هنرپیشه‌ای برای تمام فصول؛ اکبر عبدی در نقش اکبر عبدی

نمایش فیلم «هنرپیشه» ساخته محسن مخملباف در برنامه «آپارات» بی‌بی‌سی، ۳۴ سال پس از زمان ساخت، بار دیگر توانمندی‌ها و ظرفیت‌های کمتر دیده‌ شده اکبر عبدی را در بازیگری به مخاطب یادآوری می‌کند.

اما ارزش فیلم تنها به حضور متفاوت اکبر عبدی محدود نمی‌شود. «هنرپیشه» یکی از منسجم‌ترین آثار دوره میانی کارنامه آقای مخملباف است؛ فیلمی که با فیلمنامه‌ای دقیق و روانکاوانه، ساختاری سنجیده و کارگردانی کنترل‌شده، توانست ایده‌ای پیچیده و روانشناختی در مورد انسان را به روایتی جذاب و پرمخاطب تبدیل کند.

این فیلم در زمانی ساخته شد که اکبر عبدی در اوج محبوبیت قرار داشت و بیشتر با نقش‌های کمدی شناخته می‌شد. تماشاگران او را با خنده و شوخی به یاد می‌آوردند، اما این فیلم جنبه دیگری از او را به نمایش می‌گذارد.

محسن مخملباف در این فیلم از محبوب‌ترین بازیگر کمدی زمانه خود استفاده می‌کند، اما نه برای ساختن یک کمدی دیگر. او از تصویر آشنای اکبر عبدی آغاز می‌کند تا به پرسش‌هایی درباره شهرت، هویت و زندگی هنرمند برسد.

نتیجه، فیلمی است که همزمان هم ملودرامی تأثیرگذار و روانشناختی است و هم تاملی درباره سینما و جایگاه بازیگر در جامعه.

«هنرپیشه» در زمان اکران خود به یکی از موفق‌ترین فیلم‌های سال تبدیل شد، اما آنچه باعث شده پس از گذشت بیش از سه دهه همچنان تازگی خود را حفظ کند، استحکام ساختار و کیفیت اجرای آن است. فیلم نه تنها فرصتی برای درخشش یکی از بهترین بازی‌های اکبر عبدی فراهم می‌کند، بلکه نمونه‌ای از توانایی محسن مخملباف در پیوند دادن سینمای اندیشه‌ورز با مخاطب گسترده است.

پس از نمایش فیلم، محسن مخملباف در گفت‌وگویی با «آپارات» به تجربه ساخت «هنرپیشه» بازمی‌گردد و از ویژگی‌هایی سخن می‌گوید که اکبر عبدی را به بازیگری یگانه در سینمای ایران تبدیل کرده است.

اکبر عبدی بازیگری برای همه نقش‌ها بود. کمتر کسی در سینما و تلویزیون پس از انقلاب ایران به اندازه او شهرت پیدا کرده است. او با فیزیک خاص و توانایی کم‌نظیرش ابتدا در قاب تلویزیون و برنامه‌های کودکان دیده شد و خیلی زود به چهره‌ای آشنا و محبوب برای ایرانیان تبدیل شد. آقای عبدی حدود پنج دهه فعالیت هنری، از شخصیت‌های ساده‌دل تا نقش‌های پیچیده و چندلایه را به شکلی باورپذیر به تصویر کشید و به یکی از ماندگارترین چهره‌های سینما و تلویزیون ایران تبدیل شد.

با این حال در میان ده‌ها نقش متفاوت این بازیگر سرشناش، او در فیلم «هنریشه» در نقش اکبر عبدی ظاهر ‌شد؛ اثری که پشت چهره خندان و آشنای او را جست‌وجو می‌کند و از فاصله میان زندگی یک ستاره محبوب و تصویری که مخاطبان از او ساخته‌اند سخن می‌گوید. فیلم هنرپیشه حکایت همان جمله معروف است که می‌گوید: «آن که می‌گرید یک درد دارد، آن که می‌خندد هزار و یک درد».

اکبر عبدی به دلیل سکته قلبی در بیمارستان بستری بود و عصر روز جمعه ۲ مرداد به دلیل ایست قلبی در ۶۶ سالگی درگذشت.

