نبرد هرمز پس از شش ماه جنگ؛ آیا آمریکا دست بالا را پیدا کرده است؟

کشتی برروز آب

منبع تصویر، Getty Images

    • نویسنده, خشایار جنیدی، بی‌بی‌سی
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۵ دقیقه

سایت آکسیوس با جمع‌بندی وضعیت تنگه هرمز در شش ماهگی جنگ آمریکا اسرائیل با ایران به این نتیجه رسیده است که اوضاع در حال تغییر به نفع واشنگتن است. با این حال، نیویورک تایمز در گزارشی به مناسبت شش ماهگی جنگ نوشته است که رغم آسیب‌دیدگی سنگین نظامی ایران در جنگ، جمهوری اسلامی نسبت به ابتدای جنگ مسنجم تر شده و اهداف سیاسی آمریکا در این جنگ کماکان مبهم هستند.

لس‌آنجلس تایمز هم به سخنان گاه متفاوت و متغیر دونالد ترامپ درباره جنگ با ایران اشاره کرده است.

در این مطلب خلاصه‌ای از پنج گزارش منتشر شده در مطبوعات آمریکا در روز جمعه مرور شده است.

اکسیوس: آمریکا در نبرد برای تنگه هرمز دست بالا را پیدا کرده است

سایت آکسیوس در گزارشی از ادعای مقام‌های آمریکایی درباره تغییر توازن نظامی در تنگه هرمز به نفع آمریکا خبر داده است.

گزارش آکسیوس با اشاره به ابهام‌های سیاسی جنگ، نوشته که مقام‌های آمریکایی معتقدند توازن نظامی در تنگه هرمز به‌طور محسوسی به سود واشنگتن تغییر کرده است.

ایران در آغاز جنگ نشان داد که می‌تواند با مین‌گذاری در مسیرهای کشتیرانی و حمله به کشتی‌ها، این آبراه را به‌سرعت مسدود کند. این اقدام، عملیاتی را که ابتدا بر تاسیسات هسته‌ای، موشکی و مراکز رهبری ایران متمرکز بود، به نبردی بر سر مهم‌ترین گذرگاه انرژی جهان تبدیل کرد.

به نوشته آکسیوس، آمریکا و شرکای آن در خلیج فارس طی دو ماه گذشته یک مسیر حفاظت‌شده در بخش جنوبی تنگه هرمز، پوشش هوایی در اختیار کشتی‌ها قرار داده‌اند، کاروان‌های تجاری را اسکورت کرده‌اند، حملات ایران را رهگیری و عملیات گسترده پاک‌سازی مین را اجرا کرده‌اند. حملات آمریکا همچنین به واحدهای سپاه پاسداران که مسئول اجرای محاصره بودند، آسیب زده است.

به گفته مقام‌های آمریکایی مورد استناد اکسیوس، اکنون هر شب ۲۰ تا ۳۰ نفتکش از مسیر حفاظت‌شده عبور می‌کنند و حدود ۹ تا ۱۰ میلیون بشکه نفت جابه‌جا می‌شود. این رقم تقریبا معادل نیمی از حجم پیش از جنگ است.

آمریکا امیدوار است تا اواسط سپتامبر تردد را به ۵۰ کشتی در شب برساند. امارات متحده عربی، بحرین و کویت در این طرح مشارکت دارند و انتظار می‌رود عربستان سعودی و احتمالا قطر نیز به آن بپیوندند.

نیویورک تایمز: شش ماه بعد، ایران قوی‌تر به نظر می‌رسد و اهداف آمریکا همچنان نامشخص است

به نوشته نیویورک تایمز ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل به شدت آسیب دیده، با بحران اقتصادی عمیق‌تری روبه‌رو شده و بیش از گذشته در انزوا قرار گرفته ولی حکومت از نظر درونی منسجم‌تر و سازش‌ناپذیرتر شده و مهم‌ترین اهرم فشار خود یعنی توانایی محدود کردن کشتیرانی در تنگه هرمز را حفظ کرده است.

