زنده, پنج سال حکومت طالبان؛ جشن در کابل و ادامه محدودیت‌های گسترده علیه زنان

طالبان پنجمین سال بازگشت خود به قدرت در افغانستان را جشن می‌گیرد؛ کابل با پرچم‌ها آذین شده و قرار است مراسمی به همین مناسبت برگزار شود. با این حال، پنج سال پس از سقوط دولت پیشین، تنها روسیه حکومت طالبان را به رسمیت شناخته و تحریم‌های بین‌المللی همچنان برقرار است. محدودیت‌های گسترده علیه زنان و دختران نیز ادامه دارد؛ آنها از بسیاری از اماکن عمومی و مشاغل محروم‌اند و تحصیل دختران بالاتر از ۱۲ سال ممنوع است.

خلاصه

پوشش زنده

  1. پنج سال حکومت طالبان - صدای مردم, لیما بیست ساله، دانش‌آموز سابق از یکی از ولایت‌های شمال افغانستان

    لیما در کلاس دهم بود و آرزو داشت پزشک شود که طالبان در سال ۲۰۲۱ دوباره قدرت را در افغانستان به دست گرفتند.

    حالا این دختر ۲۰ ساله که اهل یکی از استان‌های شمال‌شرقی افغانستان و هم‌مرز با تاجیکستان است، می‌گوید «دیگر امیدی ندارم».

    من دارم زندگی‌ام را بدون هیچ چشم‌اندازی ادامه می‌دهم، چون نمی‌توانم آینده‌ام را ببینم و هر چیزی که می‌توانستم داشته باشم، دارد از دستم می‌رود.

    حتی همین حالا هم نمی‌توانم چیز دیگری را تصور کنم. تمام امیدم را از دست داده‌ام.

    امروز چه احساسی دارم؟ چیز خاصی نیست.

    یک‌جورهایی خسته‌ام، هوا خیلی گرم است؛ ۳۳ یا ۳۴ درجه. و جایی هم نمی‌روم. فقط در خانه هستم.

  2. پنج سال حکومت طالبان - صدای مردم, گلالی (نام مستعار) از کابل: مجبور شدم به ایران بروم اما از آن‌جا نیز اخراج شدم

    گلالی می‌گوید پیش از سقوط افغانستان زندگی‌ خوبی داشت، اما با به قدرت رسیدن حکومت طالبان شوهرش از کار اخراج شد و او با خانواده‌اش مجبور شدند به ایران مهاجرت کردند.

    اما گلالی و خانواده‌اش از ایران اخراج شده و دوباره به افغانستان برگردانده شدند.

  3. پنج سال حکومت طالبان - صدای مردم, رنا از لوگر: انگلیسی، کامپیوتر و بازاریابی دیجیتال یاد گرفتم

    رنا (نام مستعار) از ولایت لوگر می‌گوید: «با خودم عهد کردم که اگر طالبان هر دروازه آموزش را به رویم ببندند، از طریق موبایل، اینترنت وکورس‌های آنلاین به یادگیری ادامه بدهم.»

  4. پنج سال حکومت طالبان؛ چرا روحانیون شیعه از «خنجر در قلب شیعیان» سخن می‌گویند؟

    یک‌ونیم ماه پیش از سقوط کابل به دست نیروهای گروه طالبان نیمه اوت سال ۲۰۲۱، امیرخان متقی، رئیس کمیسیون «دعوت و ارشاد» وقت این گروه، به ولسوالی شیعه‌نشین کجران ولایت دایکندی رفت و به شماری از ساکنان آنجا گفت: « امارت اسلامی افغانستان پالیسی (سیاست) تبعیض‌آمیز ندارد. مثل این‌که قدر و عزت اهل سنت را دارد، به همان اندازه قدر و عزت اهل تشیع را هم دارد.»

    امارت اسلامی، نامی است که طالبان برای حکومت خود از آن نام می‌برد.

