نوجوان هندی چطور از آمیب مغزخوار نجات پیدا کرد

یک کمپین اطلاع‌رسانی عمومی در شبکه‌های اجتماعی موجب نجات پسر نوجوانی است که دچار عفونت به‌ نوعی آمیب مغزخوار شده بود. او نهمین فرد در جهان است که از این آمیب نجات پیدا کرده است.

آفنان جسیم ۱۴ ساله احتمالاً در ماه ژوئن بعد از آنکه در دریاچه محلی در جنوب ایالت کرالا شنا کرد، به این آمیب آلوده شد.

پزشکش گفت به آمیبی به نام نِگلیریا فاولِری آلوده‌ شده است. احتمالاً این آمیب از طریق آب آلوده، وارد بدنش شده بود.

این آمیب در بدن انسان ایجاد مننگو انسفالیت آمیبی اولیه (پی‌ای‌ام) می‌کند که ۹۷ درصد مبتلایان آن جان خود را از دست می‌دهند.

بر اساس اطلاعات مرکز کنترل بیماری و پیشگیری ایالات‌متحده آمریکا، بین سال‌های ۱۹۷۱ تا ۲۰۲۳، فقط ۸ نفر در چهار کشور استرالیا، ایالات‌متحده آمریکا، مکزیک و پاکستان از این بیماری جان سالم به دربرده‌اند.

در تمام این موارد، علائم بیماری بین ۹ ساعت تا پنج روز بعد از آلوده شدن به آمیب تشخیص داده‌ شده‌اند و همین نقش مهمی در بهبود این افراد داشته است.

متخصصان می‌گویند درمان به‌موقع کلید درمان این بیماری است. نشانه‌های آن عبارت‌اند از سردرد، تب، سرگیجه، تهوع، بر هم خوردن حس جهت‌یابی، گرفتگی و سفت شدن گردن، از دست دادن تعادل، تشنج و توهم.

این آمیب از طریق بینی وارد بدن می‌شود و از بخش صفحه کریبریفورم که در ساقه مغز قرار دارد و اعصاب بویایی از آن عبور می‌کنند تا توان بویایی را ایجاد کنند، رد شده و به مغز می‌رسد.

دکتر عبدل رئوف، پزشکی که افنان را درمان کرد می‌گوید: «این انگل بعد از ورود به مغز مواد شیمیایی مختلفی ترشح می‌کند و مغز را از بین می‌برد.»

بیشتر بیماران درنتیجه فشار ایجاد شده در جمجمه (فشار مایعات داخل جمجمه بر بافت مغز) می‌میرند.

دکتر رئوف اضافه کرد که این آمیب بیشتر در دریاچه‌های آب شیرین، خصوصاً در آب‌هایی که گرم هستند وجود دارد.

دکتر رئوف توصیه می‌کند: «افراد نباید داخل آب شیرجه بزنند و بپرند. با این کار حتماً آمیب وارد بدن می‌شود. اگر آب به این آمیب آلوده باشد، از طریق بینی وارد بدن شما می‌شود.»

بهترین کار این است که وارد آب‌های آلوده نشوید. حتی در مورد استخرها، به افراد توصیه می‌شود دهان خود را بالاتر از سطح آب نگه‌دارند.

دکتر رئوف می‌گوید: «افزودن کلر به منابع آب بسیار مهم است.»

یک مقاله تحقیقی منتشرشده در ایالت کرناتکه به نوزادانی در این ناحیه و همینطور در نیجریه اشاره‌کرده است که این عفونت را از طریق آب حمام دریافت کرده‌اند.

از سال ۱۹۶۵، حدود ۴۰۰ مورد ابتلا به این عفونت در سراسر جهان گزارش‌شده است. هند تاکنون کمتر از ۳۰ مورد ابتلا به این عفونت داشته است.

دکتر رئوف می‌گوید: «کارالا یک‌بار در سال ۲۰۱۸ یک مورد داشت و بار دیگر در سال ۲۰۲۰. امسال تا اینجا پنج مورد از این عفونت گزارش‌شده است.»

