استقبال طالبان از گزارش بانک جهانی؛ «پروژه‌های نیمه تمام را آغاز کنید»

دولت طالبان از آخرین گزارش بانک جهانی در مورد بهبود وضعیت مالی و اقتصادی افغانستان استقبال کرده است. دفتر عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخست وزیر طالبان، در بیانیه‌ای گفته است که گزارش بانک جهانی به نکات «مثبت و واقعی» اشاره کرده و تصویر روشنی از «توسعه واقعی و تحرک اقتصادی افغانستان» به جهان ارائه کرده است.

طالبان همچنین از بانک جهانی خواسته است تا پروژه های ناتمام را که از سوی این سازمان تمویل می‌شد، اما پس از بازگشت طالبان به قدرت متوقف شده بود، از سر گیرد.

در اعلامیه‌ای منتشر شده، آمده است که اگر "محدودیت های موجود بربخش بانکی افغانستان برداشته شود و دارایی‌های مسدود شده افغانستان آزاد شود، وضعیت اقتصادی کشور بهبود خواهد یافت" و به گفته طالبان، "بار سنگینی از دوش جامعه جهانی سبک خواهد شد".

بانک جهانی در گزارش تازه خود عملکرد شاخص‌های عمده اقتصادی افغانستان از جمله کاهش نرخ تورم، ثبات ارزش پول ملی و جمع‌آوری جدی مالیات در سال گذشته میلادی را مثبت ارزیابی کرده است. این در حالی است که سازمان ملل به بروز فاجعه انسانی و گرسنگی میلیون‌ها نفر در این کشور هشدار می‌دهد.

بانک جهانی از نزدیک وضعیت اقتصادی در حال تحول در افغانستان را زیر نظر دارد و به طور منظم گزارش‌های نظارتی اقتصادی را منتشر می‌کند. در گزارش تازه، شاخص‌های کلیدی اقتصادی مثبت ارزیابی شده است.

بانک جهانی می‌گوید نرخ تورم در افغانستان به روند «نزولی» خود ادامه می‌دهد. تورم سالانه در نوامبر ۲۰۲۲ در اوج خود در ماه جولای/ژوئن،  ۱۸.۳ درصد اعلام شده بود که در ماه نوامبر ۲۰۲۲ به ۹.۱ درصد کاهش یافته است.

از شاخص‌های مهم دیگر که در گزارش بانک جهانی برجسته شده است، نرخ برابری افغانی - واحد پول ملی افغانستان در برابر دلار آمریکا است که در چند ماه اخیر بین ۸۷-۸۹ ثبات داشته است.

هر هفته، حدود ۴۰ میلیون دلار پول نقد برای مصارف بشردوستانه به کابل می‌رسد که بانک مرکزی افغانستان از طریق تبدیل آن به افغانی، سعی می‌کند ارزش افغانی را حفظ کند. از این طریق تاکنون حدود ۲ میلیارد دلار به کابل رسیده است.

منتقدان و برخی مقام‌های دولت پیشین افغانستان می‌گویند روند مصرف این پول «شفاف» نیست و سبب «تقویت» حکومت طالبان شده است.

در این هفته، مارتین گریفیتس، معاون دبیر کل سازمان ملل در امور بشردوستانه و رئیس بخش امدادرسانی این سازمان به کابل رفت و با مقام‌های طالبان گفتگو کرد.

به گفته آقای گریفیتس، سازمان ملل در سال ۲۰۲۳ نیز درخواست جمع‌آوری بیش از ۴ میلیارد دلار کمک‌های بشردوستانه کرده است. کشورهای حامی مالی در سال گذشته تنها نیمی از کمک درخواستی سازمان ملل را تعهد کردند.

«افزایش جمع‌آوری مالیات و صادرات افغانستان»

بانک جهانی می‌گوید داده‌های جمع آوری شده به آنها نشان می‌دهد که حقوق کارمندان دولت به کارکنان مرد و زن به موقع پرداخت می‌شود.

به گفته بانک جهانی جمع آوری عواید و مالیات از سوی ادارات مربوطه طالبان جدی است و از ۲۲ مارچ/مارس تا ۲۱ دسامبر ۲۰۲۲ به  ۱۳۵.۹ میلیارد افغانی (معدل ۱.۵۴ میلیارد دلار) رسیده است.

صادرات کشور نیز از ماه ژانویه/جنوری تا نوامبر ۲۰۲۲، افغانستان ۱.۷ میلیارد دلار کالا صادر کرده است، در حالی در سال‌های قبل از روی کار آمدن طالبان در سال ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ به ترتیب ۹۰۰ میلیون دلار و ۸۰۰ میلیون دلار بوده است.

اما در گزارش همین هفته اداره هماهنگی کمک‌رسانی سازمان ملل (اوچا) آمده است که در سال ۲۰۲۳ در افغانستان ۲۸.۳ میلیون نفر (حدود دو سوم جمعیت افغانستان) برای زنده ماندن نیاز به کمک‌های بشردوستانه فوری دارند چراکه این کشور وارد «سومین سال متوالی شرایط خشکسالی و دومین سال زوال اقتصادی فلج کننده» خود می‌شود.

اوچا می‌گوید افزایش بیکاری و تداوم تورم قیمت‌های کالاهای کلیدی باعث شده که متوسط قرضه خانواده‌ها افزایش یافته و مردم با چالش‌های سازگاری با شوک‌های اقتصادی مواجه هستند.

در گزارش بانک جهانی در این زمینه آمده است که طی چند ماه گذشته تقاضا برای نیروی کار ماهر و غیر ماهر از ابتدای زمستان کاهش یافته است، که بیشتر به خاطر بارش سنگین برف و هوای سرد بوده است که کشاورزی، ساخت‌وساز و فعالیت‌های وابسته به این بخش‌ها در بیشتر نقاط کشور کم شده است.  

این در حالی است که طالبان زنان را از کار در سازمان‌های غیر دولتی داخلی و خارجی منع کرده است و پس از تسلط بر کشور در آگوست ۲۰۲۱، شمار زیادی از زنان شاغل را از اداره‌های دولتی اخراج کرده است. 

بانک جهانی می‌گوید داده‌های به‌روز از طریق طرف سوم در مورد روند قیمت‌ها، نرخ‌های بازار ارز، در دسترس بودن اقلام کلیدی خانوار‌ها و عملکرد موسسات مالی را به صورت ماهانه یا به دفعات بیشتر در صورت لزوم برای «درک شرایط و روندهای اقتصادی فعلی» این کشور را جمع‌آوری کرده است.