شواهد حاکی از آن است که پهپادهای روسیه غیرنظامیان را هدف قرار می‌دهند

درست قبل از ظهر یک روز، سرهی دوبروولسکی، فروشنده سخت افزار، به خانه خود در خرسون در جنوب اوکراین بازگشت. وارد حیاط خانه شد، سیگاری روشن کرد و کمی با همسایه‌اش گپ زد. ناگهان آنها صدای وزوز یک پهپاد را شنیدند.

آنجلا، همسر ۳۲ ساله سرهی، می‌گوید زمانی که پهپاد، نارنجک پرتاب می‌کرد، شوهرش را دید که برای گرفتن پناه به سرعت می‌دود.

آنجلا با گریه می‌گوید: «او قبل از رسیدن آمبولانس مرد، به من گفتند که خیلی بدشانس بود چون ترکش نارنجک درست به قلبش اصابت و آن را سوراخ کرد.»

مقامات سازمان اداری نظامی این شهر به بی‌بی‌سی گفتند که سرهی یکی از ۳۰ غیرنظامی است که از اول ماه ژوئیه، در حملات ناگهانی هواپیماهای بدون سرنشین روسیه در خرسون کشته شده‌اند.

در همین مدت، بیش از ۵۰۰۰ مورد حمله هواپیماهای بدون سرنشین به این شهر ثبت شده که بیش از ۴۰۰ نفر غیرنظامی را زخمی کرده‌اند.

هواپیماهای بدون سرنشین مسیر جنگ در اوکراین را تغییر داده‌اند و هم اوکراین و هم روسیه آنها را علیه اهداف نظامی یکدیگر به کار می‌گیرند.

اما بی‌بی‌سی اظهارات شاهدان عینی را شنیده و شواهد موثقی را مشاهده کرده که حاکی از آن است که روسیه پهپادها را برای هدف قرار دادن غیرنظامیان هم در شهر خرسون، در خط مقدم جبهه جنگ، به کار می‌برد.

آنجلا می‌گوید: «آنها از طریق پهپاد می‌توانند تشخیص دهند که چه کسی را می‌کشند؛ آیا می‌خواهند به این شکل بجنگند، فقط با بمباران مردمی که در خیابان‌ها راه می روند؟»

اگر مشخص شود که روسیه عمدا غیرنظامیان را هدف قرار داده است، این حملات مصداق جنایت جنگی محسوب می‌شوند.

ارتش روسیه به سوالات بی‌بی‌سی در مورد این اتهام پاسخی نداده اما از زمان آغاز تهاجم گسترده خود به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، همیشه هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان را تکذیب کرده است.

شواهدی از حملات آشکار هواپیماهای بدون سرنشین به غیرنظامیان را می توان در ویدیوهای متعددی مشاهده کرد که در رسانه‌های اجتماعی اوکراین و روسیه به اشتراک گذاشته شده‌اند. بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی شش مورد از این ویدیوها را بررسی کرده است.

در هر یک از این ویدیوها، ما از طریق دوربین اپراتور از راه دور می‌بینیم که حرکات یک عابر پیاده یا راننده با لباس غیرنظامی دنبال می‌شود، پهپادها معمولا نارنجک‌هایی را پرتاب می‌کنند که گاهی به نظر می‌رسد هدف آنها زخمی کردن جدی فرد یا کشتن اوست.

بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی همچنین یک کانال تلگرامی را شناسایی کرده است که در آن اولین نسخه‌‌های قابل دسترسی عمومی پنج ویدیو از شش ویدیوی مورد بررسی را منتشر شده است.

هر یک از این ویدیوها با توهین و تهدید علیه مردم اوکراین همراه بود از جمله این ادعا که تمامی وسایل نقلیه در اوکراین هدف‌های مشروع نظامی هستند و مردم اوکراین باید رفت و آمد عمومی خود را به حداقل برسانند.

