چرا اسرائیلی‌ها علیه نتانیاهو اعتراض می‌کنند و چه اتفاقی ممکن است در آینده بیفتد؟

اولین اعتصاب سراسری اسرائیل پس از حملات حماس در ۷ اکتبر، پس از آن رخ داد که ده‌ها هزار اسرائیلی در شهرهای مختلف این کشور دست به تظاهرات زدند. اعتراض‌های گسترده پس از آن آغاز شد که اجساد شش گروگان در جنوب غزه پیدا شد.

چرا اکنون؟

معترضان، بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل را متهم می‌کنند که برای بقای سیاسی خود، توافق آتش‌بس و آزادی گروگان‌ها را به بن‌بست کشانده است.

خانواده‌های گروگان‌های در اختیار حماس مدت‌هاست که با استراتژی نتانیاهو مخالف هستند. اما خشم آن‌ها شدت گرفته است. دلیل عصبانیت خانواده‌های گروگان‌ها این است که اخیرا اجساد شش گروگان توسط ارتش اسرائیل از تونلی زیرزمینی در منطقه رفح در جنوب غزه پیدا شد.

این شش نفر به نام‌های کارمل گت، ادن یروشلمی، هرش گلدبرگ-پولین، الکساندر لوبانوف، الماگ ساروسی و گروهبان ارشد اوری دانی‌نو شناسایی شدند.

گفته می‌شود سه نفر از آن‌ها قرار بود در مرحله اول یک پیشنهاد آتش‌بس که در ماه ژوئیه مطرح شد، آزاد شوند.

معترضان پلاکاردهایی در دست داشتند که روی آن‌ها نوشته شده بود: «تو رئیس هستی. تو کسی هستی که باید سرزنش شوی.»

۱۱ ماه پس از حمله حماس در ۷ اکتبر، ۹۷ گروگان هنوز در غزه در اسارت هستند که از این تعداد، ۳۳ نفر احتمالاً کشته شده‌اند.

معترضان چه می‌خواهند؟

اولویت معترضان، دستیابی به توافق آتش‌بس با حماس برای اطمینان از آزادی ۹۷ گروگان باقی‌مانده است.

شارونه لیفشیتز که پدرش عود یکی از گروگان‌های همچنان در اسارت در غزه است، در برنامه «امروز» در رادیو چهار بی‌بی‌سی گفت: «کشته شدن این شش گروگان، چیزی است که ما تمام این مدت از آن می‌ترسیدیم» و این موضوع به دلیل «تأخیر در رسیدن به توافق» با حماس رخ داده است.

او گفت پیام آن‌ها واضح است و معترضان تا زمانی که توافقی صورت نگیرد که «مردم ما را به خانه بازگرداند و این جنگ بی‌معنی را متوقف کند»، به تکرار آن ادامه خواهند داد.

انجمن خانواده‌های گروگان‌ها گفت که هر شش نفر «پس از آن که نزدیک به ۱۱ ماه در اسارت حماس از سوءاستفاده، شکنجه و گرسنگی جان سالم به در بردند در روزهای اخیر به قتل رسیدند.»

آن‌ها در بیانیه‌ای افزودند: «تأخیر در امضای توافق باعث مرگ آن‌ها و بسیاری دیگر از گروگان‌ها شده است.»

چه کسی اعتراض‌ها را سازماندهی می‌کند؟

هنگامی که خبر رسید که اجساد شش گروگان که پیش‌تر تصور می‌شد زنده هستند، در غزه پیدا شده است، معترضان به خیابان‌ها رفتند.

به دنبال آن، فراخوان‌هایی برای تظاهرات بیشتر و یک اعتصاب عمومی مطرح شد.

هیستادروت، اتحادیه کارگری اصلی اسرائیل، پشت بزرگ‌ترین اعتصاب سراسری از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، در این کشور قرار دارد.

انجمن خانواده‌های گروگان‌ها و مفقودان از عموم مردم خواستند که در یک «تظاهرات گسترده» شرکت کنند تا «کشور را متوقف کنند» و بسیاری از خدمات عمومی و جاده‌های اصلی دچار اختلال شدند.

رهبر مخالفان اسرائیل، یائیر لاپید که نخست‌وزیر سابق نیز هست، از این تظاهرات حمایت کرده و از تمامی اسرائیلی‌هایی که «قلبشان شکسته» است، خواسته تا به این اعتراض‌ها بپیوندند.

