سردرگمی صدها زندانی افغان در کراچی پاکستان؛ «حتی آب برای وضو نمی‌دهند»

از میان صدها شهروند افغانستان از جمله کودکان و زنان که در چند ماه گذشته در ایالت سند پاکستان در بازداشت به‌سر می‌بردند، هنوز هم حدود ۶۰۰ نفر در زندان‌های این ولایت زندانی هستند.

خدای نور ناصر، خبرنگار بی‌بی‌سی در اسلام آباد که در سفرش به شهر کراچی با برخی از زندانیان افغان دیدار و گفتگو کرده است می‌گوید این زندانیان پلیس پاکستان را متهم به انواع خشونت می‌کنند.

در یکی از صحنه‌هایی که خبرنگار بی‌بی‌سی شاهد آن بوده، پدر و دو دخترش در دادگاه محلی در کراچی پس از حدود یک و نیم ماه در زندان همدیگر را می‌بینند. صفا، ۳ ساله و رنا که فقط پنج سال دارد می‌دوند تا پدر شان را در آغوش بگیرند. پدر و دختر گریه می‌کردند و همه زندانیان در دادگاه دستشان را روی صورتشان گرفتند.

محمد طیب، پدر حدود ۴۵ ساله، اهل لغمان افغانستان است و همراه با بسیاری از افغان‌های دیگر برای رسیدگی به پرونده‌شان به دادگاه آورده شدند. سال گذشته در ۲۴و ۲۶ جولای/ژوئیه ۲۰۲۲، پلیس پاکستان در اول بیش از ۲۰۰ افغان را در مسیر کراچی به اتهام ورود غیرقانونی به پاکستان دستگیر کرد و از آن زمان صدها افغان بازداشت شده‌اند. زنان، کودکان و افراد مسن در میان زندانیان هستند.

حدود ۱۵۰۰ نفر از آنها پس از گذراندن ماه‌ها در زندان به افغانستان بازگردانده شدند، ۴ نفر در زندان مردند و ۵۵۰ تا ۶۰۰ نفر از جمله زنان و کودکان هنوز پشت میله‌های زندان به سر می‌برند.

«برای درمان آمده بودم اما زندانی شدم»

زندانیان افغان، پلیس پاکستان را به انجام انواع خشونت‌ها در زندان متهم می‌کنند و بسیاری از آنها می‌گویند «ماه‌ها بدون محاکمه در زندان نگهداشته شده‌اند.»

در میان آنها، مواردی هم هستند که تمام خانواده در زندان به سر می‌برند، اما همسر و فرزندان آنها در زندان‌های جداگانه نگهداری می‌شوند.

لعل باز، یک مرد مسن اهل جلال آباد، در ساختمان دادگاه به بی‌بی‌سی گفت برای درمان به کراچی آمده بود که پلیس او را دستگیر و به زندان «لاندی» فرستاده است.

او گفت: «فرزند پسری ندارم، ۸ دختر دارم و خیلی ناچار، برای درمان به اینجا آمدم اما حالا در زندان هستم».

یکی دیگر از زندانیان گفت: «سه ماه است در زندان هستم، کارت هویت هم داشتم، با آنهم بازداشت شدم. در سه ماه به محکمه نیاوردند.»

او گفت در ۱۰ سال بازداشت نشده بود و حالا این اتفاق افتاده است. او پلیس را متهم کرد به بدرفتاری کرد: «قبل از آوردن به زندان پولم را گرفته، لباس‌هایم را درآورده و لت و کوبم کردند. در زندان در طول روز از روی اجبار حمام‌ها را پاک‌کاری می‌کنم.»

در این دادگاه، ۷ عضو یک خانواده نیز در زندان موسوم به «لاندی» کراچی زندانی هستند و پس از ۴ ماه به این محکمه ارجاع شده‌اند.

به گفته خبرنگار بی‌بی‌سی هر زندانی، شکایت جداگانه‌ای دارد. عدم دسترسی به دارو بسیاری از آنان را بیچاره کرده است.

یکی از زندانیان که اهل قندوز افغانستان است می‌گوید: «ما اینجا تباه شدیم، مسلمانی که این گونه نیست. نوزاد دخترم دو ماهه بود حالا شش ماهه شده و در زندان مریض شده است.»

او شکایت دارد که در زندان حتی آب برای وضوی نماز صبح نداشته است.

یک مادر افغان می‌گوید که با برادر همسرش برای معالجه به کراچی آمده است، اما اکنون روند درمانی او معلق است، شب و روز منتظر رهایی برادر همسرش از زندان است.

او گفت: «ما برای درمان آمده‌ایم و هیچ مقصد دیگری نداشتیم و او مرد کهنسال بیمار است، ما مردم غریب هستیم، خودم بیوه هستم، وقتی پلیس پیرمرد مریض را از موتر(خودرو) پیاده کرد، ما جیغ زدیم، روز روشن درنظرما تاریک شد.»

یک روز پس از مصاحبه، خبر رسید که این زندانی به نام فیض محمد در زندان درگذشته است. پزشکان زندان در گزارش خود از او نوشته‌اند که روز به روز حالش در زندان بدتر می‌شد و توان خوردن غذا هم نداشت.

نماینده طالبان بدرفتاری با زندانیان را تایید می‌کند

عبدالجبار ، کنسول/رایزن طالبان در کراچی در گفتگو با بی‌بی‌سی، اتهامات زندانیان افغان به پلیس پاکستان را تایید کرده و می‌گوید مقام‌های پاکستانی وعده رسیدگی به این شکایت‌ها را داده‌ بودند که به گفته او به آن «عمل نکردند».

او افزود که به او اجازه ملاقات با این زندانیان را در زندان نداده‌اند: «یک بار به زندان مرکزی کراچی رفتم تا با زندانیان ملاقات کنم، مسئول امنیتی زندان معذرت خواست و گفت باید از مقام‌های بلندپایه اجازه دریافت کند، او خودش گفت که تعداد زندانیان خیلی زیاد است، در محلی که باید ۵۰ تن باشند، حدود ۱۰۰ زندانی نگهداری می‌شوند.»

مسئولان پاکستانی به سوالات خبرنگار بی‌بی‌سی پاسخی ارائه نکرده است.

اما چند هفته پیش، مقام‌های ایالت سند در یک نشست مطبوعاتی در مورد زندانیان افغان، ادعاهای بدرفتاری با آنان را نادرست خواند و گفت که به خبرنگاران نیز اجازه ورود به زندان را خواهند داد اما تاهنوز به گزارشگر بی‌بی‌سی اجازه بازدید از زندان داده نشده است.