بازیکنان جام جهانی می‌توانند از شهرت در رسانه‌های اجتماعی پول درآورند؟

    • نویسنده, ساکشی ونکاترامان
    • شغل, بی‌بی‌سی
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۴ دقیقه

وازینیا، دروازه‌بان ۴۰ ساله کیپ‌ورد، تنها در ۹۰ دقیقه پدیده‌ای جهانی شد و تعداد دنبال‌کنندگانش در اینستاگرام از تام بردی، اسطوره ان‌اف‌ال، فراتر رفت.

عملکرد چشمگیر وازینیا در مرحله گروهی مقابل اسپانیا به تساوی بدون گل منجر شد؛ نتیجه‌ای کاملا غیرمنتظره در برابر یکی از مدعیان اصلی جام جهانی. این اتفاق تعداد دنبال‌کنندگان وازینیا در اینستاگرام را از ۵۰ هزار نفر به ۱۷/۳ میلیون نفر رساند و او را از ورزشکارانی مانند بردی با ۱۵/۵ میلیون دنبال‌کننده جلو انداخت.

ستاره‌های جام جهانی، مانند وازینیا، می‌توانند از شهرت تازه در رسانه‌های اجتماعی، برای ایجاد فرصت‌های مالی بهره ببرند.

اما مایک سرازیو، کارشناس رسانه، اعتقاد دارد که این چشم‌اندازها می‌توانند زودگذر باشند: «این مانند سایر اتفاقاتی است که وایرال می‌شوند؛ همان‌طور که خیلی سریع بالا می‌رود، با همان سرعت هم افت می‌کند.»

حضور پررنگ در رسانه‌های اجتماعی می‌تواند به همکاری با برندها و پرداخت هزینه برای پست‌های تبلیغاتی فردی از سوی آگهی‌دهندگان منتهی شود.

بروک دافی، پژوهشگر رسانه‌های دیجیتال و اجتماعی در دانشگاه کرنل، می‌گوید که اینفلوئنسرهایی با میلیون‌ها دنبال‌کننده می‌توانند دستمزدهای شش‌رقمی مطالبه کنند: «دنبال‌کنندگان در حکم سرمایه‌ای هستند که الان اهمیت زیادی دارند... دنبال‌کنندگان بیشتر معمولا به درآمد بالاتر منجر می‌شود.»

رسانه‌های اجتماعی مسیری متفاوت برای ستاره شدن

یک اینفلوئنسر آرژانتینی پیش از شروع تورنمنت، تیم پین، مدافع تیم نیوزیلند را «ناشناخته‌ترین» بازیکن جام جهانی نامید. والن اسکارسینی که در فضای مجازی با نام «elscarso» شناخته می‌شود، با انتشار ویدئویی از صدها هزار دنبال‌کننده خود خواست به دیده‌شدن پین کمک کنند.

پین نیز از این موضوع استقبال کرد؛ پست‌های بیشتری گذاشت و با این اینفلوئنسر تعامل برقرار کرد. طی چند روز، تعداد دنبال‌کنندگان پین در اینستاگرام از حدود ۵ هزار نفر به نزدیک شش میلیون نفر رسید. او اشاره کرد که اکنون دنبال‌کنندگانی که دارد از کل جمعیت کشورش بیشتر است (جمعیت نیوزیلند کمی بیش از ۵/۳ میلیون نفر است).

برخلاف وازینیا، دروازه‌بان کیپ‌ورد، شهرت تازه‌یافته پین حاصل تلاش‌های او در زمین مسابقه نبود.

مایک سرازیو، استاد کالج بوستون که در زمینه ارتباط رسانه و ورزش پژوهش کرده است، می‌گوید این پدیده‌ای است که در دنیای ورزش بیشتر به چشم می‌آید: «در پنج تا ده سال اخیر، شاهد ظهور ستاره-ورزشکارانی بوده‌ایم که تمام شهرتشان هیاهوی رسانه‌ای و دنبال‌کنندگان شبکه‌های اجتماعی است. شهرت آن‌ها با استعداد ورزشی‌شان تناسبی ندارد.»

