بحران سیاسی اسرائیل؛ فرماندهان نظامی نگران پیامدهای منفی و کاهش قدرت بازدارندگی هستند

رسانه‌های اسرائیلی می‌گویند فرماندهان نظامی این کشورنگران پیامدهای بحران سیاسی جاری هستند و به بنیامین نتانیاهو درباره تاثیر منفی این بحران داخلی بر نیروهای نظامی هشدار داده‌اند.

روزنامه تایمز اسرائیل گزارش داده است که اداره اطلاعات نظامی اسرائیل به طور پیاپی در چهار نامه به آقای نتانیاهو درباره برنامه‌اش برای تغییر نظام قضایی هشدار داده است.

روزنامه یدیعوت آحارونوت هم روز جمعه گفته است که مقام‌های ارشد امنیتی به بنیامین نتانیاهو هشدار داده‌اند که «دشمنان اسرائیل، به ویژه ایران» و گروه‌های وابسته به آن این بحران را به چشم «فرصتی تاریخی» برای تغییر موازنه قدرت در منطقه می‌بینند.

بر این مبنا، ارزیابی‌های امنیتی حاکی از آن است که ایران و حزب‌الله لبنان اسرائیل را «در یک حضیض تاریخی» می‌بینند و هرچند که مطابق اطلاعات موجود آنها ترجیح می‌دهند عقب بایستند تا «بحران، اسرائیل را از درون نابود کند» اما خطر تشدید تنش وجود دارد و به بالاترین سطح از سال ۲۰۰۶ و جنگ دوم لبنان رسیده است.

فرمانده نیروی هوایی اسرائیل با بیان مضمون مشابهی گفته: «ممکن است که در موقعیتی مثل الان آنها بخواهند جبهه‌ها را بیازمایند و همبستگی و هوشیاری ما را به چالش بکشند.»

پیش از این از قول سرلشکر تومر بار، فرمانده نیروی هوایی اسرائیل، نقل شد که ارتش اسرائیل با چالش در حفظ توانایی و همبستگی نیروهای نظامی روبرو است.

البته آقای بار با تاکید بر آمادگی نیروی هوایی اسرائیل خطاب به فرماندهان نیروی هوایی گفت: «همه شمایی که به فرماندهی منصوب شده‌اید، برای موقعیت‌های این چنینی در جایگاه فرماندهی هستید. رسیدن شما به درجات بالا به واسطه دقت بالای شما در زمان و مکان فرود نبوده است. شما را به واسطه توانایی‌های رهبری و فرماندهی‌تان منصوب کرده‌ام تا با چالش‌های این چنینی مواجه شوید.»

بالا گرفتن «تفرقه» و «اختلاف» داخلی اسرائیل بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و محافل سیاسی داشته، تا جایی که حتی جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، در دیدار با همتای اسرائیلی خود خواهان حل آن شده است.

اسرائیل در هفته‌های اخیر شاهد برخی از بزرگترین اعتراضات شهروندان خود بوده و مخالفان، بنیامین نتانیاهو و دولت دست راستی حاکم را به اقتدارگرایی متهم می‌کنند. اصلاحات قضایی مورد نظر آقای نتانیاهو و دولتش به دنبال تضعیف قدرت دادگاه‌ها و سلب اختیار از دیوان عالی برای نقض تصمیمات دولت است.

روز سه‌شنبه سخنگوی نیروهای مسلح اسرائیل اذعان کرد «در صورتی که نیروهای ذخیره (ارتش) به مدت طولانی حاضر نشوند، به توانایی ارتش ضربه خواهد خورد. این روندی تدریجی است که به میزان حضور نیروهای ذخیره بستگی دارد.»

در ماه‌های اخیر گروهی به نام «برادران دوشادوش» جزو گروه‌های مهم مخالف تغییرات مورد نظر بنیامین نتانیاهو بوده است. این گروه از برخی از سربازان و نظامیان ذخیره ارتش اسرائیل تشکیل شده است.

گزارش رسانه‌های اسرائیلی حاکی از آن است که حدود ۷۰۰ نفر از نیروهای ذخیره ارتش اسرائیل، از جمله ۲۰۰ خلبان، اعلام کرده‌اند که با تصویب قانون جنجالی اخیر دیگر به طور داوطلبانه در ارتش خدمت نخواهند کرد.

پیش از آن حدود هزار نفر از نیروهای ذخیر در نامه‌ای سرگشاده از این تصمیم خود در صورت تصویب قانون جنجالی خبر داده بودند.

در مجموع حدود ۱۰ هزار نفر از نیروهای ذخیره به فراخوان‌هایی پیوسته‌اند که می‌گویند حاضر به خدمت تحت «دیکتاتوری» نیستند.

