سرور دانش: درباره «افغان» خوانده شدن شهروندان افغانستان باید دوباره بحث شود

محمد سرور دانش، معاون رئیس‌جمهور پیشین افغانستان در مصاحبه‌ای اختصاصی با بی‌بی‌سی فارسی گفته است هدفش از ایجاد یک تشکیلات سیاسی رسیدن به «اهداف درازمدت» است.

او اخیراً از تشکیل «حزب عدالت و آزادی افغانستان» خبر داد که هدف آن را در بیانیه‌ای «مبارزه با طالبان و ایجاد جمهوری فدرال در افغانستان» عنوان کرده بود.

آقای دانش سال گذشته پس از روی کار آمدن طالبان از افغانستان خارج شد و در اوایل ژانویه/جنوری سال جاری نیوزیلند اعلام کرد به او و ۱۳ عضو خانواده‌اش پناهندگی داده و آنها وارد این کشور شده‌اند.

آقای دانش درباره رسمی بودن این «حزب» می‌گوید تحت حاکمیت طالبان تمام احزاب منحل شده و به احزاب سیاسی جدید اجازه ثبت داده نمی‌شود. بنابراین اکنون امکان ثبت رسمی آن در افغانستان وجود ندارد.

از آقای دانش پرسیده شد که چرا در بیانیه این حزب ذکری از کلمه «افغان» نیامده است و آیا خودش را «افغان» می‌داند؟

او گفت که این موضوع در حال حاضر در میان مردم افغانستان مورد اختلاف قرار گرفته است.

آقای دانش گفت در ماده چهارم قانون اساسی افغانستان آمده که «افغان» به تمام شهروندان افغانستان اطلاق می‌شود. او گفت در زمان تشکیل این قانون اساسی هم اختلافاتی به آن وجود داشت. او افزود: «فعلاً که در ما در یک شرایط استثنایی دیگری قرار داریم، طبیعی است که تمام مسایل از نو مورد بحث قرار می‌گیرد.»

او همچنین در پاسخ به این که چرا قبلاً درباره موضوع فدرالیسم در افغانستان صحبت نمی‌کرد گفت که اکنون شرایط تغییر کرده است و فرصت گفتگو در این موارد فراهم شده است.

آقای دانش درباره سقوط نظام پیشین افغانستان گفت که «از این سقوط همه اطلاع داشتند». او گفت «نظام جمهوریت و ارزش‌های قانون اساسی» قربانی توافقی شد که آمریکا با طالبان امضا کرد.

او گفت در روز سقوط کابل (۱۵ آگوست/اوت) برای نیم ساعت با محمد اشرف غنی، رئیس‌جمهور پیشین صحبت کرده بود اما در این صحبت رئیس‌جمهور پیشین حرفی از فرار از کابل نزد.

آقای دانش گفت از زمان سقوط کابل تاکنون با آقای غنی صحبت نکرده است.

سرور دانش گفت یکی از نزدیکان رئیس‌جمهور پیشین به او اطلاع داد که طالبان و شبکه حقانی از آقای غنی خواسته که «باید تسلیم شود» و پاسخ او این بوده که «هرگز تسلیم نخواهد شد». او افزود که همین مسأله نشان می‌داد که ممکن است رئیس‌جمهور از کشور خارج شود.

او همچنین گفت وضعیت کنونی افغانستان محصول مستقیم تصمیم‌گیری‌ها و برخورد زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین آمریکا برای افغانستان است.

او افزود که آقای خلیلزاد می‌گفت «ما جنگ را دیگر باخته‌ایم و نمی‌توانیم ادامه دهیم و هدف اصلی ما خروج است».

معاون پیشین رئیس‌جمهوری افغانستان گفت که دولت‌های پیشین افغانستان نباید این همه به کمک‌های خارجی وابسته می‌بود.

آقای دانش گفت نماینده سفارت آمریکا و آقای خلیلزاد در دیدار با رئیس‌جمهور پیشین که او و معاون اول و حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین نیز حضور داشتند، گفت که باید پنج هزار زندانی طالبان «فوراً» آزاد شود. اما همه با این پیشنهاد او مخالفت کردند.

به گفته آقای دانش آقای خلیلزاد استدلال می‌کرد که اگر چنین کاری نشود جنگ در روزهای آینده شدت پیدا می‌کند.

او همچنین انتقاد برخی مبنی بر این که صلاحیتی در دوره کاری‌اش در دولت نداشته است، را رد کرد و گفت در تمام قوانینی که در افغانستان تصویب شده، به نحوی نقش داشته است.

آقای دانش اما گفت که در دولتی که کار می‌کرد دوگانگی میان دو گروه از افراد پیدا شده بود که باعث ایجاد مشکلاتی در سطح ملی شد.