بین نقشی که یک هنرمند آرزو دارد بازی کند و آنچه برای گذران زندگی مجبور به انتخاب است، اغلب شکافی عمیق وجود دارد. همین فاصله گاهی باعث می‌شود زندگی واقعی هنرمندان با تصویری که مخاطبان از آنها در ذهن دارند متفاوت باشد. «هنرپیشه» بر همین تضاد تمرکز می‌کند.

داستان فیلم حول بازیگری مشهور می‌گردد که موفقیت حرفه‌ای نتوانسته آرامش را به زندگی شخصی‌اش بیاورد. او درگیر بحران‌های عاطفی و خانوادگی است و در مسیری قرار می‌گیرد که مرز میان شخصیت سینمایی و انسان واقعی را کم‌کم از بین می‌برد.

مهم‌ترین ویژگی «هنرپیشه» فرو ریختن مرز میان واقعیت و داستان است. تماشاگر در طول فیلم بارها با این پرسش روبه‌رو می‌شود که کدام بخش از آنچه می‌بیند به زندگی واقعی اکبر عبدی تعلق دارد و کدام بخش ساخته تخیل فیلمساز است.

در ظاهر، فیلم بر پایه یک روایت ساده شکل گرفته است؛ ساختاری آشنا که دنبال کردن داستان را آسان می‌کند. اما پیچیدگی اصلی در درون شخصیت اصلی داستان نهفته است. مردی که همه او را به عنوان یک کمدین محبوب می‌شناسند و از او انتظار خنداندن دارند، در حالی که فیلمساز تلاش می‌کند رنج‌ها و بحران‌های پنهان او را به نمایش بگذارد.

«هنرپیشه» در لایه‌ای عمیق‌تر، درباره بهایی است که شهرت از انسان می‌گیرد. قهرمان داستان اگرچه چهره‌ای شناخته‌شده است، اما در زندگی شخصی و خانوادگی خود با مشکلاتی روبه‌روست که موفقیت حرفه‌ای قادر به حل آنها نیست.

از همین رو، این اثر تنها یک درام خانوادگی نیست؛ بلکه تاملی درباره هویت، تصویر عمومی و فشارهایی است که بر دوش یک چهره شناخته‌شده قرار می‌گیرد.

محسن مخملباف نویسنده و سینماگر شناخته شده ایران و جهان متولد سال ۱۳۳۶ در تهران است و سینما را به صورت خود آموز فرا گرفته است. او در طول چهار دهه بیش از ۲۰ فیلم بلند و ۱۰ فیلم کوتاه و مستند ساخته و تا به حال ۳۰ جلد کتاب هم از او در زمینه هنر و ادبیات و روانشناسی منتشر شده است. آثار او در عرصه جهانی و جشنواره های فیلم با استقبال گسترده روبرو بوده و همچنان مورد توجه اهل فن و سینما دوستان قرار دارد.

محسن مخملباف که سال‌هاست در تبعید به فیلم سازی خود ادامه می دهد کارنامه‌ای پر بار از فیلم‌های موفق در سبک‌های مختلف سینمایی را در آثارش دارد. از جمله بهترین فیلم‌های محسن مخملباف می‌توان به نون و گلدون، دستفروش، ناصرالدین شاه آکتور سینما، سکس و فلسفه، سفر قندهار ، گبه و پرزیدنت اشاره کرد. در حال حاضر همه کتاب‌ها و فیلم‌ها و آثار او در ایران ممنوع است.

خلاصه‌ای کوتاه از فعالیت‌های هنری محسن مخملباف

گفت‌وگوی آپارات با محسن مخملباف کارگردان فیلم درباره فیلم «هنرپیشه» را اینجا ببینید.

جمعه ۹ شب

شنبه ۱۲ ظهر

شنبه ۱۱:۳۰ شب

سه شنبه ۱۰ صبح

چهارشنبه ۱۱:۳۰ شب

تکرار جمعه ۰۰:۳۰ بامداد

تکرار جمعه ۵ صبح

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول فوق از طریق کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

و یا اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب نیز قابل مشاهده است.

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی اینجا کلیک کنید.

می توانید از طریق راه‌های ارتباطی زیر با ما تماس بگیرید:

- آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: aparat@bbc.co.uk

- آدرس فیس بوک برنامه آپارات: https://www.facebook.com/bbcpersiantv