    اما ۹ ماه پس از شروع حاکمیت طالبان بر افغانستان بلندپایه‌ترین مقام‌های شورای علمای شیعه افغانستان در کابل شاهد صحنه‌ای بودند که انتظارش را نداشتند.

    نشست مشورتی آن‌ها توسط نیروهای طالبان برهم زده شد. لوحه‌ها روی زمین انداخته و نظم جلسه برهم زده شد. یکی از حاضرین در حالی که از صحنه به‌جامانده تصویربرداری می‌کرد، گفت: «امارت اسلامی هجوم آوردند و آیات قرآن مجید را زیر پا کردند.»

    تا هنوز علت این اقدام مشخص نشده است. گرچه مسئولان طالبان قول رسیدگی داده بودند.

    پس از این اتفاق اما سلسله‌ای از رویدادها رخ داده است که نشان می‌دهد که شیعیان از نحوه برخورد حکومت طالبان انتقادهایی دارند.

    حکومت طالبان اما بر آزادی شیعیان در اعمال مذهبی‌شان تاکید می‌کند و می‌گوید که هیچ سیاست حذفی روی کار نیست.

  5. پنج سال حکومت طالبان - صدای مردم, زن افغان از ننگرهار: مانند هزاران افغان من هم قربانی این حکومت هستم

    شایسته احمدزی (نام را تغییر دادیم) که پیش از سقوط حکومت به دست طالبان کارمند دولت بود، می‌گوید با تسلط طالبان بر کشور کارش را از دست داده است و خود را «یک قربانی» در حکومت طالبان می‌داند.

  6. حکومت طالبان از پنجمین سالروز بازگشت به قدرت در کابل تجلیل کرد

    حکومت طالبان مراسمی را برای تجلیل از ۲۴ مرداد (۱۵ اوت)، روز سقوط کابل و بازگشت این گروه به قدرت در هتل اینترکانتیننتال برگزار کرده است.

    محجوبه نوروزی از آمادگی برای برگزاری این مناسبت از کابل گزارش می‌دهد

    توضیح ویدئو، گزارش محجوبه نوروزی از کابل
  7. پنج سال حکومت طالبان - صدای مردم, الا، دستیار دندان‌پزشک از کابل

    روز من معمولا ساعت ۸ صبح شروع می‌شود و ساعت ۶ عصر به پایان می‌رسد.

    من در یک کلینیک خصوصی به‌عنوان مدیر و دستیار دندان‌پزشک کار می‌کنم.

    از سال ۲۰۲۱، زندگی من به‌طور چشمگیری تغییر کرده است. نتوانستم تحصیلاتم را در رشته دندان‌پزشکی ادامه بدهم و زندگی بسیار متفاوت شده است.

    چالش‌ها فقط به محدودیت‌های تحصیل زنان محدود نمی‌شود. بیکاری، فقر و دشواری تأمین نیازهای اولیه زندگی تقریبا بر همه خانواده‌ها تأثیر گذاشته است.

    مردم آن‌قدر زیر فشار فقر و مشکلات روزمره قرار گرفته‌اند که بسیاری مجبور شده‌اند تحصیل، آرزوها و امیدهایشان برای آینده را کنار بگذارند.

    امروز، زنده ماندن و گذران زندگی به اولویت اصلی تبدیل شده است و بسیاری از ما دیگر وقت یا انرژی نداریم که به آینده فکر کنیم.

  8. تا زمانی که طالبان به نگرانی‌ها درباره حقوق جهان‌شمول رسیدگی نکنند، احتمال لغو تحریم‌ها بسیار کم است, لیز دوست؛ خبرنگار ارشد بین‌المللی

    پنج سال پس از آنکه طالبان قدرت را در دست گرفتند، جهان همچنان بر سر این موضوع اختلاف نظر دارد که آیا باید با این گروه اسلام‌گرای فوق‌محافظه‌کار تعامل کرد یا نه، و اگر قرار است تعامل شود، چگونه باید این کار را انجام داد.

