حال بازنشستگان در افغانستان چطور است؟

افغانستان یکی از کشورهای است بیشتر جمعیت آن جوان است. بر اساس گزارش اداره احصائیه/ مرکز آمار، جمعیت تخمینی این کشور ۲۷ میلیون و پانصد هزار نفر است. از این میان بیش از ۱۱ میلیون نفر زیر سن ۱۵ سال قرار دارند.

تعداد دقیق جمعیت مسن که توانایی کار را ندارند مشخص نیست، ولی تعداد کارمندان دولتی که به دلیل پیری و یا ۴۰ سال خدمت در اداره‌های دولتی افغانستان بازنشسته شده‌اند، ۱۳۰ هزار نفر اعلام شده است.

دولت افغانستان برای دلجوبی از این افراد روز دهم دلو/ بهمن را به عنوان 'روز ملی بازنشستگان' اعلام کرد تا از زحمات این افراد قدردانی کند.

آمنه افضلی وزیر کار،امور اجتماعی، شهدا و معلولین افغانستان می‌گوید که بازنشسگان افرادی هستند که روزگار زیادی را برای این کشور زحمت کشیده و خدمت گذاران این مردم بوده و اکنون باید به آنان به دیده قدر نگریسته شود.

ولی اینکه نامگذاری این روز، چقدر می تواند مشکل بازنشستگان را حل کند؟ خود حدیث دیگریست.

محمد عاصف کارمند سابق نهادهای نظامی افغانستان می‌گوید که حقوق بازنشستگی کفاف زندگی اش را نمی‌کند.

او می‌گوید:"ما سالها به این نظام خدمت کردم و اکنون دیگر توان کار کردن را نداریم باید به ما حقوق کافی داده شود که بتوانیم با آن به زندگی روزمره خود را ادامه دهیم."

عاصف این نوع زندگی را دردناک و رنج آور می‌داند و گوید:" به وضعیت زندگی ما هیج توجه نمی‌شود. حتی با افزایش حقوق کارمندان حقوق ما افزایش نمی‌یابد، درحالیکه هر دو کارمند دولت هستیم و ما ماهیانه فقط سه الی ۴ هزار افغانی (۶۰ الی ۸۰دلار) حقوق می‌گیریم."

عبدالحبیب کارمند بازنشسته دیگری است که از سهولت‌های ایجاد شده برای بازنشستگان افغان توسط دولت راضی است.

او می‌گوید که در گذشته باید ماه‌ها دنبال می‌کردیم تا می‌توانستیم حقوق ماهیانه خود را دریافت کنیم ولی اکنون وضعیت بهتر شده است.

سید نعیم سادات رئیس خزینه/صندوق بازنشستگان افغانستان می‌گوید که اکنون ۱۳۰ هزار بازنشسته در افغانستان ثبت شده است اما دولت تنها می‌تواند حقوق بازنشستگی صدهزار نفر را پرداخت کند.

او با اشاره به تلاشها برای پرداخت حقوق کارمندان بازنشسته دولت می‌گوید که اکنون ۶۰ درصد از بازنشستگان ثبت شده و برای ۴۰ هزار نفر آنان حساب بانکی باز شده تا حقوق خود را از این طریق دریافت کنند.

سادات با تاکید به اینکه سیستم رسیدگی به مسایل مالی کارمندان بازنشسته مدرنیزه شده، می‌گوید که در سال جاری ۱۶ هزار کارمند بدون اینکه به ریاست صندوق بازنشستگان مراجعه کنند، حقوق خود را از طریق بانک‌ها دریافت کرده‌اند که قرار است در سال ۱۳۹۳ این تعداد به ۶۰ هزار نفر برسد.

او می‌گوید که ما تلاش داریم تا تمام امور مربوط به بازنشستگان به صورت آنلاین انجام شود، ولی هر دو و یا سه سال بعد کارمندان بازنشسته باید برای تثبیت هویت خود به این اداره مراجعه کنند.

براساس آمار مجموع کارمندان غیر نظامی دولت افغانستان در سال ۱۳۹۱ خورشیدی ۳۸۲ هزار نفر اعلام شده که هر ساله این مقدار نسبت به سالهای قبل افزایش می‌یابند.

بیشتر این افراد را کارمندان وزارت آموزش و پرورش هستند که به ۲۶۰ هزار نفر می‌رسند و حدود هفت هزار کارمند بازنشسته نیز مربوط به این نهاد است.

سید یوسف حلیم معاون وزیر دادگستری می‌گوید "به دلیل ضعف اقتصادی در افغانستان، دولت قادر نیست تا تمام امتیازاتی را که در مقرره بازنشستگان ذکر شده به کارمندان بازنشسته بدهد."

براساس این مقرره دولت ۸۰ درصد از آخرین حقوق کارمندان را به عنوان حقوق بازنشستگی به آنان می‌دهد، ولی دولت در صدد است که با وضع مقرره جدید ۱۰۰ درصد از آخرین حقوق کارمندان به او پرداخته شود.