در این ویدیوها، به افرادی که با پهپادها زخمی شده‌اند هم توهین می‌شود و آنها را «خوک» می‌خوانند. در یک مورد، یک زن زخمی به خاطر زن بودن مورد تمسخر قرار گرفته است.

حسابی که این ویدیوها را منتشر کرده همچنین حاوی تصاویری از پهپادهایی در داخل جعبه‌ یا بدون جعبه و سایر تجهیزات است و از مردم برای کمک به تهیه آنها تشکر شده است.

اداره نظامی خرسون به بی‌بی‌سی گفته است که روسیه نوع پهپادی را که قبلا استفاده می‌کرد، تغییر داده است و سیستم‌های الکترونیکی شهر دیگر نمی‌توانند بیشتر آنها را رهگیری کنند.

کاترینا سینیا، کارمند یک مرکز امدادرسانی واقع در فاصله یک کیلومتری رودخانه دنیپرو، گفت: «شما احساس می‌کنید دائم زیر نظر و تحت تعقیب هستید، انگار کسی همیشه به شما نگاه می‌کند و می‌تواند هر لحظه مواد منفجره را به سوی شما پرتاب کند. این بدترین چیز است.»

برای اینکه بدون دیده شدن توسط پهپادها به مرکز امدادرسانی برسیم، با سرعت زیاد رانندگی می‌کنیم، اتومبیل را زیر پوشش درختان پارک می‌کنیم و با سرعت به داخل ساختمان این مرکز می‌دویم.

در قفسه پشت سر کریستینا، یک دستگاه کوچک نشان‌دهنده خطری است که دائم مردم را تهدید می‌کند، زیرا هر بار که حرکت پهپادی را تشخیص دهد، صدای هشدار می‌دهد.

در مدتی زمانی که ما آنجا بودیم، این دستگاه هر چند دقیقه به عنوان هشدار به صدا درآمد و حداقل چهار پهپاد را در خارج از ساختمان تشخیص داد.

آسیب روانی این وضعیت در چهره ساکنانی که ما با آنها ملاقات می‌کنیم، قابل مشاهده است.

آنان شجاعانه تنها زمانی از خانه‌های خود بیرون می‌آیند که باید مواد غذایی تهیه کنند.

والنتینا میکولایونا اشک چشمانش را پاک می‌کند: «ما در وضعیت وحشتناکی هستیم. وقتی بیرون می‌آییم، از زیر یک درخت به زیر درخت بعدی می‌دویم و استتار می‌کنیم.»

او می‌افزاید: «هر روز به اتوبوس‌های شهری حمله می‌کنند، هر روز با استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین روی ما بمب می‌اندازند.»

اولنا کریوچون می‌گوید که اخیرا از یک حمله پهپادی به ماشینش جان سالم به در برده و نزدیک بود که این پهپاد به او بخورد.

او برای ملاقات با دوستش به جایی رفته بود و دقایقی قبل از اینکه بعد از پایان این دیدار به ماشینش برگردد، یک بمب از سقف بالای صندلی راننده به داخل ماشین افتاد، یک طرف خودرو را منفجر کرد و مخلوطی از فلز، پلاستیک و شیشه برجای گذاشت.

او می‌گوید: «اگر در ماشینم بودم، می‌مردم. آیا ظاهر من شبیه یک فرد نظامی است، آیا ماشین من شبیه یک ماشین نظامی است؟»

اولنا کریوچون نظافتچی است و ماشین برای کارش ضروری است اما او حالا پولی برای تعمیر آن ندارد.

اولنا می‌گوید پهپادها از گلوله‌باران توپخانه وحشتناک‌تر هستند.

او می‌گوید: «وقتی صدای پرتاب گلوله توپخانه را در آن سوی رودخانه می شنویم، کمی وقت داریم تا واکنش نشان دهیم. اما با پهپادها خیلی راحت ممکن است صدای آنها را نشنوید. آنها سریع هستند، شما را می‌بینند و به شما حمله می‌کنند.»

