گمانه‌زنی‌ها در اوکراین پس از مذاکرات «بسیار محرمانه» پوتین و لوکاشنکو

ولادیمیر پوتین و الکساندر لوکاشنکو، روسای جمهور روسیه و بلاروس روزهای ۲۶ و ۲۷ ژوئن در اقامتگاه آقای پوتین در والدای، مذاکراتی دو روزه برگزار کردند. در جریان این گفت‌وگوها یا پس از آن هیچ بیانیه رسمی منتشر نشد، اما تحلیلگران اوکراینی گمانه‌زنی کردند که جنگ اوکراین از موضوع‌های اصلی بوده است.

آقای لوکاشنکو پس از این گفت‌وگوها، روسیه را به مقصد جنوب شرق آسیا ترک کرد. او صبح ۲۹ ژوئن با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، دیدار کرد.

مذاکرات «بسیار محرمانه»

وادیم دنیسنکو، تحلیلگر اوکراینی، در فیس‌بوک نوشت: «برای نخستین بار در تاریخ، پس از مذاکرات لوکاشنکو و پوتین، نه بیانیه‌ای دیدیم، نه حتی یک عکس.»

او گفت این دو رهبر در مذاکرات «بی‌نتیجه» خود بر جنگ اوکراین و نقش بلاروس در آن تمرکز کرده‌اند.

آقای دنیسنکو نوشت: «پوتین چه چیزی می‌توانست مطالبه کند؟ من به اعزام ارتش بلاروس [به جنگ] باور ندارم. تنها چیزی که او می‌توانست بخواهد، در اختیار گذاشتن خاک بلاروس برای تکرار احتمالی سناریوی سال ۲۰۲۲ [حمله روسیه به اوکراین از خاک بلاروس] یا استقرار گروه‌های خرابکار و شناسایی بلاروسی یا شبه‌بلاروسی بوده است. به احتمال زیاد لوکاشنکو این درخواست را رد کرده است؛ همان‌طور که پیش از این هم با راه‌اندازی مجدد برج‌های تقویت ارتباط پهپادها مخالفت کرده بود.»

این تحلیلگر افزود که اگر الکساندر لوکاشنکو واقعا به ولادیمیر پوتین جواب رد داده باشد، رئیس‌جمهور روسیه طی چند ماه آینده عملا «کاری از دستش برنمی‌آید».

وادیم دنیسنکو در پایان نوشت: «برعکس، لوکاشنکو از این موقعیت استفاده خواهد کرد تا حتی بحث انتقال قدرت را دوباره به تعویق بیندازد.»

ویتالی پورتنیکوف، تحلیلگر سرشناس، به یک میلیون مشترک کانال یوتیوب خود گفت: «این شاید محرمانه‌ترین مذاکرات پوتین و رهبر بلاروس از زمان آغاز جنگ تمام‌عیار روسیه با اوکراین بوده باشد.»

او گفت ممکن است آقای پوتین در این مذاکرات خواهان نقش فعال‌تر مینسک در جنگ روسیه علیه اوکراین شده باشد، در حالی که آقای لوکاشنکو با اشاره به نگرانی از تلافی احتمالی کی‌یف و حمایت اندک بلاروسی‌ها از جنگ، با چنین طرح‌هایی مخالفت کرده باشد.

آقای پورتنیکوف گفت: «این پرسش مطرح می‌شود که در حال حاضر چه چیزی برای پوتین مهم‌تر است: خطر کردن بر سر حفظ رژیم بلاروس یا استفاده از بلاروس برای وارد کردن فشار بیشتر بر اوکراین و گشودن جبهه‌ای تازه در جنگ روسیه و اوکراین. از این نظر، منافع دیکتاتورهای بلاروس و روسیه با هم همسو نیست.»

ایگور پوپوف، وبلاگ‌نویس، در صفحه فیس‌بوکش گمانه‌زنی کرد که سفر الکساندر لوکاشنکو به روسیه بخشی از «دیپلماسی رفت‌وبرگشتی برای پایان دادن به جنگ اوکراین» بوده است. او گفت ممکن است اوکراین از آقای لوکاشنکو خواسته باشد پیشنهادهایش برای پایان جنگ را به رئیس‌جمهور روسیه منتقل کند.

آقای پوپوف گفت: «رهبری روسیه هنوز بر سر دوراهی است؛ تشدید تنش یا صلح مبتنی بر مصالحه. سناریوهای تشدید تنش، خطرهایی مشخص برای وضعیت داخلی روسیه و موضع متحدان آن و حتی کشورهای نسبتا بی‌طرف به همراه دارد.»

کیریلو پراودوروب، وبلاگ‌نویس، نیز در فیس‌بوک نوشت: «لوکاشنکو سرانجام مسکو را ترک کرد. مذاکرات با پوتین دو روز طول کشید و درباره نتایج آن گزارشی منتشر نشد.» او افزود: «[لوکاشنکو] به چین رفته است. به نظر می‌رسد او و پوتین روی این کار کرده‌اند که به آقای بالادست در پکن چه بگویند.»