    مقام‌های سازمان ملل اذعان دارند که در مسائلی مانند بازگشایی مدارس دخترانه، تشکیل حکومتی فراگیرتر و مبارزه با تروریسم، پیشرفت چندانی حاصل نشده است.

    گروه‌های حقوق بشری و فعالان افغان اصرار دارند که تا زمانی که طالبان در مقابل چیزی ارائه نکنند، نباید درباره هیچ موضوعی جز کمک‌های بشردوستانه‌ای که به‌شدت مورد نیاز است، با آن‌ها گفت‌وگو کرد.

    ژرژت گانیون، رئیس موقت نمایندگی سازمان ملل در کابل، به ما گفت روندی که کند و یا حتی متوقف شده باشد بهتر از این است که اصلا روندی وجود نداشته باشد

    تاکنون فقط روسیه به‌طور رسمی حکومت طالبان را به رسمیت شناخته است. اما ده‌ها کشور، از جمله چین، هند و دیگر کشورهای همسایه افغانستان، دیپلمات‌های طالبان را پذیرفته و با این حکومت قراردادهای سرمایه‌گذاری امضا کرده‌اند. این در عمل به معنای به‌رسمیت‌شناسی دوفاکتو (عملی) است.

    ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی ارشد طالبان، به ما گفت:«اگر غرب می‌خواهد این مسائل را حل کند، نمی‌تواند از راه دور این کار را انجام دهد.»

    طالبان خواهان لغو تحریم‌ها، آزاد شدن دارایی‌های مسدودشده و آن چیزی هستند که آن را حق مسلم خود برای داشتن کرسی در سازمان ملل در نیویورک می‌دانند.

    اما این اتفاق نخواهد افتاد، مگر اینکه طالبان اصولی را بپذیرند که جهان، از جمله کشورهای اسلامی، آن‌ها را حقوق جهان‌شمول می‌داند؛ از جمله حق زنان و دختران برای تحصیل و کار.

  9. پنج سال حکومت طالبان - صدای مردم, شکیبه، هجده ساله جواهرساز از کابل

    از وقتی بچه بودم، درس خواندن همیشه یکی از بزرگ‌ترین آرزوهای زندگی‌ام بوده است.

    تا کلاس نهم دبیرستان درس خواندم و آن زمان فکر می‌کردم که مثل هر دختر دیگری می‌توانم مدرسه را تمام کنم، به دانشگاه بروم و روزی به آرزوهایم برسم.

    اما وقتی دولت سقوط کرد، همه چیز برای من و هزاران دختر افغان دیگر تغییر کرد.

    ۱۵ اوت، روزی که دولت سقوط کرد، بدترین و دردناک‌ترین روز زندگی من بود.

    هر سال وقتی این تاریخ فرا می‌رسد، احساس می‌کنم زخمی قدیمی دوباره سر باز می‌کند و احساس تازه‌ای از شکست قلبم را پر می‌کند.

    آن روز احساس کردم بسیاری از آرزوهایی که سال‌ها در وجودم پرورانده بودم، ناگهان از من گرفته شدند.

  10. خبرنگاران خارجی چگونه در افغانستان فعالیت می‌کنند؟, یوگیتا لیمایه -- خبرنگار امور افغانستان در بی‌بی‌سی

    برای ورود به افغانستان با هدف تهیه گزارش، خبرنگاران خارجی باید از وزارت امور خارجه حکومت طالبان مجوز دریافت کنند که البته این معمولا فقط اولین مرحله از این روند است.

    پس از ورود به کشور، بسته به موضوعی که می‌خواهید درباره آن گزارش تهیه کنید ــ از جمله اگر بخواهید در خیابان‌های کابل یا در یک بیمارستان فیلم‌برداری کنید، یا به ولایت‌های دیگر سفر کنید ــ لازم است برای دریافت مجوزهای مربوطه به ادارات و وزارتخانه‌های دیگری نیز مراجعه شود.

