شرکت‌های چینی با دور زدن تحریم‌های روسیه، فناوری‌های حساس به روسیه فروخته‌اند

شرکت‌های چینی با دور زدن تحریم‌ها، فناوری‌های حساسی که برای ساخت سلاح‌های نظامی لازم است را به روسیه فروخته‌اند.

نتیجه یک تحقیق توسط بخش جهانی بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که یکی از این شرکت‌ها، سینو الکترونیکس، بخشی از شبکه‌ای از شرکت‌ها است که از سپتامبر ۲۰۲۲، زمانی که تحت تحریم‌های ایالات متحده قرار گرفت، محموله‌هایی به ارزش نزدیک به ۲۰۰ میلیون دلار به روسیه ارسال کرده است.

محموله‌های ارسالی از سوی شبکه سینو شامل میکروچیپ‌ها، دوربین‌ها و تجهیزات ردیابی بوده‌اند؛ فناوری‌هایی که برای سلاح‌های روسی در جنگ با اوکراین حیاتی هستند.

یافته‌های بی‌بی‌سی، کارایی تحریم‌های ایالات متحده را زیر سوال می‌برد؛ تحریم‌هایی که با هدف محدود کردن توانایی روسیه در دستیابی به قطعات موردنیاز برای سلاح‌هایش طراحی شده‌اند.

این تدابیر برای بازداشتن شرکت‌های بین‌المللی از همکاری با روسیه و تنبیه کسانی که این کار را انجام می‌دهند وضع شده‌اند، از جمله با مسدود کردن دسترسی آن‌ها به سیستم مالی ایالات متحده و به‌شدت محدود کردن توانایی تجارت جهانی آن‌ها، حتی در چین.

اما بی‌بی‌سی کشف کرده است که برخی از شرکت‌های تحریم‌شده با دور زدن این مجازات‌ها، همچنان به تجارت گسترده با روسیه ادامه داده‌اند.

بین اکتبر ۲۰۲۲ تا آوریل ۲۰۲۴، شبکه سینو نزدیک به ۲۵ هزار محموله کالاهای حساس به روسیه ارسال کرده است.

بر اساس تحلیل بی‌بی‌سی از سوابق گمرکی روسیه، این داده‌ها توسط شرکت آمریکایی ایمپورت‌جینیوس که در جمع‌آوری داده‌های تجاری فعالیت دارد ارائه شده‌اند.

میکروچیپ‌ها، که در انواع سلاح‌ها از جمله موشک‌های دقیق و پهپادها استفاده می‌شوند، ۷۶ درصد از این محموله‌ها را تشکیل می‌دهند.

روسیه به دلیل توانایی محدود در تولید داخلی میکروچیپ‌ها، به واردات این قطعات وابستگی زیادی دارد. بزرگ‌ترین تولیدکنندگان این قطعات تایوان، کره جنوبی، چین و ایالات متحده هستند.

بی‌بی‌سی متوجه شد که میلیون‌ها دلار میکروچیپ ارسال‌شده از سوی شبکه سینو به روسیه، توسط شرکت‌های آمریکایی نظیر تگزاس اینسترومنتز و انالوگ دیوایسز تولید شده‌اند. این برندها توسط دولت اوکراین در پهپادها و موشک‌های کروز روسی شناسایی شده‌اند.

این شرکت‌ها پیش‌تر اعلام کرده‌اند که محصولاتشان چندین بار خریدوفروش می‌شوند و ردیابی محل نهایی آن‌ها دشوار است. اما هر دو شرکت با انتقاد قانون‌گذاران آمریکایی مواجه شده‌اند که معتقدند آن‌ها اقدامات کافی برای جلوگیری از رسیدن فناوری‌شان به سلاح‌های روسی انجام نمی‌دهند.

تگزاس اینسترومنتز و انالوگ دیوایسز به بی‌بی‌سی گفتند که آن‌ها به‌شدت مخالف «انحراف غیرقانونی» محصولاتشان به روسیه و «سوءاستفاده» از آن‌ها هستند.

اداره سینو توسط یک زن و شوهر

سینو الکترونیکس توسط لین چینگ و همسرش پنگ مینبو اداره می‌شود، و نام آن‌ها به‌طور برجسته در شبکه سینو دیده می‌شود.

آقای لین مدیر و سهام‌دار سه شرکت در شبکه سینو است، در حالی که خانم پنگ سهام‌دار دو شرکت دیگر است. برخی از این شرکت‌ها آدرس‌های اداری مشترک و نام‌های مشابهی دارند.

خانم پنگ نزدیک به ۲۶ میلیون دلار چیپ‌های آمریکایی و فناوری‌های دیگر را از زمان تحریم سینو الکترونیکس، به روسیه ارسال کرده است، چیپ‌ها چه به نام او یا از طریق شرکت دیگری در این شبکه فرستاده شده‌اند.

سینو الکترونیکس همچنین حامی بزرگ‌ترین نمایشگاه الکترونیکی روسیه در آوریل امسال بود که این زوج به‌طور شخصی در آن شرکت کردند.