ویتالی وانتسا، وبلاگ‌نویس، زمان‌بندی سفر الکساندر لوکاشنکو به جنوب شرق آسیا را «جالب» خواند.

او گفت: «اول، دو روز با پوتین پشت درهای بسته. بدون بیانیه‌های معمول. بدون هیچ سند امضاشده. بدون نشست خبری. و ناگهان، سفر به آسیا.»

آقای وانتسا می‌گوید پوتین احتمالا درخواست کمک‌های نظامی بیشتری از بلاروس کرده است؛ «هر چیزی که به ضربه زدن به اوکراین کمک کند، اما به مینسک این امکان را بدهد تا وانمود کند 'ما در جنگ نیستیم'.»

او گفت: «لوکاشنکو چیز دیگری می‌خواهد؛ این که نگذارد ارتش بلاروس وارد کشتار روسیه شود و مانع دفن شدن رژیمش زیر آوار جنگ شود.»

والری کلوچوک، تحلیلگر، در صفحه فیس‌بوکش نوشت: «آن‌ها قطعا درباره جنگ و احتمال مشارکت بلاروس در آن گفت‌وگو کرده‌اند.» به نوشته او، «فعلا نخواهیم فهمید» روسای جمهور روسیه و بلاروس روی چه موضوعاتی توافق کرده‌اند و افزود درباره تحولات بالقوه «خطرناک» برای اوکراین در جریان سفر رهبر بلاروس به جنوب شرق آسیا، «ابهامات بسیار جدی» وجود دارد.

آقای کلوچوک گفت: «ممکن است کسی در غیاب لوکاشنکو، مستقیما تحولات را در بلاروس هدایت کند و او بعدا بگوید این اتفاق زمانی افتاده که در کشور نبوده است.»

آیا لوکاشنکو به دنبال درمان پزشکی بود؟

اولکسی کوپیتکو، وبلاگ‌نویس، در فیس‌بوک نوشت الکساندر لوکاشنکو «سه روز در روسیه پنهان شده بود» تا تحت درمان پزشکی قرار بگیرد.

آقای کوپیتکو گفت: «کافی است به حضورهای رسانه‌ای اخیر او نگاه کنید، او به‌وضوح تحلیل رفته است. لوکاشنکو و پوتین اصلا آن‌قدر موضوع مشترک ندارند که بخواهند بیش از دو روز 'پشت درهای بسته' درباره‌اش حرف بزنند. لوکاشنکو بخشی از این زمان را صرف ارزیابی وضعیت و چشم‌انداز سلامت جسمانی خود کرد.»

«تحریکات علیه بلاروس»

کانال تلگرامی طرفدار روسیه «زی‌رادا» با ۴۲۴ هزار مشترک نوشت ولادیمیر پوتین و الکساندر لوکاشنکو «قطعا درباره» تهدیدهای ولودیمیر زلنسکی برای «کشاندن بلاروس به جنگ» گفت‌وگو کرده‌اند.

زی‌رادا نوشت: «لوکاشنکو و پوتین آشکارا در حال بررسی گزینه‌های واکنش به حمله احتمالی زلنسکی به بلاروس بوده‌اند، و حتی بهتر از آن، راه‌های جلوگیری از چنین حمله‌ای را بررسی کرده‌اند.»

این کانال پیش‌بینی کرده است که «تحریکات زلنسکی علیه بلاروس» و «نفوذ لوکاشنکو بر پوتین» ممکن است روسیه را به «تعدیل اهداف عملیات ویژه نظامی» وادار کند.

زی‌رادا در پست تلگرامی دیگری ابراز اطمینان کرد که این مذاکرات «خوشایند نبوده است». این کانال گمانه‌زنی کرد که الکساندر لوکاشنکو از بیم حملات اوکراین به مراکز صنعتی کلیدی بلاروس، با درگیر شدن در جنگ مخالفت کرده است.

به نوشته این کانال، در مقطع فعلی مشارکت بلاروس در جنگ، با توجه به اهمیت سوخت‌رسانی بلاروس به ارتش روسیه، برای آقای پوتین نیز «مشکلی بزرگ» خواهد بود. هم‌زمان این کانال می‌گوید رهبر روسیه «نمی‌تواند به زلنسکی امتیاز بدهد»، چون خطر «از دست دادن آخرین متحد اسلاو خود»، یعنی بلاروس را دارد.

زی‌رادا نوشت: «اگر واقع‌بینانه نگاه کنیم، در حال حاضر روسیه قادر به دفاع از بلاروس نیست. شاید لوکاشنکو برای گفت‌وگو درباره همین موضوع به آسیا رفته باشد.»