افنان پنج روز بعد از شنا در دریاچه محلی ناجیه کالیکوت شروع به مشاهده علامت‌های هشداردهنده کرد. او از هوش می‌رفت و از سردردهای شدید شکایت می‌کرد.

پدر و مادرش او را پیش پزشک بردند اما افنان بهتر نشد.

خوشبختانه پدرش، ام کی صدیقی ۴۶ ساله، حواسش جمع بود و متوجه شباهت علامت‌های پسرش با آنچه در شبکه‌های مجازی خوانده بود شد.

آقای صدیقی که در تولیدی مواد لبنی کار می‌کند می‌گوید درباره نشانه‌های ویروس نپاه که پسری در ناحیه‌شان به علت آن فوت کرده بود، در شبکه‌های مجازی می‌خواند که تصادفاً چشمش به مطلبی درباره نوعی آمیب مغزخوار افتاد.

آقای صدیقی گفت: «مطلبی خواندم درباره اینکه از هوش رفتن می‌تواند به علت عفونت باشد. به‌محض اینکه افنان از هوش رفت، به‌سرعت او را به بیمارستان بردم.»

بعد از آنکه از هوش رفتن‌ها متوقف نشد، او پسرش را به بیمارستان دیگری بود اما این بیمارستان متخصص مغز و اعصاب نداشت.

آن‌ها بالاخره به بیمارستان بیبی مموریال در کالیکوت رفتند که دکتر رئوف فوق متخصص اطفال در آن مشغول به کار است.

دکتر رئوف می‌گوید اطلاعاتی که آقای صدیقی درباره شنا کردن افنان در دریاچه محلی و علائمی که از خود نشان داده بود به آن‌ها داد ، در تشخیص بیماری افنان کمک بسیار مهمی کرده بود.

قبل از آنکه افنان را به بیمارستان بیاورند، سه نفر درنتیجه این عفونت در کرالا جان خود را ازدست‌ داده بودند.

دکتر رئوف می‌گوید: «بعد از آن، ما مقام‌های دولتی را در این مورد مطلع کردیم چون این عفونت داشت تبدیل به معضل بهداشت عمومی می‌شد و باید در مورد آن کمپین اطلاع‌رسانی راه‌اندازی می‌شد.» همین کمپین اطلاع‌رسانی بود که آقای صدیقی در شبکه‌های مجازی با پست‌های آن برخورد کرده بود.

پزشکان آزمایش‌هایی روی افنان انجام دادند که کمک کرد وجود آمیب در مایع مغزی نخاعی او - که در مغز و در نخاع وجود دارد - تأیید شود. آن‌ها ترکیبی از داروهای ضد میکروبی را در ستون فقرات او تزریق کردند.

درمان او همچنین نیازمند داروی میلتفوسین بود که در هند موجود نیست و از آلمان وارد شد.

دکتر رئوف گفت: «دولت با توجه به گزارش‌هایی که از موارد این بیماری دریافت کرد، این دارو را وارد کرد. این دارو برای بیماری‌های نادر در هند استفاده می‌شود و داروی گرانی نیست.»

او توضیح داد: «بیمار در روز اول به دلیل تشنج، هوشیار نبود. بعد از سه روز، وضعیت افنان شروع به بهبود کرد.»

یک هفته بعد، پزشکان آزمایش‌های قبلی را انجام دادند و این بار اثری از آمیب در بدن افنان نبود. او یک ماه همچنان این داروها را مصرف خواهد کرد و بعد از آن می‌خواهد به تحصیلش ادامه بدهد.

این تجربه، تأثیر بسیار عمیقی بر افنان داشته است. او می‌گوید می‌خواهد در رشته پرستاری تحصیل کند.

آقای صدیقی می‌گوید: «او به پزشکش گفت پرستارها خیلی برای بیماران زحمت می‌کشند.»