    با این حال، ما می‌توانیم در محل به‌صورت مستقل فعالیت کنیم و هیچ مامور یا مقام دولتی ما را همراهی نمی‌کند.

    هنگام مصاحبه با مقام‌های طالبان نیز، ما استقلال تحریریه خود را حفظ کرده‌ایم و اجازه داشته‌ایم هر سؤالی را که می‌خواستیم مطرح کنیم.

  11. پنج‌ سال حکومت طالبان؛ خانه‌نشینی وکلای مدافع زن و دشواری رسیدگی به پرونده‌های زنان

    پنج سال پس از بازگشت حکومت طالبان به قدرت، زنانی که روزی در جایگاه قاضی و وکیل در نظام قضایی افغانستان کار می‌کردند، دیگر پشت میز محکمه نیستند. اما در خانه‌هایشان هنوز زنانی برای مشورت و دادخواهی به سراغ آنها می‌روند؛ زنانی که می‌گویند راه دسترسی‌شان به عدالت دشوارتر شده است.

    مژگان - نام مستعار یک زن ۳۵ ساله - یکی از آنهاست.

    او می‌گوید برای رهایی از ازدواجی که برخلاف خواستش است، به دادگاه مراجعه کرده، اما در نهایت دوباره به زندگی با شوهرش بازگردانده شده است.

    مژگان می‌گوید اکنون می‌خواهد از شوهرش جدا شود، اما شوهرش با طلاق مخالفت می‌کند و محکمه حکومت طالبان نیز او را دوباره به خانه شوهرش فرستاده است.

    به گفته این زن، شوهرش او را «بی‌سرنوشت رها کرده و نفقه‌اش» را نمی‌پردازد.

    مژگان که نمی‌تواند جلوی اشک‌هایش را بگیرد، با صدایی آمیخته به درد و درماندگی، زار می‌زند و می‌گوید: «زنان شکنجه می‌شوند، تهدید می‌شوند، ولی باز هم به زنان می‌گویند بروید... اگر تهدید می‌شوید، شکنجه می‌شوید و یا شما را می‌کشند، شوهر تو است.»

  12. پنج سال حکومت طالبان؛ چه چیزهایی در «ارگ»، ساختمان ریاست جمهوری سابق، تغییر کرده است؟

    ساختمان ارگ

    پنج سال پیش و اواسط ماه جاری میلادی گروه طالبان ساختمان ریاست جمهوری در کابل را تسخیر کرد و این‌گونه حاکمیت بر افغانستان را از آن خود کردند. ساختمان ریاست جمهوری سابق افغانستان موسوم به «ارگ» تحت حاکمیت طالبان بیشتر از پیش دور از انظار عمومی و حتی دسترسی رسانه‌ها قرار گرفته است.

    این مهم‌ترین مکان حکومتی که زمانی هر امور آن آداب و اصول ويژه تشریفات داشت، اکنون به اصطلاح به «سبک وطنی» مدیریت می‌شود. شاید تعجب نکنید که دوغ از نوشیدنی‌های مطرح این مکان شده است ولی شاید ندانید که زمامداران جدید، را‌ه های قدیم ورود به ارگ را دوباره باز کرده‌اند.

    در تابستان امسال در یک فرصت کم‌سابقه با جمعی از خبرنگاران برای مشاهده آغاز کار یک وب‌سایت جدید حکومتی به ارگ ریاست جمهوری رفتم. در این بازدید بدون دوربین ولی با قلم و کتابچه؛ تصویر آنچه که در ارگ ریاست جمهوری تحت حاکمیت طالبان به چشم می‌خورد را ضبط کردم؛ چیزی که دریافتم تصویری کوچک از یک تغییر بزرگ در پنج سال اخیر افغانستان بود.