آن طور که یدیعوت آحارونوت گزارش کرده، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح روز دوشنبه برای انتقال نگرانی‌های فرماندهان نظامی با بنیامین نتانیاهو دیداری داشته است.

همچنین رئیس اداره اطلاعات نظامی می‌خواسته هشدارهای دستگاه امنیتی را با کابینه اسرائیل در میان بگذارد که تنها سه وزیر حاضر به شنیدن حرف‌های او شده‌اند.

فرماندهان اسرائیلی به چهار دلیل نگران پیامدهای منفی بحران سیاسی جاری هستند: قدرت نیروهای مسلح اسرائیل، استحکام روابط با ایالات متحده، اقتصاد قدرتمند و همبستگی و انسجام داخلی بالا، که هر چهار جنبه از نظر فرماندهان اسرائیلی در بلندمدت تضعیف خواهند شد.

رسانه‌های مختلف اسرائیل با تاکید بر پیامدهای بلندمدت و منفی بحران جاری، آقای نتانیاهو را مسئول وضعیت موجود می‌دانند.

تال شالو در جروزالم پست نوشته است که عملا یاریو لوین و ایتامار بن‌گویر، دو چهره راست افراطی، سکاندار دولت شده‌اند، اما «مسئولیت اساسی در کشاندن جامعه اسرائیل به پرتگاه تنها بر دوش نتانیاهو است».

سیما کادمون در یدیعوت آحارونوت نوشته: «این نخست‌وزیری است که ضعیف است و می‌توان او را بازی داد و از او باج‌خواهی کرد.»

یوسی ورتر، تحلیلگر هاآرتص، نوشته است که بنیامین نتانیاهو با پیش بردن تغییرات قضایی اسرائیل را «به شکلی نهایی از ویژگی‌های دموکراتیک، لیبرال، مترقی، روشنگرانه و غربی کنده است». او اشاره کرده که آقای نتانیاهو در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل به چنین ارزش‌هایی می‌بالید.

یوسی کلاین هالوی، نویسنده اسرائیلی، در تایمز اسرائیل نوشته بحران جاری «ورای مبارزه برای دموکراسی، مبارزه برای حفظ قصه موفقیت اسرائیل است.»

بحران قانون اساسی

چند روز پیش موسسه مالی اعتبارسنجی مودی درباره پیامدهای سیاسی و اجتماعی بحران جاری در اسرائیل هشدار داد و پیش‌بینی کرد این بحران «پیامدهای منفی بر اقتصاد و امنیت» اسرائیل بگذارد.

کارشناسان اقتصادی مختلف می‌گویند تاثیر این بحران به ویژه می‌تواند بر صنعت فناوری‌های نوین و پیشرفته اسرائیل شدید باشد و آن را سال‌ها عقب بیندازد.

همزمان با بحران جاری در اسرائیل، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا به جده رفته و با محمد بن سلمان، ولیعهد پرنفوذ عربستان سعودی دیدار کرده است.

این دیدار پوشش خبری چندانی نداشته، اما گمانه‌زنی‌ها بر آن است که ادامه تلاش برای عادی‌سازی روابط میان عربستان و اسرائیل از اهداف آن بوده است.

در حالی که بنیامین نتانیاهو به شدت در داخل اسرائیل تحت فشار است و از جمله از تداوم رابطه نه چندان گرم میان دولت او با دولت جو بایدن در آمریکا انتقاد می‌شود، او در مجموعه مصاحبه‌هایی از تغییر قوانین قضایی دفاع کرده است.

آقای نتانیاهو همچنین با سفیر چین در اسرائیل دیدار کرده و از برنامه خود برای دیدار با شی جین‌پینگ، رهبر چین خبر داده است.

او در مصاحبه با سی‌ان‌ان از پاسخ به سوالی درباره دیوان عالی طفره رفت.

از آقای نتانیاهو پرسیده شد که اگر دیوان عالی اصلاحات قضایی اخیر را غیرقانونی ارزیابی کند، آیا او به رای دادگاه عالی احترام خواهد گذاشت یا نه.

او در مصاحبه‌ای دیگر با ای‌بی‌سی تغییرات قضایی را «اصلاحات جزئی» توصیف کرد.

یائیر لاپید، رهبر مخالفان، توییت کرده: «نتانیاهو می‌تواند به انگلیسی دروغ بگوید، اما این همچنان دروغ است... قانونی که این هفته تصویب شد کوچک و جزئی نیست - این یک حمله خشن به دموکراسی اسرائیل است.»

برخی از دیوان عالی اسرائیل خواسته‌اند که مصوبه اخیر را لغو کند. ناظران می‌گویند در صورتی که چنین اتفاقی بیفتد بحران سیاسی اسرائیل حتی پیچیده‌تر از وضعیت جاری خواهد شد.