واکنش دولت اسرائیل چیست؟

بنیامین نتانیاهو هرگونه پیشنهاد مبنی بر اینکه او تلاش‌ها برای رسیدن به توافق آتش‌بس را مسدود کرده، رد کرده و به طور کامل حماس را مقصر می‌داند.

او گفت اسرائیل «تا زمانی که عاملان این قتل‌ها را به دام نیندازد» آرام نخواهد نشست.

عزت الرشق، یکی از مقام‌های حماس، مخالفت اسرائیل با توافق آتش‌بس را عامل مرگ این افراد دانست، اما به طور مستقیم به چگونگی مرگ گروگان‌ها اشاره نکرد.

با آغاز اعتصاب و پس از اختلالات گسترده در جاده‌ها، بانک‌ها، مدارس و فرودگاه‌ها، دادگاه کار اسرائیل حکم داد که اعتصاب عمومی باید تا ساعت ۱۴:۰۰ به وقت محلی پایان یابد، اما معترضان قول دادند که تا عصر به اعتراض ادامه دهند. این اعتصاب در ابتدا قرار بود دو روز ادامه یابد.

بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل که به دیدگاه‌های راست افراطی‌اش معروف است، اعتصابات را غیرقانونی خواند و از حکم دادگاه استقبال کرد.

یواف گالانت، وزیر دفاع اسرائیل که مدت‌هاست نتانیاهو را به مذاکره برای یک توافق آتش‌بس ترغیب می‌کند، در ایکس (که پیش‌تر توییتر نام داشت) خواستار لغو حمایت کابینه امنیتی اسرائیل از خواسته‌های نتانیاهو در مذاکرات شد.

او نوشت: «برای گروگان‌هایی که با خونسردی به قتل رسیدند، خیلی دیر شده است. گروگان‌هایی که هنوز در اسارت حماس هستند باید به خانه بازگردند.»

اسرائیلی‌ها درباره اعتراضات چه احساسی دارند؟

هزاران اسرائیلی در حمایت از خانواده‌های گروگان‌ها به خیابان‌ها رفتند، با وجود اینکه چندین شهر و شهرداری اعلام کرده بودند که در این تظاهرات شرکت نخواهند کرد.

تامارا، از تل‌آویو، به بی‌بی‌سی گفت که با اعتصابات موافق نیست: «ما گروگان‌ها را می‌خواهیم، اما نمی‌توانیم همه چیز را متوقف کنیم؛ باید به زندگی ادامه دهیم.»

نیوا - که او نیز در تل‌آویو زندگی می‌کند - می‌گوید که از دیدن این‌که در جریان اعتصاب، بسیاری از مغازه‌ها باز هستند، شگفت‌زده شده است.

او به بی‌بی‌سی گفت: «کشور اکنون در یک وضعیت بسیار مقابله‌جویانه قرار دارد، اما او (نتانیاهو) گوش نمی‌دهد. چیزی در این وضعیت باید تغییر کند. چرا باید همیشه در ترس زندگی کنیم؟»

این اعتراض‌ها چه تأثیری بر دولت نتانیاهو خواهد داشت؟

این اعتراض‌ها - که بزرگ‌ترین تظاهرات اسرائیل از زمان حملات حماس در ۷ اکتبر محسوب می‌شوند - هدفشان فشار بر دولت برای رسیدن به توافق آتش‌بس است که مدت‌ها در انتظار آن بوده‌اند.

اما با توجه به این‌که این همه خشم به طور مستقیم متوجه نخست‌وزیر است، دشوار است بدانیم که آیا این اعتراض‌ها به تغییری معنادار در استراتژی او منجر خواهد شد یا نه.

الیستر برت، نماینده سابق پارلمان و وزیر امور خارجه بریتانیا، درباره چرایی وضعیت شکل گرفته به بی‌بی‌سی گفت: «چون که (نتانیاهو) در دام برخی از اعضای کابینه خود گرفتار است و آن‌ها نمی‌خواهند او با حماس توافقی انجام دهد. خود او هم مسیری را انتخاب کرده که تنها با تحویل دادن وعده‌هایش می‌تواند موفق شود، حتی اگر این وعده‌ها غیرممکن باشند.»