  13. غم‌نامهٔ جوان بادغیسی مهاجر کار در راه ایران؛ «مادر، دعا کن؛ من می‌میرم… آخرین دیدار است»

    «مادر جان، دعا کن، من می‌میرم. همه دعا کنید»

    وقتی جوان بادغیسی تشنه و درمانده در ریگ‌زاران سوزان نیمروز، این سخنان جانسوز را در واپسین لحظات تلخ زندگی خطاب به مادرش گفت، شاید تصور نمی‌کرد که تصویر او را هزاران افغان خواهد دید و پیامش قلب بسیاری را خواهد شکست.

    سرگذشت حیات‌الله ۳۳ ساله ساکن درهٔ بوم بادغیس، ‌از ولایت‌های دورافتاده و محروم در شمال غرب افغانستان، بازتابی از زندگی هزاران جوان افغان است که از بی‌بضاعتی و درماندگی راه‌های پر خطر را در پیش می‌گیرند و جلای وطن می‌کنند تا مگر بتوانند، زندگی خود را تأمین کرده و آینده بهتری بسازند.

    در حالیکه باد سوزان دشت مارگو، دستمال روی سرش را تکان می‌داد، چهره و چشمانش را می‌آزرد، او با موبایلش از خود فیلم ‌گرفت تا پیامش را ثبت کند.

    جسد حیات‌الله و همراهانش را که را پیدا کردند، موبایل او را در جیبش یافتند و به خانواده‌ او سپردند. او این ویدئو را، که حالا در شبکه‌های اجتماعی وایرل شده و بی‌بی‌سی به اصل آن دست یافته است، در همان موبایل ثبت کرده بود.

  14. محدودیت‌های حکومت طالبان علیه زنان و دختران

    سپتامبر ۲۰۲۱: مدارس برای پسران بازگشایی شد، اما دختران اجازه بازگشت به مدرسه را پیدا نکردند.

    دسامبر ۲۰۲۱: زنانی که مسافت‌های طولانی سفر می‌کنند، باید یک خویشاوند مرد همراهشان باشد.

    مه ۲۰۲۲: به زنان دستور داده شد از به طور کامل خود را بپوشانند، به‌طوری که فقط چشم‌هایشان دیده شود.

    نوامبر ۲۰۲۲: زنان از رفتن به پارک‌ها، باشگاه‌های ورزشی، استخرها و حمام‌های عمومی منع شدند.

    دسامبر ۲۰۲۲: زنان از تحصیل در دانشگاه‌ها منع شدند.

    ژوئیه ۲۰۲۳: سالن‌های زیبایی زنان تعطیل شدند.

    اوت ۲۰۲۴: قانون جدیدی وضع شد که زنان را از بلند کردن صدایشان در اماکن عمومی منع می‌کند.

    دسامبر ۲۰۲۴: زنان از آموزش‌های مربوط به مامایی و پرستاری منع شدند.

    دسامبر ۲۰۲۴: طالبان همه سازمان‌های غیردولتی (ان‌جی‌او) را از استخدام زنان افغان منع کرد.

    سپتامبر ۲۰۲۵: زنان افغان از ورود به مقر سازمان ملل متحد منع شدند.

    مه ۲۰۲۶: قانونی تصویب و مدون شد که ظاهرا ازدواج کودکان را از نظر قانونی تایید می‌کند؛ بر اساس آن، سکوت یک دختر نابالغ می‌تواند به‌عنوان رضایت او برای ازدواج تلقی شود.

  15. پنج سال حکومت طالبان - صدای مردم, اسما، سیزده ساله، دانش‌آموز آنلاینی

    اگر یک در بسته شود، درهای دیگری باز خواهند شد و ما می‌توانیم تحصیلات‌مان را ادامه بدهیم.

    چه به‌صورت آنلاین و چه حضوری، چیزی که اهمیت دارد هدف ما و رسیدن به آن است. ما درس می‌خوانیم، سخت تلاش می‌کنیم و به آرزوهایمان می‌رسیم.