نیویورک تایمز در گزارش خود از تغییر مداوم اهداف واشنگتن در جنگ انتقاد کرده است. عملیات در ابتدا با هدف از بین بردن برنامه هسته‌ای و موشکی ایران، نابودی نیروی دریایی و گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی، تشویق تغییر سیاسی و وادار کردن تهران به مذاکره توصیف می‌شد. با محقق نشدن این اهداف، آمریکا بر بازگشایی تنگه هرمز و اعمال فشار همه‌جانبه اقتصادی تمرکز کرده است.

دولت ترامپ اکنون کارزار فشرده نظامی را با جنگ اقتصادی جایگزین کرده، بی‌آنکه توضیح دهد تحریم‌ها چگونه قرار است امتیازهایی به دست آورند که حملات هوایی نتوانستند ایران را به پذیرش آنها وادار کنند.

نیویورک تایمز ابراز تردید کرده که بدون همراهی چین و دیگر شرکای تجاری ایران، این تحریم‌ها بتوانند محاسبات تهران را تغییر دهند.

لس‌آنجلس تایمز: شش ماه روایت‌های متغیر ترامپ

روزنامه لس‌آنجلس تایمز سخنان دونالد ترامپ در شش ماه گذشته را به ترتیب زمانی مرور کرده و نشان داده است که رئیس‌جمهوری آمریکا چگونه توصیف خود از جنگ را متناسب با تحولات نظامی و سیاسی بارها تغییر داده است.

آقای ترامپ در آغاز جنگ فهرست گسترده‌ای از اهداف را مطرح کرد: نابودی برنامه هسته‌ای، نیروی دریایی، موشک‌ها و نیروهای نیابتی ایران، همراه با تشویق آشکار مردم به سرنگونی حکومت. او همچنین وعده داد عملیات کوتاه مدت خواهد بود. با گسترش حملات آمریکا و اسرائیل، ترامپ اعلام کرد نیروی نظامی و رهبری ایران عملا از بین رفته و با پیروزی فقط چند هفته، و گاهی چند روز، فاصله دارد.

اما هنگامی که تنگه هرمز به مشکل اصلی جنگ تبدیل شد، لحن ترامپ تغییر کرد. او از یک سو گفت آمریکا پیروز شده و جنگ رو به پایان است و از سوی دیگر تهدید کرد که ویرانی بسیار گسترده‌تری در راه خواهد بود. در دوره آتش‌بس ماه آوریل، ترامپ گاهی رهبران جدید ایران را معقول‌تر توصیف می‌کرد و هم‌زمان تاسیسات نفتی، زیرساخت‌ها و حتی موجودیت کشور را به نابودی تهدید می‌کرد. او در مواردی تغییر رژیم را هدف آمریکا نمی‌دانست، اما در اظهارات دیگر از احتمال پایان جمهوری اسلامی سخن می‌گفت.

همین الگو پس از تفاهم‌نامه ماه ژوئن و فروپاشی سریع آن تکرار شد. ترامپ ابتدا مذاکرات را امیدوارکننده خواند و سپس تاکید کرد که بمباران هر لحظه می‌تواند از سر گرفته شود. او در ماه ژوئیه مدعی شد آمریکا هرمز را در کنترل دارد و در ماه اوت، هم‌زمان با اعلام کاهش شدت عملیات، کارزار جدید اقتصادی را آغاز کرد و گفت ایران در آستانه فروپاشی است.

به نظر می‌رسد دونالد ترامپ از سخنانش به‌طور هم‌زمان برای تهدید ایران، اطمینان دادن به بازارها و هواداران، نمایش پیشرفت و پرهیز از گرفتار دیده شدن در جنگی بی‌پایان استفاده می‌کند؛ اهدافی که اغلب با یکدیگر در تعارض‌اند.

ای‌بی‌سی: شش ماه جنگ چه هزینه‌ای برای آمریکایی‌ها داشته است؟

تابلوی تبلیغاتی

منبع تصویر، Getty Images

شبکه ای‌بی‌سی در گزارشی شش‌ ماهگی جنگ را از نظر هزینه‌های آن برای آمریکا و چشم‌انداز ادامه درگیری بررسی کرده است.