بی‌بی‌سی تلاش کرد تا از طریق چندین روش ارتباطی با آقای لین، خانم پنگ و دیگر شرکت‌های شبکه سینو تماس بگیرد، اما پاسخی دریافت نکرد.

الکساندر دیمتریِنکو، وکیل شرکت چندملیتی اشورست که به شرکت‌ها درباره تحریم‌ها و کنترل‌های صادرات مشاوره می‌دهد، می‌گوید زمانی که نام یا آدرس یک شرکت بسیار شبیه به شرکتی در لیست تحریم‌های آمریکا است، این «علامت هشدار» محسوب می‌شود.

او توضیح می‌دهد که معمولاً می‌توان ظهور یک «شرکت قارچی» را مشاهده کرد، اما این شرکت عملاً همان شرکت تحریم‌‌شده است.

او می‌گوید این شرکت‌های تازه ایجادشده تحت تحریم نیستند و می‌توانند کالاها را از طرف شرکت تحریم‌شده بفروشند، منتقل و تولید کنند.

از زمانی که روسیه تهاجم تمام‌عیار خود به اوکراین را در فوریه ۲۰۲۲ آغاز کرد، واشنگتن چین را متهم به تقویت ماشین جنگی مسکو از طریق ارائه قطعات حیاتی کرده است.

چندین دور تحریم با هدف متوقف کردن شرکت‌های چینی و سایر کشورها از تأمین فناوری کلیدی برای روسیه وضع شده است.

پکن بارها ارسال تسلیحات به روسیه را رد کرده و خواستار صلح و گفت‌وگو در اوکراین شده است.

سفارت چین در لندن در پاسخ به بی‌بی‌سی گفت که این کشور «کنترل صادرات سختگیرانه‌ای بر اقلام دوگانه» اعمال می‌کند.

در اکتبر، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده ۲۷۵ «شخص و نهاد» دیگر را تحریم کرد. آقای لین، خانم پنگ و سایر شرکت‌های شبکه سینو جزو تحریم شده‌ها بودند.

این تحریم‌ها دارایی‌های آن‌ها را در خاک آمریکا مسدود می‌کند و مهم‌تر از آن، بانک‌های آمریکایی را از ارائه وجوه یا خدمات به آن‌ها منع می‌کند.

در عمل، این بدان معناست که این شرکت‌ها برای کار با بانک‌های چینی نیز مشکل خواهند داشت، زیرا این بانک‌ها نمی‌خواهند خودشان تحت تحریم قرار گیرند.

الکساندر دیمتریِنکو وکیل شرکت چند ملیتی اشورست می‌گوید: «هیچ‌کس نمی‌خواهد در این فهرست باشد. هیچ بانک یا مشتری بزرگی با شما کار نخواهد کرد.»

اما این عمدتاً یک مشکل برای شرکت‌هایی با جاه‌طلبی‌های جهانی است که از قطع دسترسی به سیستم مالی آمریکا بیشتر زیان می‌بینند.

به گفته دیمتریِنکو، تنظیم‌کنندگان آمریکایی اجرای کنترل‌های صادراتی را بر شرکت‌های کوچکی که بین روسیه و چین تجارت می‌کنند دشوار می‌دانند، به‌ویژه شرکت‌هایی که به‌راحتی می‌توانند نام و جزئیات خود را تغییر دهند.

بی‌بی‌سی در ماه اکتبر با چند مدیر فروش شرکت‌های چینی که تحت تحریم نیستند در نمایشگاه الکترونیکی هنگ‌کنگ گفت‌وگو کرد. آن‌ها توضیح دادند که چگونه به فعالیت‌های تجاری خود ادامه می‌دهند و از تحریم‌ها اجتناب می‌کنند.

یکی از آن‌ها که به‌طور ناشناس صحبت کرد، به بی‌بی‌سی گفت که بیشتر مشتریان شرکت او در روسیه از شرکت‌های ثالث برای انجام پرداخت‌ها استفاده می‌کنند، مانند واسطه‌ای در قرقیزستان یا هنگ‌کنگ.

او گفت که شرکتش همچنین از شعبه شانگهای بانک دولتی روسیه، وی‌تی‌بی، استفاده کرده است. دارایی‌های وی‌تی‌بی که در مؤسسات مالی ایالات متحده نگهداری می‌شوند از ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، همزمان با آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه مسدود شده‌اند.

تیم مطبوعاتی وی‌تی‌بی در مسکو به بی‌بی‌سی گفت که نمی‌تواند درباره این موضوع اطلاعاتی ارائه دهد.

مدیر فروش دیگری که برای شرکتی کار می‌کند که می‌گوید تخته مدار چاپی به روسیه تحویل می‌دهد، توضیح داد که کالاها از طریق هواپیما یا بزرگراه‌های مرزی از طریق منطقه سین‌کیانگ چین ارسال می‌شوند.

مقصد نهایی این کالاها برای این شرکت‌ها چندان اهمیتی ندارد.

همان‌طور که او توضیح می‌دهد، اینکه آیا این قطعات در سلاح‌ها استفاده شوند یا خیر، چیزی نیست که رئیسش بابت آن نگران باشد. چرا که «اولویت با کسب‌وکار است.»