخی افراد را الان نجات دهید، بعد دوباره در دو یا سه سال دیگر یک جنگ دیگر باشد و هزار کشته دیگر. این به نفع هیچ‌کس نیست.»

در میان جمعیت، یکی دیگر از معترضان به نام آویگدور بارگیل گفت جنگ باید فقط وقتی متوقف شود که «حماس زانو بزند» و اینکه مردم غزه باید به کشورهای دیگری مانند اندونزی، فرانسه یا بریتانیا مهاجرت کنند.

وقتی از او پرسیدم چرا مردم غزه باید خانه‌شان را ترک کنند، گفت: «این خانه‌شان نیست، آن را گرفته‌اند. این سرزمین ما است. سرزمینی که خداوند در تورات به ما داده است.»

رویای الحاق

این توجیه مذهبی برای تصرف سرزمین فلسطینی‌ها مدت‌هاست که در میان احزاب ملی‌گرای تندروی حاضر در ائتلاف نتانیاهو مطرح است، حتی پیش از آغاز جنگ هم مطرح بود.

وزرایی مانند بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی، مدت‌ها است که خواهان الحاق کرانه غربی اشغالی به اسرائیل بوده‌اند. یا همان‌طور که او می‌گوید، «اعمال حاکمیت» اما جنگ در غزه و موضع دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، رویای الحاق این منطقه را نیز تقویت کرده است.

نتانیاهو برای حفظ ائتلاف خود باید آن را یکپارچه نگه دارد وگرنه با خطر انتخابات زودهنگام روبرو می‌شود.

طبق نظرسنجی موسسه معتبر آمریکایی پیو، ایده اخراج مردم غزه‌ از سرزمین‌شان از حمایت اکثریت گسترده‌ای از اسرائیلی‌ها حتی سکولارها برخوردار است.

برخی از رای‌دهندگان راست‌گرا در حال روی‌گردانی از جنگ‌اند. اما در ورای تیترهای نظرسنجی‌ها، شکاف‌ها بر سر جنگ همچنان عمدتا بر پایه خطوط سیاسی باقی مانده‌اند.

طبق یک نظرسنجی هفته گذشته موسسه دموکراسی اسرائیل، حدود نیمی از اسرائیلی‌های راست‌گرا گفتند که این جنگ هنوز می‌تواند گروگان‌ها را بازگرداند یا حماس را نابود کند. تنها ۶ درصد از چپ‌گراها چنین اعتقادی داشتند.

پس از لحظه‌ای کوتاه از وحدت پس از حملات حماس، شکاف‌های سیاسی قدیمی در اسرائیل دوباره به همان شدت گذشته سربرآورده‌اند.

مایان الیاهو ایفخار، روان‌شناس رشد که در تظاهرات تل‌آویو شرکت داشت، می‌گوید که اختلاف‌نظرها درباره جنگ باعث جدایی او نه فقط از مخالفان بلکه از دوستانش هم شده است.

او گفت: «وقتی صدای بمب‌ها در غزه را می‌شنوم، دلم پاره می‌شود. اما آدم‌هایی هستند، حتی دوستانم، که این صداها را می‌شنوند و می‌گویند: خب، حق‌شان است. نمی‌توانم وقتم را با آن‌ها بگذرانم. نمی‌توانم به چشم‌هایشان نگاه کنم.»

«این خانه من است، کشور من»

آمیت هالوی، معترضی که از آزارهایی که در تظاهرات‌های صلح دیده بود سخن گفته بود، چند ماه پیش تصمیم گرفت مدتی از اسرائیل دور شود و به آمریکا برود تا از مواجهه روزانه با هم‌وطنانش فاصله بگیرد.

اما آنجا نیز احساس انزوا کرده است.

او به من گفت که در تظاهراتی به طرفداری از فلسطینیان در آنجا شرکت کرده، و وقتی گفته اهل اسرائیل است، برخی نخواسته‌اند با او حرف بزنند.

آمیت گفت: «گفتم که طرف آن‌ها هستم و در اسرائیل هم در تظاهرات طرفدار فلسطینیان شرکت می‌کنم. یک دختر سوال‌های احمقانه‌ای از من پرسید، مثل اینکه آیا دوستانت نسل‌کشی را تایید می‌کنند؟ من از هر اقدامی که خواهان توقف آنچه در غزه می‌گذرد است حمایت می‌کنم، اما می‌توانم ببینم که این دست تظاهرات‌ چقدر پر از نفرت‌اند، و این قلبم را می‌شکند.»

اتهامات یهودستیزی برخی از جنبش‌های طرفدار فلسطینیان در اروپا و آمریکا را خدشه‌دار کرده و شرایط را برای اسرائیلی‌هایی مانند آمیت پیچیده‌تر کرده است.

آمیت می‌گوید «فکر نمی‌کنم کسی بتواند به اندازه من از اسرائیل متنفر باشد، چون احساس می‌کنم به من خیانت شده است - و این خانه من است، کشور من است، زبان من است، مردم من، دوستان من.»

آمیت اضافه کرد: «کاری که اسرائیل اکنون انجام می‌دهد، بدترین چیز است. نه فقط برای فلسطینی‌ها، بلکه برای اسرائیلی‌ها و یهودیان. این تا ابد لکه‌ای وحشتناک خواهد بود.»