دستور تعطیلی آرایشگاه‌های زنانه در افغانستان؛ «۶۰ هزار» زن کار خود از دست می‌دهند

منبعی در اتاق تجارت و صنایع افغانستان به بی‌بی‌سی گفته است که تصمیم اخیر طالبان برای بستن تمام آرایشگاه‌های زنانه باعث بیکاری حدود ۶۰ هزار زن در سراسر کشور خواهد شد.

این منبع که نمی خواهد نامش فاش شود، افزود که ۳۱۰۰ سالن زیبایی زنان در کابل پایتخت و ۱۲ هزار آرایشگاه زنانه در کل کشور فعالیت دارد که در هر یک به طور متوسط پنج زن مشغول به کار هستند.

این منبع به بی‌بی‌سی گفت که وزارت «امر به معروف و نهی از منکر» حکومت طالبان نیز به طور شفاهی به آنها هشدار داده است که در مورد تعطیلی آرایشگاه‌ها با رسانه‌ها صحبت نکنند.

پیشتر مقام‌های طالبان گفتند دستور بستن تمام آرایشگاه‌های زنانه را «تا یک ماه دیگر» صادر کرده‌اند. حکومت طالبان توضیحی نداده است که چه چیزی باعث این ممنوعیت شده است، یا در صورت بسته شدن سالن‌ها، چه جایگزین‌هایی برای زنان در دسترس خواهد بود.

دستور طالبان برای تعطیلی آرایشگا‌های زنانه، واکنش‌هایی در پی داشته است.

سازمان ملل متحد خواستار لغو دستور طالبان برای تعطیلی تمام آرایشگاه‌های زنانه شده است.

دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) همچنین تاکید کرده که چنین سیاستی به اقتصاد کشور ضربه می‌زند و مغایر ادعاهای طالبان درباره حمایت از کار زنان است.

«طالبان زنان را در خانه‌هایشان زندانی‌ می‌کنند»

هدر بار، مسئول بخش زنان در سازمان دیده‌بان حقوق بشر در مصاحبه‌ای به بی‌بی‌سی گفت برای رسیدگی به بحرانی که زنان هر روز با آن در افغانستان روبرو هستند، جامعه بین‌المللی به ویژه سازمان ملل باید اقداماتی بیشتری مثل ساختن ساز و کاری پاسخگویی در زمینه جنایت‌هایی که در افغانستان صورت می‌گیرد، انجام دهند.

او گفت تصمیم اخیر بخشی از روندی است که طالبان زنان را تبدیل به زندانی در خانه‌های خودشان می‌کنند.

خانم بار افزود: «آرایشگاه‌ها جایی بود که زنان می‌توانستند بروند و با زنان دیگر در ارتباط باشند و باعث دلگرمی آن‌ها شود که آن هم حالا از آن‌ها گرفته شده است.»

مسئول بخش زنان سازمان دیده‌بان حقوق بشر تاکید کرد که نهادهای امدادرسان در افغانستان هم باید سیاستی واحد داشته باشند و رویکرد شان برای امدادرسانی با حفظ حقوق بشر باشد.

در عین حال برخی از زنان و مردان در داخل افغانستان هم به تصمیم تعطیلی آرایشگاه‌ها واکنش نشان داده‌اند.

یکی از زنان آرایشگر در پیام خود به بی‌بی‌سی می‌گوید سالن‌های زیبایی محیطی پوشیده مثل یک خانه برای زنان است و «نمی‌دانم به چه دلیلی آن را تعطیل می‌کنند».

او می‌گوید مسئولان طالبان از آن‌ها مالیات چند ساله را هم گرفته‌اند و اکنون آن را تعطیل می‌کنند.

«طالبان می‌دانند بنیادشان توسط زنان کنده خواهد شد»

در همین حال، راضیه بارکزی، فعال حقوق بشردر گفتگویی با بی‌بی‌سی گفت: «در واقع زنان تمام دروازه‌های زندگی اجتماعی را به روی زنان بسته‌اند... با دوام حکومت طالبان در افغانستان این آخرین حکم طالب برای مقید سازی زنان نخواهد بود و همچنان زندگی زیر سیطره طالبان برای زنان سخت‌تر و دشوارتر خواهد شد.»

