کشف بقایای ۸ فروند جنگنده‌ بریتانیا که پس از جنگ جهانی دوم در جنگلی در حومه کی‌یف دفن شده بود

بقایای زنگ زده ۸ فروند هواپیمای جنگنده هاریکن بریتانیا که مربوط به دوران جنگ جهانی دوم است، در جنگلی در اوکراین از زیر خاک بیرون کشیده شد.

پس از حمله آلمان نازی به اتحاد جماهیر شوروی،‌ آمریکا به وسیله بریتانیا این هواپیماها را به آن کشور فرستاده بود.

ارسال این هواپیماهای تک موتوره که توفان نام داشت، بخشی از کمک‌های نظامی به اتحاد جماهیر شوروی بود که آمریکا تحت عنوان قانون «وام و اجاره» Lend-Lease Act در دوران جنگ جهانی دوم انجام داد.

به تازگی جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا با امضای قانون مشابه «وام و اجاره به اوکراین» از کمک ۴۰ میلیارد دلاری کشورش به کی‌یف خبر داده است.

کارشناسان هوانوردی می گویند این اولین بار است که بقایای این تعداد هواپیمای هاریکن در اوکراین پیدا می‌شود.

اولکس شتان، خلبان سابق که عملیات حفاری را بر عهده دارد، می‌گوید: «پیدا کردن این نوع هواپیما در اوکراین، اتفاقی بسیار نادر است. این برای تاریخ هوانوردی ما بسیار مهم است زیرا قبلاً هیچ هواپیمایی که بر اساس 'قانون وام و اجاره' به شوروی داده شده باشد، در اینجا پیدا نشده بود.»

هوکر هاریکن،‌ هواپیمای جنگنده تک موتوره و تک سرنشین بریتانیایی است که بریتانیا از آن در تمام جبهه‌های جنگ جهانی دوم استفاده می‌کرد.

این نوع هواپیما موتور قدرتمند جنگی بریتانیا بود و عملیات هوایی نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در سال ۱۹۴۱با این هواپیماها بود که تلاش‌های آلمان برای حمله به بریتانیا را شکست داد.

گرچه نقش این هواپیماها در جنگ جهانی دوم به وسیله هواپیماهای جدیدتر «اسپیت فایر» که سازگارتر هم بودند، تحت‌الشعاع قرار گرفته اما در واقع این هواپیماهای هاریکن بود که بیش از نیمی از هواپیماهای دشمن را در طول دوران جنگ سرنگون کرد.

آقای شتان درباره این هواپیماها می‌گوید: «هاریکن یک هواپیمای قوی بود که به سادگی پرواز می‌کرد. این هواپیما یک اسلحه پایدار بود و مناسب خلبانان بدون تجربه. یک هواپیمای مطمئن.»

در خلال جنگ جهانی دوم و طی سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴ در مجموع ۳ هزار فروند هواپیمای هاریکن به اتحاد جماهیر شوروی فرستاده شد. اکثر هواپیماها یا در نبرد نابود شدند یا بعدا برای استفاده از قطعاتشان منهدم شدند.

اما پس از جنگ برخی از این هواپیماها به طور عمدی تخریب و زیر خاک دفن شدند تا شوروی مجبور نباشد هزینه آن را به آمریکا بپردازد.

پس از پایان جنگ و بر اساس قانون «وام و اجاره»، اتحاد جماهیر شوروی موظف بود که فقط بهای تجهیزات نظامی که در جنگ سالم مانده است را بپردازد.

این سرنوشت ۸ جنگنده هاریکن است که در جنگلی در جنوب شهر کی‌یف،‌ پایتخت اوکراین که تا سال ۱۹۹۱ خاک اتحاد جماهیر شوروی بود،‌ در زیر خاک مدفون شده است.

کلیه ابزارها و قطعات با ارزش، مسلسل‌ها، فرستنده و گیرنده رادیویی و هر نوع قطعه فلزی با ارزش هواپیماها از روی آنها باز شده است و سپس به وسیله تراکتور از یک فرودگاه در نزدیکی جنگل به داخل دره کم عمقی انداخته شدند و گمان می‌رود که با بولدوزر روی هواپیماها خاک ریختند.

این هواپیماها پس از پیدا شدن یک بمب منفجر نشده مربوط به جنگ در همان نزدیکی ردگیری شد. پس از کشف بمب بقیه دره با استفاده از فلزیاب بررسی شد و هواپیماهای هاریکن پیدا شدند.

موزه ملی هوانوردی اوکراین در حال حاضر عملیات حفاری را دردست دارد. کارکنان موزه قصد دارند تا جایی که بشود هواپیماها را دوباره سوار کرده و در موزه به نمایش بگذارند.

والری روماننکو، رئیس تیم تحقیقات موزه می‌گوید که هواپیماهای هاریکن نقش بسیار مهمی در تاریخ اوکراین داشتند.

او می‌گوید که هواپیماهای هاریکن‌ نماد کمک‌های بریتانیا در طول سال‌های جنگ جهانی دوم است: «ما امروز قدردان کمک‌های بریتانیا هستیم. بریتانیا در حال حاضر یکی از بزرگترین تامین کنندگان تجهیزات نظامی کشور ماست.»

آقای روماننکو می‌گوید: «در سال ۱۹۴۱ بریتانیا اولین کشوری بود که جنگنده‌های نظامی را به تعداد زیاد به اتحاد جماهیر شوروی داد. حالا هم بریتانیا اولین کشوری است که موشک‌های کروز موسوم به سایه توفان را در اختیار ارتش اوکراین می‌گذارد.»

موشک کروز موسوم به سایه توفان دویست و پنجاه کیلومتر برد دارد و به خلبانان اوکراینی امکان می دهد با حفظ فاصله از مواضع ارتش روسیه، به اهداف مورد نظر شلیک کنند.

تخمین زده شده که امروز در سراسر جهان فقط ۱۴ فروند هواپیمای هاریکن بازسازی شده، قادر به پرواز هستند.

پس ازحمله آلمان، اتحاد جماهیر شوروی تعداد زیادی از هواپیماهای خود را از دست داد و به شدت نیاز به هواپیماهای جنگنده داشت. ابتدا بریتانیا چندین اسکادران از هواپیماهای هاریکن نیروی هوایی سلطنتی خود را برای کمک به شمالگان فرستاد.

اما خلبانان بریتانیایی خیلی زود آن منطقه را ترک کردند و نیروهای ارتش شوروی هواپیماها را در اختیار گرفتند. گزارش‌هایی نشان می‌دهد که بسیاری از آنها این هواپیماها را دوست نداشتند و آن را کم قدرت، غیرمجهز و بدون محافظت توصیف می‌کردند.

این هواپیماها در پایان جنگ از رده خارج شده تلقی شدند و عمدتاً فقط برای کارهای حفاظت هوایی استفاده می‌شد.

این ۸ فروند هواپیمای هاریکن که در جنوب کی‌یف کشف شده هم برای حفاظت از مراکز اصلی حمل و نقل - به ویژه ایستگاه‌ها و اتصالات راه آهن - استفاده می‌شد.