مسعود پزشکیان وارد مصر شد

مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، برای شرکت در اجلاس سران هشت کشور اسلامی موسوم به «دی ۸» (گروه هشت کشور اسلامی در حال توسعه) وارد قاهره پایتخت مصر شده است.

این نخستین سفر بالاترین مقام رسمی ایران به مصر طی ۱۳ سال گذشته است.

در آن مقطع محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور وقت ایران به مصر رفت و با محمد مرسی، همتای مصری خود دیدار کرد.

پس از انقلاب اسلامی بهمن ۱۳۵۷ تهران و قاهره نتوانسته‌اند روابط گرم دیپلماتیک برقرار کنند. از همین رو، رسانه‌های نزدیک به دولت ایران ابراز امیدواری کرده‌اند که سفر آقای پزشکیان که در راس یک هیات بلندپایه عازم قاهره شده، فصل جدیدی از روابط دو کشور مهم خاورمیانه را رقم بزند.

خبرگزاری دولت ایران - ایرنا - نوشته آقای پزشکیان در مراسم رسمی پیش از ترک تهران به مقصد قاهره درباره اهمیت اجلاس هشت کشور اسلامی - دی ۸ - گفته: «هرچقدر بتوانیم روابط خود را با کشورهای اسلامی صمیمی‌تر، عمیق‌تر و عملیاتی‌تر کنیم به طور قطع توطئه‌هایی که علیه کشور ما و دیگر کشورهای اسلامی شکل می‌گیرد، خنثی خواهد شد و همچنین قدرت ما در رابطه با تحمل پذیری نیز افزایش پیدا خواهد کرد.»

روز گذشته، سه شنبه ۲۷ آذر هم عباس عراقچی، وزیر امورخارجه ایران عازم قاهره شد تا در نشست وزرای خارجه این گروه که قرار است امروز - چهارشنبه - برگزار شود شرکت کند.

رسانه‌های ایران دستور کار اجلاس سران دی ۸ را، که قرار است فردا برگزار شود، پیگیری مفادی دانسته‌اند که در نشست تابستان گذشته وزرای این گروه در استانبول مورد توافق قرار گرفته بود، از جمله ارتقاء سطح تبادلات تجاری این گروه به ۵۰۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰.

با این حال، احتمالا بخش مهمی از جلسه سران این گروه بر موضوعات غزه، لبنان و سوریه متمرکز خواهد شد.

مصر که میزبان این اجلاس است به علت هم مرزی با اسرائیل و نوار غزه، علاوه در تاثیرات مستقیم جنگ در این نواره باریک ساحلی، یکی از سه میانجی اصلی مذاکرات میان حماس و اسرائیل است و همین حالا هم نماینده ویژه این کشور در مذاکرات دوحه به همراه آمریکا و قطر حضور دارد.

ایران هم به عنوان یکی از اصلی‌ترین حامیان حماس، حزب‌الله لبنان و رژیم سرنگون شده بشار اسد در سوریه، نقش مهمی در معادلات منطقه بازی می‌کند و هر گونه رایزنی میان تهران و قاهره می‌تواند بر تحولات آتی خاورمیانه اثر بگذارد.

گروه هشت کشور اسلامی در حال توسعه که به دی هشت شهرت یافته متشکل از ایران، ترکیه، پاکستان، بنگلادش، اندونزی، مالزی، مصر و نیجریه است.

امید به «گشایش دیپلماتیک»

سفر امروز مسعود پزشکیان به مصر نخستین سفر رسمی یک رئیس جمهور این کشور به مصر طی ۱۳ سال گذشته است.

پس از سقوط حکومت شاهنشاهی در ايران در بهمن ۱۳۵۷، دولت به دستور مستقيم آيت‌الله خمينی، روابط سياسی خود را با مصر قطع کرد.

در‌ آن زمان توافق کمپ ديويد بين مصر و اسرائيل و اجازه دولت مصر به پادشاه ايران برای سفر به آن کشور دلايل قطع روابط اعلام شد.

این در حالی بود که در زمان محمدرضا پهلوی، آخرین پادشاه ایران، دو کشور روابط بسيار نزديکی داشتند و ايران در زمينه‌های متعددی در مصر سرمايه‌گذاری مشترک کرده بود.

در چهار دهه اخير، بارها رسانه‌های ایران از تمايل جمهوری اسلامی يا مصر به از سرگيری روابط دو جانبه خبر داده بودند، اما همواره اين اقدام با موانعی، از جمله مخالفت برخی مقامات يا گروه‌های تندرو در ایران، مواجه می‌شد.

همزمان مشکلات دیگری چون ناميدن يکی از خيابان‌های تهران به نام خالد اسلامبولی، قاتل انور سادات، رئيس‌جمهور سابق مصر و امضا کننده توافقنامه کمپ ديويد، از عوامل ناخرسندی قاهره و مانع بهبود روابط بين دو کشور بود.

اقدامی که با تصویب شورای شهر تهران در نهایت با تغییر نام این خیابان پیام مثبتی از سوی تهران به قاهره ارسال کرد.

نخستین سفر رسمی بالاترین مقام اجرایی دو کشور اما تا تابستان ۱۳۹۱ طول کشید.

محمد مرسی، رئیس جمهور اسلام‌گرای مصر که پس از سرنگونی حسنی مبارک در این کشور به قدرت رسیده بود در مرداد ۱۳۹۱ برای شرکت در اجلاس سران کشورهای غیرمتعهدها عازم تهران شد. با این حال، این سفر هم حاصلی برای بهبود روابط دو کشور نداشت هر چند موجب شد زمستان همان سال، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور وقت ایران، در قالب هیاتی به قاهره سفر کند.

اگرچه سفر آقای احمدی نژاد به قاهره هم در قالب شرکت در اجلاس سران گروه همکاری کشورهای اسلامی صورت گرفت اما دیدار رسمی او با محمد مرسی و همچنین شیخ الازهر، از سوی رسانه‌های ایران «تاریخی» توصیف شد هر چند در نهایت آن سفر هم با سرنگونی محمد مرسی و زندانی شدن او، تاثیری بر سردی روابط ایران و مصر نگذاشت.

حالا با این سفر مسعود پزشکیان به مصر محافل نزدیک به دولت ایران امیدوارند این سفر گشایشی دیپلماتیک و سرآغاز فصل تازه‌ای در روابط دو کشور باشد.