با پیوستن فنلاند مرز ناتو با روسیه دو برابر شد

فنلاند از امروز سه‌شنبه به عنوان سی‌ و یکمین عضو ناتو به این ائتلاف پیوست. روز گذشته دبیرکل پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) این خبر را اعلام کرد. درخواست فنلاند برای عضویت در ناتو در پی حمله روسیه به اوکراین، که فنلاند مرز طولانی با آن دارد، مطرح شد.

ترکیه با شکایت از حمایت فنلاند از «تروریست‌ها» این درخواست را به تاخیر انداخته بود. سوئد نیز در همان زمان در ماه مه گذشته درخواست پیوستن به ناتو را داد، اما ترکیه به دلیل شکایات مشابه مانع آن شده است.

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه سوئد را متهم کرده است که شبه‌نظامیان کرد را در خود جای داده و به آنها اجازه تظاهرات در خیابان‌های استکهلم را می‌دهد.

هر گونه گسترش ناتو نیازمند حمایت همه اعضای آن است.

ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو در بروکسل گفت: «ما برای اولین بار پرچم فنلاند را اینجا در مقر ناتو به اهتزاز در می‌آوریم. این روز خوبی برای امنیت فنلاند، برای امنیت شمال اروپا و برای کل ناتو خواهد بود.» او گفت: «در نتیجه سوئد نیز امن‌تر خواهد بود.»

عضویت فنلاند یکی از مهمترین لحظات در تاریخ اخیر ناتو است.

فنلاند، کشوری که ۱۳۴۰ کیلومتر مرز با روسیه و یکی از قوی‌ترین زرادخانه‌های توپخانه در اروپای غربی دارد در واکنش به تهاجم گسترده روسیه به اوکراین، تصمیم گرفت بی‌طرفی خود را کنار بگذارد و به ائتلاف بپیوندد.

سوئد همچنین تعهد دیرینه خود را به بی طرفی در درخواست پیوستن به ناتو کنار گذاشت، اما برخلاف همسایه خود با روسیه مرز مشترک ندارد.

یکی از اصول بنیانی ناتو، دفاع جمعی است، به این معنی که حمله به یک کشور عضو به عنوان حمله به همه آنها تلقی می‌شود.

برای ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، الحاق فنلاند به ناتو یک شکست استراتژیک بزرگ است.

او سال گذشته ارتش خود را به اوکراین فرستاد با این انتظار که مانع گسترش ناتو شود و جمع‌گرایی غربی را تضعیف کند اما در واقع دقیقاً نتیجه‌ای مخالف به دست آورده است.

فنلاند به هفتمین کشور ناتو در دریای بالتیک تبدیل خواهد شد که دسترسی ساحلی روسیه در سنت پترزبورگ و منطقه استراتژیک کالینینگراد را محدودتر خواهد کرد.

افکار عمومی فنلاند با حمله روسیه به اوکراین به شدت تغییر کرده است. در بهار گذشته تقریباً یک شبه، حمایت از عضویت در ناتو از یک سوم جمعیت فنلاندی به تقریباً هشتاد درصد افزایش یافت.

فنلاند؛ از دوک نشینی تا پیوستن به ناتو و جبهه مقابل روسیه

شبنم شعبانی -- بی بی سی

اگر برای مسکوی امروزی آمدن جبهه مخالف به اوکراین و پیوستن کی‌اف به ناتو خط قرمزی بود که بعضی از تحلیلگران آن را ملغمه‌ای از «قدرت‌طلبی وتاریخ به هم پیوسته» دو سرزمین می‌دانستند، خبر پیوستن فنلاند به ناتو هم احتمالاً کمابیش همین اندازه برای روسیه باید ناگوار باشد.

این کشور کم‌تراکم شمالی هم‌مرز با روسیه، روزگاری دوک‌نشین آرامی، تحت کنترل امپراطوری سوئد بود. در اوایل قرن نوزدهم اما روس‌ها کنترل این دوک‌نشین خودمختار را در دست گرفتند؛ اگرجه می‌توان گفت فنلاندی‌ها هرگز از صمیم قلب از آن راضی نبودند.

در طول سال‌های سیطره امپراطوری روسیه و سپس شوروی، احساسات وطن‌پرستانه در فنلاند، آمیخته به ضدیت با مسکو در بطن جامعه جریان پیدا کرد و زمینه‌ای برای تلاش‌ها در پاره کردن زنجیر اتصال به روسیه شد.

