از حمله «روزهای پاسخ» اسرائیل به ایران چه می‌دانیم؟

«روزهای پاسخ»، نام عملیاتی است که ارتش اسرائیل به اولین حمله‌ای به ایران داده که رسما آن را اعلام کرده است.

بامداد پنجم آبان، صدای چندین انفجار مهیب در تهران شنیده شد و به فاصله کوتاهی دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل در بیانیه‌ای ویدیویی اعلام کرد در واکنش به «ماه‌ها حملات مداوم رژیم ایران به اسرائیل»، به مواضع نظامی در ایران حمله کرده است.

عملیاتی که در دو مرحله و حدود چهار ساعت طول کشید و بر اساس بیانیه فرماندهی پدافند هوایی ایران، به سه استان تهران، ایلام و خوزستان حمله شد هر چند جزئیاتی بیشتری اعلام نشده است.

ارتش اسرائیل بعد از اعلام پایان عملیات «روزهای پاسخ» گفت جنگنده‌هایش «تاسیسات تولید موشک‌هایی که ایران در حمله به اسرائیل استفاده کرد» را هدف قرار داده است.

ایران در عملیات «وعده صادق یک» با نزدیک ۳۰۰ موشک بالستیک، کروز و پهپاد و در عملیات «وعده صادق دو» با بیش از ۱۸۰ موشک بالستیک، از جمله موشک فتاح که سپاه آن را «هایپرسونیک یا ابرفراصوت» می‌خواند به اسرائیل حمله کرد.

اسرائیل به کجا حمله کرد؟

ایران و اسرائیل هنوز جزئیات زیادی درباره حمله «روزهای پاسخ» منتشر نکرده‌اند.

درنتیجه حمله بامداد شنبه، به گزارش رسانه‌های ایران دست‌کم چهار نظامی ارتش کشته شده‌اند. یکی از آنها سرگرد حمزه جهاندیده است که بنا به بیانیه ارتش، «حین عملیات مقابله با پرتابه‌های اسرائیل» در ماهشهر کشته شده است.

یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های پدافندی در جنوب غربی ایران در ماهشهر واقع شده است و علت آن اهمیت بندر ماهشهر و پالایشگاه‌های مهم پتروشیمی در ماهشهر و بندر امام خمینی است.

پایگاه پدافند هوایی ماهشهر درجوار فرودگاه و بین بندر ماهشهر و بندر امام خمینی واقع است.

از بیانیه ارتش می‌توان چنین استنباط کرد که سرگرد حمزه جهاندیده بر اثر هدف قرار گرفتن یک سامانه پدافندی کشته شده باشد.

در پایگاه پدافند هوایی ارتش ماهشهر، انواع سامانه‌های پدافندی ارتش و سپاه مستقر هستند ازجمله سامانه‌های پدافند موشکی مرصاد یک و دو، سامانه روسی اس-۳۰۰ و رادارهای کاوش، جویا، هادی و حافظ.

آذرماه سال ۱۴۰۲ نیز پهپادهای کرار برای افزایش توان پدافندی ماهشهر، به سازمان رزم گروه پدافند هوایی این بندر مهم اضافه شدند.

پهپاد کرار که مسلح به موشک هوا به هوای «مجید» است به یگان‌های عملیاتی ماهشهر تحویل داده شد که توان درگیری با اهداف پرنده در آسمان را دارد.

همه این موارد اهمیت پایگاه پدافندی ارتش در ماهشهر را برای حمله به اسرائیل نشان می‌دهد.

محمدمهدی شاهرخی‌فر، استوار ارتش و اوپراتور پدافند، دیگر عضو ارتش ایران است که در حمله اسرائیل کشته شده است.

مقام‌های ایران و ارتش تاکنون اعلام نکرده‌اند که استوار شاهرخی‌فر در کجا خدمت می‌کرد.

اما خبرگزاری ایرنا ویدیویی از منزل پدری آقای شاهرخی‌فر در شوشتر واقع در استان خوزستان منتشر کرده است. یکی از کانال‌های نزدیک به سپاه پاسداران هم گفته محمدمهدی شاهرخی‌فر در ماهشهر کشته شده است، اما بی‌بی‌سی در حال حاضر مستقلا قادر به تایید این موضوع نیست.