    هدف من این است که پزشک شوم و می‌دانم که روزی به این هدف خواهم رسید. یک روز همه‌چیز تغییر خواهد کرد و همه ما دختران افغان به آرزوهایمان خواهیم رسید. اما باید با صبر و شکیبایی ادامه بدهیم و امیدمان را از دست ندهیم.

    به‌دلیل محدودیت‌ها نمی‌توانم به مدرسه بروم، اما تحصیلاتم را به‌صورت آنلاین ادامه می‌دهم.

    فعلاً زیورآلات درست می‌کنم و در زمینه ساخت زیورآلات و نقاشی کار می‌کنم. همچنین به دختران دیگری که با آن‌ها کار می‌کنم، زبان انگلیسی آموزش می‌دهم.

    محدودیت‌های زیادی وجود دارد و ما نمی‌توانیم تحصیلاتمان را به‌صورت حضوری در مدارس ادامه بدهیم، اما نباید تسلیم شویم؛ باید همیشه به تلاش و پیش رفتن ادامه بدهیم.

    ما دختران افغان هستیم و قرار نیست تسلیم شویم.

    کار و صنایع دستی
  16. پنج سال حکومت طالبان؛ زندگی مردم افغانستان چگونه می‌گذرد؟, لیز دوست خبرنگار ارشد بین‌المللی بی‌بی‌سی

    توضیح ویدئو، پنج سال زیر سلطه طالبان‌‌‌‌؛ بحران گرسنگی، حقوق زنان و اقتصاد
  17. طالبان پنجمین سال بازگشت به قدرت در افغانستان را جشن می‌گیرد

    طالبان پنجمین سال بازگشت خود به قدرت در افغانستان را جشن می‌گیرد؛ رویدادی که با خروج آشفته نیروهای آمریکا و متحدانش از آن کشور همراه شد.

    کابل با پرچم‌ها آذین شده و قرار است مراسم و رژه‌ای به مناسبت آن برگزار شود. با این حال، تنها روسیه حکومت طالبان را به رسمیت شناخته و تحریم‌های بین‌المللی همچنان برقرار است.

    محدودیت‌ها علیه زنان و دختران در افغانستان نیز همچنان شدید است. آنها از حضور در بسیاری از اماکن عمومی و اشتغال در بیشتر مشاغل منع شده‌اند و تحصیل دختران بالاتر از ۱۲ سال نیز ممنوع است.

    نماینده ویژه زنان سازمان ملل در افغانستان از کشورهای کمک‌کننده خواسته است بودجه برنامه‌های ویژه زنان را کاهش ندهند و هشدار داده که چنین اقدامی رنج زنان افغان را بیشتر خواهد کرد.

  18. پنج سال حکومت طالبان در افغانستان

    پنج سال پیش جو بایدن، رئیس جمهور وقت آمریکا، تصمیم نهایی برای خروج آخرین واحدهای نیروهای این کشور از افغانستان را تا پایان ماه اوت ۲۰۲۱ اعلام کرد.

    همزمان با خروج بی‌قید و شرط نیروهای بین المللی از افغانستان، در دو ماه، نیروهای طالبان به سرعت کنترل خود را بر بیش از ۱۴۳ ولسوالی‌ افغانستان گسترش دادند.

    نیروهای طالبان بدون درگیری جدی ولسوالی‎‌ها را یکی پی دیگر تصرف کردند.

    در پی خروج تقریبا تمامی نیروهای خارجی، و همزمان با آن خروج اشرف غنی احمدزی رئیس جمهور وقت، نیروهای طالبان توانستند در نهایت در ۱۵ اوت ۲۰۲۱ وارد ارگ ریاست جمهوری شوند و کنترل کشور را در دست بگیرند.

  19. پوشش زنده پنجمین سالگرد حکومت طالبان بر افغانستان

    امروز در پوشش زنده پنجمین سالگرد حکومت طالبان بر افغانستان با ما همراه باشید و تازه‌ترین خبرها و گزارش‌ها را دنبال کنید.