یان سیبلیوس، آهنگساز نامدار فنلاندی در همین دوره قطعه پرشور «فینلاندیا» را با الهام از تاریخ فنلاند، سرشار از احساسات میهن‌پرستانه و ضدروس ساخت و در اعتراض به فشار مسکو و سانسور عمیق در هلسینکی روی صحنه برد.

پایان جنگ جهانی اول و شکست امپراطوری روسیه، اما نقطه عطفی شد تا فنلاند بتواند سرانجام استقلال پیدا کند.

«نبرد زمستان» تهاجم شوروی به فنلاند در اواخر سال ۱۹۳۹ اما پس از آن شاید متاخرترین و خونین‌ترین فصل از داستان روابطمسکو و هلسینکی باشد.

جنگی که تنها ظرف چند ماه روس‌ها در آن شکست خوردند و‌ با محکومیت جامعه جهانی روبرو شدند.

از امروز اما قطعاً فصلی تازه از روابط دو کشور آغاز شد. دوک‌نشین نحیفی که اجباراً سیطره مسکو را تاب آورد، حالا در مرز‌های روسیه، خط مقدم جبهه نظامی رو در رو با مسکو است.

موافقت ترکیه با پیوستن فنلاند به ناتو

ترکیه در شروع مطرح شدن درخواست فنلاند و سوئد برای عضویت در ناتو با این امر به دلیل آنچه که حمایت این دو کشور از « تروریست‌ها» خوانده بود مخالفت کرده بود.

اما در پی مذاکرات فنلاند با ترکیه و دیدار دو هفته پیش سائولی نینیستو،رئیس جمهوری فنلاند از ترکیه، سرانجام راه پیوستن فنلاند به ناتو هموار شد.

در جریان این دیدار آقای اردوغان در یک کنفرانس مطبوعاتی در آنکارا با همتای فنلاندی خود، از "گام های معتبر و ملموس" فنلاند در زمینه امنیت ترکیه تمجید کرد.

در پی آن پارلمان ترکیه روز پنجشنبه درخواست فنلاند برای پیوستن به ناتو را تصویب کرد و آخرین مانع در راه پیوستن این کشور به این ائتلاف نظامی غربی را برطرف کرد.

چند روز پیش از آن هم پارلمان مجارستان الحاق هلسینکی به ناتو را تایید کرده بود.

درخواست سوئد

با وجود پذیرش درخواست فنلاند برای عضویت ناتو، تلاش سوئد برای پیوستن به این ائتلاف معلق مانده است، و ترکیه و مجارستان با وجود ابراز حمایت از گسترش ناتو به عضویت سوئد چراغ سبز نشان نداده‌اند.

ترکیه از دیرباز سوئد را به پناه دادن به نیروهای «حزب کارگران کردستان» (پ ک ک) متهم می‌کند، اما استکهلم این اتهام را رد می‌کند.

هر چند هر دو کشور فنلاند و سوئد با برخی از درخواست‌های ترکیه موافقت کرده و گفته‌اند که براساس متمم‌های قانونی در سوئد و فنلاند با «پیکارجویان» برخورد خواهد شد، اما راه عضویت سوئد به دلیل شکایات ترکیه هنوز هموار نشده است.

مذاکرات سوئد با ترکیه اخیراً پس از سوزانده شدن قرآن در مقابل سفارت ترکیه در استکهلم توسط یک سیاستمدار راست افراطی دانمارکی، برای چند هفته متوقف شد.

آقای اردوغان گفت که اولف کریسترسون، نخست وزیر سوئد، "فرد خوبی" است، اما آنکارا از دولت او درخواست استرداد حدود ۱۲۰ نفر را به ترکیه کرده که این اقدام هنوز صورت نگرفته است.

مقامات ترکیه همچنین گفته‌اند که برخلاف فنلاند که به تعهدات خود تحت تفاهم نامه‌ای که سال گذشته امضا شد، عمل کرده، سوئد هنوز این کار را نکرده است.

ترکیه می‌گوید بر اساس این تفاهم‌نامه هر دو کشور فنلاند و سوئد متعهد شدند به نگرانی‌های امنیتی ترکیه رسیدگی کنند.