سوئیسی‌ها و اتریشی‌های بی‌طرف به طرح دفاعی«سپر آسمان اروپا» می‌پیوندند

سوئیس و اتریش توافقنامه‌ای برای پیوستن به پروژه دفاع هوایی اروپا، «سپر آسمان اروپا»، امضا کرده‌اند.

این طرح که پس از حمله روسیه به اوکراین توسط آلمان راه‌اندازی شد، به گونه‌ای طراحی شده است که به کشورهای اروپایی اجازه خرید و آموزش سیستم‌های دفاعی به صورت مشترک را می‌دهد.

این اقدام برای سوئیس «لحظه‌ای تاریخی» محسوب می‌شود.

اما در عین حال برخی از سوئیسی‌ها نگران هستند که این اقدام بی‌طرفی دیرینه کشورشان را به خطر بیندازد.

پیوستن به طرح دفاعی سپر آسمان اروپا تا چند سال پیش غیرقابل تصور بود، اما تهاجم روسیه به اوکراین اذهان را به این سمت متمرکز کرده است.

دولت سوئیس می‌گوید که همکاری با همسایگان اروپایی بر روی یک سیستم مشترک، «از نگاه استراتژیک و مالی منطقی است».

اتریش نیز از جمله قدرت‌های بی‌طرف است و دولت وین استدلال دارد که با تجمیع منابع نظامی قادر به حفظ بی‌طرفی خود است.

این اولین ضربه به بی‌طرفی سنتی‌ سختگیرانه سوئیس نیست.

به عنوان بخشی از مشارکت در برنامه ناتو برای صلح، این کشور دو دهه است در کوزوو، در جنوب شرق اروپا نیروهای حافظ صلح دارد و به تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه روسیه هم پیوسته است که باعث خشم مسکو شده است.

اکنون ۱۹ کشور از جمله بریتانیا، کشورهای شمال اروپا و بالتیک، مجارستان، رومانی و بلغارستان به طرح «سپر آسمان اروپا» پیوسته‌اند.

اما برخی از سیاستمداران راست‌گرای سوئیسی نگران هستند که این طرح «سازشی دور از ذهن» باشد.

به عنوان مثال، اگر عامل حمله هوایی به یکی از همسایگان، از فراز آسمان سوئیس عبور کند، آیا سوئیس به رغم دخیل نبودن در درگیری، عامل مهاجم را ساقط خواهد کرد؟

با آنکه سوئیس و اتریش در این توافقنامه بر حفظ بی‌طرفی خود تاکید کرده‌اند اما به این سوال فرضی پاسخی داده نشده و احتمالا این دو کشور انتظار دارند که هرگز چنین وضعیتی پیش نیاید.

اما بحث بر سر تحریم‌ها و پیوستن به طرح دفاعی آسمان اروپا، تنها بخشی از خودآزمایی گسترده‌تر سوئیس بر سر بی‌طرفی این کشور است. در واقع ریشه‌های تاریخی آن به قرن ۱۹ باز می‌گردد، زمانی که سوئیس بین قدرت‌های بسیار بزرگ‌تر و اغلب متخاصم قرار داشت و برای آنان مناسب بود که یک حائل خنثی در بین خود داشته باشند.

در طول جنگ جهانی دوم، سوئیسی‌ها از مرزهای خود دفاع کردند، اما با احتیاط از درگیری و سازش با نیروهای متفقین و قدرت‌های محور فاصله گرفتند. در نتیجه به جمعیت و شهرهای این کشور تقریبا آسیبی نرسید که به موفقیت اقتصادی امروز سوئیس کمک کرده است.

اما اکنون سوئیس به عضویت سازمان ملل متحد درآمده است و این سازمان گفته است که حمله روسیه ناقض منشور سازمان ملل است.

ماه گذشته پارلمان سوئیس به پیشنهادی مبنی بر ارسال سلاح و مهمات ساخت سوئیس به اوکراین رای منفی داد.

این تصمیم سوئیس در اختلاف با سایر همسایگان این کشور بوده و برخی آن را «ناامیدکننده» خوانده‌اند.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین به طور مستقیم از نمایندگان مجلس سوئیس درخواست کرد و گفت کشورش برای بازگرداندن صلح به این کشور به سلاح‌های سوئیسی نیاز دارد.

سوئیس تانک‌های لئوپارد زیادی دارد که از آن استفاده نمی‌کند، این در حالی است که این مهمات می‌توانست در میدان جنگ در اوکراین مورد استفاده قرار بگیرد.

اکنون به منظور یافتن راهی برای انطباق قوانین مربوط به صادرات تسلیحات و امکان حمایت از اوکراین مذاکراتی در پارلمان سوئیس ادامه دارد.

جان پولت، نماینده سوسیال دموکرات، اوایل سال جاری میلادی به بی‌بی‌سی گفت: «بی‌طرفی سنتی پایدار نیست، از نظر من اخلاقا قابل قبول نیست».

او در ادامه افزود: اگر بی‌طرفی سوئیس به این معناست که ما به نوعی مدافع حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل هستیم، پس من با بی‌طرفی موافق هستم، زیرا در این صورت سوئیس می‌تواند قدرتی برای تامین صلح و آزادی و نظم جهانی مبتنی بر قوانین باشد.

اما حزب راست افراطی مردم سوئیس امضای این توافقنامه را محکوم کرده و معتقد است که قدرت کشور را به دستان ناتو می‌سپارد.