بن دوسینگ، که مرکز امدادرسانی را اداره می‌کند، می‌گوید هواپیماهای بدون سرنشین حتی بیشتر از آتشباری توپخانه ایجاد ترس می‌کنند و جمعیت شهری را از تحرک باز می‌دارد.

او می‌گوید: «اگر یک هواپیمای بدون سرنشین شما را ببیند و بخواهد شما را هدف بگیرد، واقعیت این است که همان جا بازی را باخته‌اید چون در برابر آن هیچ دفاعی ندارید.»

الکساندر تولوکونیکوف، سخنگوی اداره نظامی خرسون می‌گوید، در چند ماه گذشته، ارتش روسیه استفاده پهپادها برای پرتاب بمب از راه دور روی مسیرهای حرکت پیاده‌ها، اتومبیل‌ها و اتوبوس‌ها را شروع کرده است.

او می‌گوید که عامل انفجارها مین‌های پروانه‌ای هستند، مین‌های کوچک ضد نفر که به زمین فرود می‌آیند و در تماس با هرچیزی منفجر می‌شوند. روسیه برای اینکه مین‌ها دیده نشوند، آنها را با برگ استتار می‌کند.

بی‌بی‌سی نتوانسته است استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین برای پرتاب وسیع مین در خرسون را تایید کند.

اولنا می‌گوید که با نزدیک شدن زمستان، ترس از هواپیماهای بدون سرنشین بیشتر می‌شود.

او می‌گوید: «وقتی برگ‌ها از درختان بریزند، شمار قربانیان افزایش زیادی خواهد داشت زیرا اگر در خیابان باشی، جایی برای پنهان شدن وجود ندارد.»

چگونه صحت ویدیوهای مربوط به استفاده از پهپادها را تایید کردیم؟

با شناسایی ویژگی‌های متمایز خیابان‌های شهر، توانستیم شش ویدیوی مورد تجزیه و تحلیل خود را که همه در منطقه شرقی خرسون فیلم‌برداری شده‌اند، پیدا کنیم. در یک مورد یک هواپیمای بدون سرنشین یک شیئ منفجره را روی دو عابر پیاده می‌اندازد و یکی از آنها را به شدت مجروح می‌کند به نحوی که قادر به راه رفتن نیست.

در این مورد، انحنایی در تقاطع خیابانی به جای مرکز خرسون، سمت محله منطقه دنیپرووسکی یا حومه آنتونیوکا در نزدیکی آن را نشان می‌دهد.

هنگامی که مکان احتمالی را شناسایی کردیم، توانستیم نقاط دیدنی قابل مشاهده در ویدیو را با تصاویر ماهواره‌ای - در این مورد ساختمان‌ها و دکل‌های برق - تطبیق دهیم و تایید کنیم که حمله در کجای شهر صورت گرفته است.

برای اینکه مشخص کنیم ویدیوها برای اولین بار در کجا منتشر و از آنجا تکثیر شده‌اند، چندین فریم را یکی یکی از طریق موتورهای جستجو پیگیری کردیم.

در اغلب آنها، اولین نتیجه مربوط به یک کانال خاص تلگرام بود که تاریخ نشر ویدیوها در آن قبل از بازنشر در شبکه‌هایی مانند ایکس یا ردیت بوده است.

با تشخیص مکان هر حمله، ما توانستیم زمان فیلمبرداری را با استفاده از موقعیت سایه‌ها محاسبه کنیم و برای یافتن محتمل‌ترین تاریخ، به سوابق گزارش‌های هواشناسی مراجعه کردیم.

چهار ویدیو از ویدیوهایی که بررسی کردیم یک روز بعد از فیلمبرداری احتمالی در کانال تلگرام قرار گرفتند و در یک مورد، ویدیو هشت ساعت بعد در همان روز حمله منتشر شده بود.