در عکسی که از محمدمهدی شاهرخی‌فر منتشر شده است، بر یونیفرم او آرم «مرکز آموزش‌های تخصصی صاحب الزمان» دیده می‌شود.

فرزاد فریدونی، فرمانده مرکز آموزش های تخصصی صاحب الزمان به خبرگزاری ایسنا گفته بود این مرکز مسئولیت همه امور اجرایی پدافند هوایی در حوزه‌های آموزش‌های تخصصی، تکمیلی و عالی مورد نیاز این نیرو در سطح درجه‌داری، افسری و وظیفه در این مرکز انجام می‌شود.

مهدی نقوی و سجاد منصوری، دو عضو دیگر ارتش هستند که به گفته رسانه‌های داخلی در نتیجه حمله اسرائیل کشته شدند.

کانال تلگرام سپاه پاسداران بامداد امروز از حمله اسرائیل به پایگاه‌های زیر خبر داد و آنها را «ناموفق» خواند:

- پادگان قدیری قلعه حسن‌خان (دو سوله)

- پادگان فلق در بیدگنه

- پادگان امام علی در بیدگنه

- اهدافی در شرق تهران احتمالا پردیس ستاد فرماندهی سپاه

با این حال بخش وریفای (راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی) با بررسی تصاویر و داد‌ه‌ها تایید کرده که در پایگاه پدافند هوایی حضرت امیرالمومنین در جنوب تهران شعله‌های آتش و دود سیاه غلیظ دیده شده است.

ویدئویی دیگر که از حمله اسرائیل به ایران منتشر شده است، دودب سیاه را نشان می‌دهد و بررسی‌های بی‌بی‌سی نشان می‌دهد احتمالا یکی از پایگاه های وزارت دفاع در شرق تهران در راستای جاده تهران-دماوند است.

بی‌بی‌سی همچنین اصالت تصاویری از تخریب در شهرک صنعتی شمس‌آباد، در جنوب غربی تهران را تایید کرده است.

یک شاهد عینی به بی‌بی‌سی فارسی گفت جو منطقه شمس‌آباد به‌شدت امنیتی شده است و به کسی اجازه ورود به قسمت تخریب‌شده شهرک داده نمی‌شود.

به گفته این شاهد عینی اغلب واحدهای شهرک شمس‌آباد، در نزدیکی فرودگاه امام خمینی، کارگاه‌های سنگ‌بری هستند، «اما به نظر می‌رسد واحد تخریب‌شده متفاوت» باشد.

بررسی‌های بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که این ساختمان تخریب شده مربوط به شرکت «نوآوران تکساز صنعت (تایکو)» است که در ماشین سازی و تجهیزات صنايع نفت، گاز و پتروشيمی، سیمان، خودرو، معدن، فولاد، کشتارگاهی، سلولزی، غذایی، ماشین آلات کشاورزی و ساختمانی فعالیت دارد.

شرکت تایکو با شرکت ملی حفاری ایران همکاری‌های نزدیکی داشته است و برای نخستین بار برخی تجهیزات صنعت نفت را ساخته است، مانند دستگاه تاپ ‌درایو برای حفاری چاه‌های نفت و گاز تا عمق بیش از چهار هزار متر.

با اینکه ارتش جمهوری اسلامی ایران در هر دو عملیات وعده صادق یک و دو نقشی نداشت، اما هدف حملات تلافی‌جویانه اسرائیل قرار گرفته است.

تحقیقات بی‌بی‌سی پیش‌تر نشان داده بود که بعد از عملیات وعده صادق یک، اسرائیل به رادار سامانه پدافند هوایی اس-۳۰۰ در پایگاه شکاری اصفهان حمله کرده بود.

محمدعلی جعفری، از فرماندهان رده‌بالای سپاه پاسداران بعد از گذشت شش ماه حمله اسرائیل با دو موشک به پایگاه اصفهان را تایید کرد.

با توجه به اینکه مقام‌های جمهوری اسلامی معمولا درباره چنین حملاتی اطلاعات و جزئیات زیادی منتشر نمی‌کنند باید دید در روزهای آینده چه اطلاعات تازه‌ای از عملیات «روزهای پاسخ» اسرائیل به دست خواهد آمد.