انتخابات ترکیه؛ پوتین دوست دارد چه کسی پیروز شود؟

گونچه آکپاموک، بخش ترکی بی‌بی‌سی

انتخابات ۱۴ مه در ترکیه، در روسیه و اوکراین به دقت پیگیری می‌شود.

از زمان آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲، ترکیه تحریمی را علیه روسیه اعمال نکرد، اما همچنان به فروش هواپیماهای جنگی بدون سرنشین به اوکراین ادامه داد و به عنوان میانجی بین دو کشور عمل کرد.

ترکیه همچنین مهمترین بازیگر در توافق گذرگاه غلات بود که قرار است در ۱۸ مه به پایان برسد و هدف آن انتقال امن غلات روسیه و اوکراین از دریای سیاه است.

یوری ماواسف، رئیس اندیشکده مرکز مطالعات ترکیه جدید (YETAM) مستقر در روسیه، به بی‌بی‌سی ترکی گفت که برای مقامات روسی، تداوم حضور اردوغان به معنای قابل پیش‌بینی بودن و حفظ وضعیت موجود است.

او می‌افزاید: «اگر قلیچ‌داراوغلو یا هر نامزد مخالف دیگری پیروز شود، دردسر بزرگی برای کرملین خواهد بود.» با این حال، ماواسف دقت دارد که در حالی که رسانه‌های دولتی روسیه «رویای پیروزی رهبر فعلی ترکیه را در سر می‌پرورانند»، رسانه‌های مخالف روسی که از خارج برنامه‌هایشان را پخش می‌کنند، نگرش منفی نسبت به اردوغان دارند.

«به گفته آنها اردوغان یا به خوبی پوتین است یا به بدی پوتین». ماواسف می‌گوید: «پوتین به وضوح نمی‌خواهد هیچ رهبر دیگری به جز اردوغان را به رسمیت بشناسد. این آسان‌تر و واضح‌تر است، زیرا آنها به یک زبان صحبت می‌کنند. در نظر پوتین، سیاست بستگی به این دارد که رهبران چقدر با هم کنار بیایند. او قلیچ‌داراوغلو را نمی‌شناسد. آنها نمی‌دانند چه نیروهایی پشت سر او هستند و این نیروها چه چیزی را نمایندگی می‌کنند.»

ماواسف در مورد عادی‌سازی روابط ترکیه و سوریه تأکید می‌کند که عادی‌سازی روابط با سوریه می‌تواند به اردوغان در انتخابات کمک کند. «به خاطر انتخابات است که مقامات روسی به عادی‌سازی روابط ترکیه و سوریه کمک کردند. این مانند یک هدیه انتخاباتی به اردوغان بود.»

کمال قلیچ‌داراوغلو ماه گذشته اظهار داشت که به روابط پایدار بلندمدت با روسیه اهمیت می‌دهد و پس از آن اخیراً به وال استریت ژورنال گفت که او «سرمایه‌گذاری ترکیه در روسیه را حفظ خواهد کرد اما از تصمیمات غرب در مورد تحریم روسیه تبعیت خواهد کرد.» او افزود: «ترکیه یکی از اعضای ائتلاف غربی و ناتو است و پوتین نیز این را به خوبی می‌داند. ترکیه باید از تصمیمات ناتو تبعیت کند.»

«اردوغان دوست مردم روسیه نیست»

نکته دیگری که این کارشناس روسی بر آن تأکید کرد این است که اگرچه ترکیه روسیه را تحریم نمی‌کند، اما محدودیت‌های زیادی برای روس‌ها اعمال می‌شود: «روس‌ها نمی‌توانند از کارت‌های میر و غیره استفاده کنند. بنابراین یک چیز برای شهروندان ما روشن است: اردوغان دوست مردم روسیه نیست، با وجود اینکه او شخصاً با پوتین در بسیاری از موارد موافق است.»

از سوی دیگر، یوگنیا گابر، کارشناس سیاست خارجی اوکراین از شورای آتلانتیک به بی‌بی‌سی ترکی گفت که اوکراین از دولت فعلی اردوغان حمایت‌هایی دریافت کرده است. او گفت: «موضع بسیار قاطع در مورد تمامیت ارضی، از جمله در مورد کریمه، تسهیل مذاکرات دیپلماتیک، توافق غلات، تبادل اسرا، حمایت نظامی، پهپادهای بیرق‌دار و غیره ... اینها در اوکراین بسیار مورد استقبال و قدردانی قرار گرفتند. اما اوکراین هم از همکاری با دولت جدید ترکیه در صورت لزوم خوشحال خواهد شد.»

به گفته او، دلیل این امر این است که ترکیه و اوکراین «روابط دوستانه، تاریخی و سنتی نهادینه شده‌ای» دارند.