سرازیو البته معتقد است هر کسی به تیم ملی کشورش راه می‌یابد، بسیار بااستعداد است ولی در دوره‌های گذشته، ورزشکاران باید جزو بهترین‌ها بودند تا می‌توانستند در یک آگهی تلویزیونی بازی کنند یا تصویرشان روی جعبه غلات صبحانه چاپ شود.

او گفت: «امروزه شما دیگر به آن شکل به رسانه‌های جمعی نیاز ندارید و ورزشکاران این موضوع را درک می‌کنند. ورزشکاران به رسانه‌های اجتماعی رو آورده‌اند و بلندپروازانه از آن برای جذب دنبال‌کننده، بستن قرارداد با برندها، کسب درآمد و استفاده از محبوبیت خود سود می‌برند.»

شهرت پس از جام جهانی پایدار خواهد ماند؟

به باور سرازیو، ویدئوهای کوتاه وایرال شده، مسیر آینده تماشای مسابقات ورزشی‌اند: «عملکرد شما در طول بازی به اندازه داشتن یک لحظه خاص و ماندگار اهمیت ندارد؛ لحظه‌ای که به خوبی دیده شود و در رسانه‌های اجتماعی به طور گسترده پخش می‌شود. لحظه وایرال ارزش بیشتری دارد. این نکته‌ای است که از خود بازی بیشتر اهمیت دارد.»

با این حال، پرسش این است که آیا ورزشکار حاضر در جام جهانی که میلیون‌ها هوادار جدید پیدا کرده است، می‌تواند این موقعیت را به شغلی خارج از زمین فوتبال تبدیل کند؟

سرازیو می‌گوید: «شما بازه زمانی محدودی برای جلب توجه دارید. هیچ‌کس دروازه‌بان کیپ‌ورد را نمی‌شناخت... و نمی‌دانم پس از پایان جام جهانی نیز او را خواهند شناخت یا نه.»

به اعتقاد سرازیو «مسی، رونالدو، نیمار و امباپه پس از بازنشستگی همچنان می‌توانند قرارداد ببندند» ولی نمونه‌های کمتری از «ورزشکارانی که یک لحظه بزرگ داشته‌اند و توانسته‌اند پس از دوران حرفه‌ای خود از آن بهره ببرند» وجود دارد.

یک نمونه موفق در استفاده از مخاطبان رسانه‌های اجتماعی، ایلونا ماهر، بازیکن راگبی است که محبوبیت او در طول المپیک ۲۰۲۴ پاریس به اوج رسید.

ماهر، پادکستی اختصاصی دارد و به عنوان سفیر برند فعالیت می‌کند. او چند باری به عنوان مدل مجله اسپورتس ایلاستریتد ظاهر شده و نایب قهرمان مسابقه تلویزیونی «رقص با ستاره‌ها» شده است. ماهر همچنین جایزه بهترین ورزشکار موفق را در جوایز اسپی ۲۰۲۵ دریافت کرد.

دافی معتقد است که فرصت‌های شغلی بلندمدت برای ستاره‌های جدید رسانه‌های اجتماعی وجود دارد ولی محاسبه دقیق میزان درآمد آن‌ها دشوار است.

دافی می‌گوید که هزینه‌ای که برای پست‌های اسپانسرشده در رسانه‌های اجتماعی پرداخت می‌شود، مانند نرخ‌های رسانه‌های سنتی نظیر آگهی‌های تلویزیونی استاندارد نیست: «تضمین‌های بسیار کمی درباره یک درآمد معقول وجود دارد.»

«این‌ها ورزشکارانی هستند که تا امروز مسیر حرفه‌ای خود را پیوسته در فوتبال دنبال کرده‌اند. از این رو، بررسی نحوه روبرو شدن آن‌ها با نوسانات بازار کم‌وبیش مبهم رسانه‌های دیجیتال، بسیار جالب خواهد بود. »

اعتبار فرهنگی این ستاره‌های وایرال جام جهانی الان در بالاترین حد قرار دارد. تاثیر این موضوع بر آینده آن‌ها می‌تواند به این بستگی داشته باشد که پس از پایان تورنمنت، چقدر می‌توانند هواداران جدید خود را همراه نگه دارند.