خاطرات مایک پومپئو: هند و پاکستان چهار سال پیش تا پای جنگ هسته‌ای رفتند

به نوشته مایک پومپئو، وزیر خارجه پیشین ایالات متحده آمریکا، هند و پاکستان در فوریه ۲۰۱۹ تا نزدیکی یک «آتش‌افروزی هسته‌ای» پیش رفتند. هند و پاکستان تاکنون در این باره اظهار نظری نکرده‌اند.

آقای پومپئو در کتاب خاطراتش، «یک ذره قدم عقب نگذار: مبارزه برای آمریکایی که دوست دارم» نوشت «فکر نمی‌کنم که جهان به درستی بداند که خصومت هند و پاکستان تا چه حد به یک آتش‌افروزی هسته‌ای در فوریه ۲۰۱۹ نزدیک شد».

«حقیقت این است که من هم جوابش را دقیقا نمی‌دانم، فقط می‌دانم که خیلی نزدیک بود.»

این تنش زمانی اتفاق افتاد که هند پس از حمله به سربازانش در کشمیر، به شبه‌نظامیان در خاک پاکستان حمله هوایی کرد. پاکستان گفت دو جنگنده هند را سرنگون و یک خلبان را اسیر کرده است.

هر دو کشور هند و پاکستان مدعی تمام قلمرو کشمیر هستند اما فقط بخشی از آن را در اختیار دارند.

هند مدت‌هاست که پاکستان را به حمایت از شبه‌نظامیان جدایی‌طلب در دره کشمیر متهم می‌کند. اسلام‌آباد این را تکذیب می‌کند.

این دو کشور اتمی از زمان استقلال هند از بریتانیا و تجزیه آن در سال ۱۹۴۷، سه جنگ با هم داشته‌اند که دو جنگ بر سر کشمیر بوده است.

آقای پومپئو نوشت هرگز آن شبی را فراموش نمی‌کند که در هانوی در اجلاس سران «در حال مذاکره با کره شمالی بر سر سلاح هسته‌ای» بود که «هند و پاکستان شروع به تهدید یکدیگر» بر سر «منطقه مرزی شمال کشمیر کردند».

پس از حمله به سربازان هندی که منجر به کشته شدن بیش از ۴۰ نفر شد و به تعبیر آقای پومپئو «یک حمله تروریستی اسلام‌گرایانه» بود «که احتمالا تا حدی به دلیل سیاست‌های ضدتروریستی ضعیف پاکستان میسر شد»، هند با حمله هوایی در داخل پاکستان پاسخ داد. پاکستان دردرگیری یک هواپیمای هند را سرنگون کرد و خلبانش را به اسارت گرفت.

آقای پومپئو می‌نویسد او را در هانوی بیدار کردند تا با یک «همتای هندی»، که نامش ذکر نشده است، صحبت کند:

«او معتقد بود پاکستانی‌ها دست‌به‌کار آماده‌سازی تسلیحات هسته‌ای خود برای حمله شده‌اند. او به من اطلاع داد که هند هم به آماده‌سازی خودش فکر می‌کند.»

«من از او خواستم کاری نکند و به ما فرصت کوتاهی بدهد تا مسائل را حل و فصل کنیم.»

آقای پومپئو می‌نویسد که با جان بولتون، مشاور امنیت ملی وقت، که همراه با او«در اتاقک ارتباط امن در هتل» محل اقامتشان بود، دست به کار شدند.

او می‌گوید با ژنرال قمر جاوید باجوا فرمانده وقت ارتش پاکستان که «بارها با او صحبت کرده بودم» تماس گرفتم وبه او گفتم «هندی‌ها به من چه گفته‌اند.»

«او گفت که این درست نیست. همانطور که می‌توان انتظار داشت، او معتقد بود که این هندی‌ها هستند که سلاح‌های هسته‌ای خود را برای استقرار آماده می‌کنند. چند ساعت طول کشید و با کار بسیار خوبی که تیم‌های ما در دهلی نو و اسلام‌آباد انجام دادند توانستیم دو طرف را متقاعد کنیم که طرف مقابل برای جنگ هسته‌ای آماده نمی‌شود.»

آقای پومپئو می‌نویسد: «هیچ کشور دیگری کاری را که ما آن شب برای جلوگیری از یک پیامد وحشتناک کردیم، انجام نمی‌داد.»

مسئولیت حمله سال ۲۰۱۹ به سربازان هندی را یک گروه شبه‌نظامی مستقر در پاکستان، موسوم به جیش محمد، بر عهده گرفت. هند عهد کرده بود که انتقام بگیرد.

حملات هوایی هند در سراسر خط کنترل، خط مرزی دوفاکتو که قلمرو هند و پاکستان را از هم جدا می‌کند، اولین حملات پس از جنگ سال ۱۹۷۱ بود.

هند گفت آن در حملات عده زیادی از شبه‌نظامیان را کشته است. پاکستان این اظهارات را «غیرمسئولانه» دانست.