واصف باختری، شاعر «دروازه‌های بسته تقویم» درگذشت

واصف باختری، شاعر، نویسنده، مترجم و پژوهشگر ادبی و از شاعران معروف معاصر افغانستان در ۸۱ سالگی در آمریکا درگذشت.

ثریا باختری، همسر آقای باختری به بی‌بی‌سی گفت که او پس از تحمل سال‌ها بیماری شب گذشته در بیمارستانی در کالیفرنیای آمریکا درگذشت.

منیژه باختری، دختر واصف باختری نیز در صفحهٔ رسمی فیسبوک خود نوشته است:«استاد واصف باختری پدر ما، پیر ما، دانای ما، جان ما، جهان ما دیشب به ابدیت پیوست. در روزهای پایینی عمرش برایش لالایی و شعر خواندیم و دست‌های رنجورش را نوازش کردیم. زنده‌گی او چونان بزرگ بود و یاد او چنین باشکوه است که مرگ وامدار او خواهد ماند تا هنوز تا همیشه.»

خانم باختری همچنین گفته است که مراسم تدفین او بعداً اعلام خواهد شد.

از واصف باختری بیشتر از بیست عنوان کتاب به زبان فارسی شامل مجموعه‌های شعر و ترجمه در اوزان کلاسیک، نیمایی و آزاد و مقالات فلسفی، پژوهش‌‌های ادبی و فلسفی، ترجمه مقالات فلسفی و ادبی و ده‌ها مقاله دیگر چاپ شده است.

دقایقی پس از انتشار خبر مرگ او، شمار زیادی از چهره‌های فرهنگی و ادبی افغانستان با نشر شعرها و عکس‌هایی از واصف باختری به او ادای احترام کردند و پیام‌های تسلیت منتشر کرده‌اند. از جمله کاظم کاظمی، شاعر اهل افغانستان با نشر شعری از او نوشته است: «واصف باختری، بزرگِ شاعران افغانستان درگذشت. او شاعر شاعران ما بود. پیشکسوت و پیشگام شعر افغانستان در نیم قرن اخیر. بعد از استاد خلیل‌الله دیگر چون او نداشتیم.»

واصف باختری به زبان‌‌های انگلیسی و عربی نیز آشنایی داشت. او همچنین شماری از داستان‌های فارسی را به انگلیسی ترجمه کرده است. شماری از شعرهای او به زبان‌های انگلیسی، روسی، چکی و آلمانی نیز برگردان شده است.

او یکی از نخستین شاعران معاصر افغانستان بود که در قالب نیمایی با رعایت اسلوب پیشنهادی نیما شعر نوشت. او اما قالب‌های کلاسیک نیز شعرهای فراوانی سروده است.

از بلخ تا کالیفرنیا؛ زندگینامه مختصر واصف باختری

واصف باختری در ۱۳۲۱ خورشیدی در شهر مزارشریف، ولایت بلخ زاده شد. آموزش‌های ابتدایی و دبیرستان را در همین شهر به پایان رساند و سپس در رشته زبان و ادبیات در دانشگاه کابل در مقطع لیسانس ادامه تحصیل داد.

او پس از آن که فارغ التحصیل شد، مدتی در بخش تالیف ترجمه وزارت معارف افغانستان کار کرد.

در سال ۱۳۵۳ خورشیدی برای ادامه تحصیلات عالی به آمریکا رفت و در رشته «آموزش و پرورش» از دانشگاه کلمبیا گواهینامه کارشناسی ارشد گرفت.

سپس به افغانستان بازگشت و تا سال ۱۳۵۷ به کار خود در وزارت معارف ادامه داد.

او با حلقات سیاسی چپگرا در افغانستان نزدیک بود و برای بیش از یک سال (۱۳۵۷-۱۳۵۸) از سوی دولت وقت زندانی شد.

از سال ۱۳۶۱ تا ۱۳۷۴ در اتحادیه نویسندگان افغانستان در سمت‌های سردبیر بخش شعر، مدیر مسئول مجلۀ ژوندون و منشی دبیرخانه اتحادیه کار کرد. در طول این سال‌‌ها در آموزشگاه این اتحادیه می‌کرد.

در زندگینامه رسمی که از واصف باختری روی سایت او منتشر شده آمده است که او سال‌ها عضو گروه دبیران بنیاد فرهنگ افغانستان، عضو گروه رهبری کانون حکیم ناصر خسرو، عضو شورای مرکزی انجمن فرهنگی خوشحال‌خان و عضو هیئت رئیسۀ اتحادیه خبرنگاران افغانستان بوده است.

برخی از مجموعه‌های شعر او عبارتند از: «و آفتاب نمی‌میرد»، «از میعاد تا هرگز»، «از این آیینه بشکسته تاریخ»، «تا شهر پنج ضلعی آزادی»، و «دروازه‌های بسته تقویم». از او کتاب‌های پژوهشی مثل «سرود و سخن در ترازو»، «نربان آسمان»، «گزارش عقل سرخ» و «درنگ‌ها و پیرنگ‌ها» نیز منتشر شده است.

واصف باختری از سال ۱۳۷۵ تا سال ۱۳۸۰ در پاکستان زند‌گی و از سال ۱۳۸۰ بدینسو در ایالت کالیفرنیای آمریکا زند‌گی می‌کرد.