بنا بر اعلام ای‌بی‌سی، به رغم پیش‌بینی اولیه دونالد ترامپ درباره پایان جنگ طی چهار تا پنج هفته‌ اکنون این جنگ به جنگی شش‌ماهه تبدیل شده که ایران، پایگاه‌های نظامی آمریکا در خلیج فارس، زیرساخت‌های انرژی منطقه و تنگه هرمز را درگیر کرده است.

حملات آغازین رهبر و شماری از فرماندهان ارشد ایران را کشت و آسیب شدیدی به تاسیسات نظامی و هسته‌ای وارد کرد. با این حال، سرنوشت بخشی از اورانیوم غنی‌شده همچنان نامعلوم مانده، ایران توان تلافی را حفظ کرده و دامنه جغرافیایی جنگ را گسترش داده است.

همچنین،‌ موشک‌ها و پهپادهای انتحاری نسبتا ارزان ایران، پایگاه‌های آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن را هدف قرار داده‌اند و با بسته شدن تنگه هرمز، مرکز ثقل جنگ را از برنامه هسته‌ای ایران به امنیت انرژی منتقل شده است.

ای‌بی‌سی از کشته شدن دست‌کم ۱۸ نیروی آمریکایی و زخمی شدن بیش از ۷۵۰ نفر خبر می‌دهد. هزینه مستقیم جنگ حدود ۳۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار برآورد شده و وزارت دفاع ۶۷ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار بودجه اضافی درخواست کرده است. دولت نیز بودجه دفاعی بسیار بزرگ‌تری برای سال آینده پیشنهاد کرده است. به گزارش ای‌بی‌سی ایران توانسته با سلاح‌هایی بسیار ارزان‌تر از سامانه‌های مورد استفاده برای رهگیری آنها، هزینه‌های مالی و لجستیکی سنگینی به آمریکا تحمیل کند.

نیویورک تایمز: چرا بسیاری از ایرانیان پس از شش ماه جنگ امید خود را از دست داده‌اند؟

نیویورک تایمز در گزارشی وضعیت جامعه ایران در ۶ ماهگی جنگ را بررسی کرده است.

به نوشته نیویورک تایمز، امید، به‌ویژه در میان مخالفان جمهوری اسلامی، جای خود را به فرسودگی، سرخوردگی و تلاشی روزمره برای زنده ماندن داده است.

به نوشته این روزنامه،‌ با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل، شماری از مخالفان حکومت امیدوار بودند که این ویرانی‌ها به سقوط نظام سیاسی یا گشایش فضایی برای تغییرات بنیادی منجر شود اما شش ماه بعد، حکومت همچنان پابرجاست، سپاه پاسداران نفوذ بیشتری یافته، مخالفت سیاسی همچنان خطرناک است و جنگ بدون تحقق آزادی مورد انتظار برخی ایرانیان، جان غیرنظامیان را گرفته است.

بر این اساس، امروزهروخامت اقتصادی به فوری‌ترین نگرانی مردم تبدیل شده است. قیمت مواد غذایی و دیگر نیازهای اساسی با سرعت افزایش یافته، اشتغال و فعالیت اقتصادی کاهش پیدا کرده و کمبودها و نااطمینانی، برنامه‌ریزی برای زندگی عادی را دشوارتر ساخته است. هم‌زمان، تورم نزدیک به ۶۶ درصد و افت تجارت خارجی حدود ۳۵ درصد اعلام شده‌اند. محدودیت اینترنت، اختلال در واردات و کاهش درآمد ارزی نیز بحران‌هایی را تشدید کرده‌اند که پیش از جنگ وجود داشتند و طی سال‌ها تحریم عمیق‌تر شده بودند.

به نوشته نیویورک تایمز، سرخوردگی به مخالفان حکومت محدود نیست. حامیان جمهوری اسلامی و ایرانیانی که از سیاست فاصله گرفته‌اند نیز با کاهش سطح زندگی، ناامنی و ترس از حملات دوباره روبه‌رو هستند. در میان اختلاف‌های سیاسی، توجه مردم از پرسش‌های بزرگ درباره آینده ایران به تامین غذا، حفظ پس‌انداز و حفاظت از خانواده‌ها منتقل شده است.