خانم بارکزی می‌گوید طالبان نمی‌خواهد زنان استقلالیت مالی داشته باشد و پیشرفت کند: «طالب از فعالیت‌های زنان در افغانستان هراس دارد و می‌داند بنیاد شان توسط زنان کنده خواهد شد.»

این فعال حقوق زنان همچنین از سیاست تعامل جامعه بین‌الملل با طالبان انتقاد کرد و گفت: «سیاست تعامل‌گرا و انعطاف‌پذیر در مقابل طالب خشن، طالب سرسخت و طالبی که ناقض حقوق بشر در افغانستان است چاره‌ساز نیست، بلکه برعکس زندگی مردم افغانستان را روز به روز به قهقرای مصیبت و بحران بشری سوق می‌دهد.»

در پیام صوتی که یک زن به بی‌بی‌سی فرستاده می‌گوید: «تنها دلخوشی زنان در افغانستان همین آرایشگاه‌ها بود که این را هم سر ما بند (تعطیل) کردند. اصلاً باید به ما بگویند که حق زندگی کردن را نداریم. همگی ما را راحت کنند... نه تفریح داریم، نه تحصیل داریم و آرایشگاه‌ها را هم از ما گرفتند دیگر هیچ خبر بدی نیست که بشنویم.»

یک مرد نیز در پیامی به بی‌بی‌سی گفته است که در آرایشگاه‌های زنانه همه کارکنان و همه مشتریان آن زنان هستند و هیچ مردی با آن‌ها تماسی ندارد.

او می‌گوید: «می‌بینیم که طالبان آن را هم بستند... این نشان می‌دهد که طالب مخالف سرسختی موجودی به اسم زن است.»

بسیاری از آنها می‌گویند با این تصمیم، تنها دلخوشی و منبع درآمد زنان از دست خواهد رفت.

زن دیگر نیز در پیام خود می‌گوید که «این که حتا زنان نمی‌توانند در محیطی که کاملاً مختص زنان است کار کنند، این خیلی وقیحانه است. ظلمی که در حق زنان در افغانستان می‌شود، در هیچ جای دنیا نمی‌شود».

مرد دیگری در پیام خود پرسیده، اکثر این زنان نان‌آور و سرپرست خانواده‌های خود بوده‌اند و اکنون با بیکار شدن آن‌ها سرنوشت شان چه خواهد شد؟

سالن‌های زیبایی زنانه در کابل، پایتخت و دیگر شهرهای افغانستان که در دوره اول حاکمیت طالبان نیز بسته شده بودند، پس از سقوط آن در اواخر سال ۲۰۰۱ دوباره فعال شدند و زمینه کار برای شمار زیادی از زنان در شهرها ایجاد شد.

بسیاری از این آرایشگاه‌ها پس از بازگشت این گروه به قدرت در آگوست/اوت ۲۰۲۱ همچنان باز ماندند، اما در بیشتر موارد عکس‌های تابلوهای آن‌ها در بیرون سالن‌ها با اسپری رنگ آمیزی شدند تا چهره زنان در آن‌ها پنهان شود و مالکان این سالن‌ها همچنین مجبور به پوشاندن پنجره‌های این مکان‌ها شدند.

آزادی زنان از زمان بازگشت طالبان به قدرت به طور روزافزونی در افغانستان محدود شده است.

طالبان دختران و زنان را از حضور در کلاس‌های بالاتر متوسطه در مدارس/مکاتب، در دانشگاه، ورزشگاه‌ها و پارک‌ها و اخیراً حتی آن‌ها را از کار در سازمان ملل، منع کرده‌اند.

طالبان همچنین دستور داده‌اند که زنان باید طوری لباس بپوشند که فقط چشمانشان نمایان باشد و اگر بیش از «۷۲» کیلومتر سفر می کنند، باید با یکی از بستگان مرد خود همراه باشند.

این محدودیت‌ها علیرغم محکومیت‌ها و اعتراض‌های بین‌المللی توسط نهادها، کشورها، زنان و همچنین فعالانی که به نمایندگی از آن‌ها صحبت می‌کنند، ادامه یافته است.