توییت مقام چینی درباره رفتار سربازان استرالیایی در افغانستان تنش‌زا شد

توییت یک عکس توسط ژائو لیجیان، سخنگوی وزارت خارجه چین درباره بد رفتاری سربازان استرالیایی با غیر نظامیان در افغانستان خبر ساز شد. اسکات موریسون، نخست وزیر استرالیا این تصویر را "زننده و به شدت توهین آمیز" دانسته است.

آقای لیجیان در توییتی نوشته است:"از قتل غیرنظامیان و زندانیان افغان توسط سربازان استرالیایی شوکه شدم. ما چنین اقداماتی را شدیداً محکوم کرده و خواستار پاسخگویی هستیم."

رسانه‌های استرالیایی گزارش داده که این توییت باعث صدمه به روابط چین و استرالیا شده است. به نوشته این رسانه‌ها در این توییت، مقام چینی تصویر "جعلی و ترسناک" را از یک سرباز استرالیایی نشر کرده که با یک چاقوی خونین یک کودک افغان را تهدید می‌کند.

نخست وزیر استرالیا خواستار عذر خواهی پکن از کانبرا شده است و گفته که چین باید از این پست توییتری ژائو لیجیان، سخنگوی وزارت خارجه "شرمنده" شود.

هوا چون اینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین انتقاد اسکات موریسون را رد کرده و گفته که استرالیا باید از رفتار نیروهایش در افغانستان "شرمنده" باشد.

وزارت خارجه افغانستان هم با انتشار خبرنامه‌ای گفته که تحقیقات در مورد عکس منتشرشده را آغاز کرده و همچنین با دولت استرالیا در مورد "رفتار نامناسب سربازان این کشور با افغان‌ها تحقیقات مشترک را آغاز کرده است."

وزارت خارجه افغانستان گفته که امیدوار است تا همکاری‌ها بین استرالیا و چین در افغانستان ادامه پیدا کند و "اجماع منطقه‌ای و بین‌المللی برای حمایت از افغانستان خدشه‌دار نشود."

سطح تازه تنش میان چین و استرالیا

شیما خلیل - گزارشگر بی‌بی‌سی استرالیا

این رویداد نشان‌دهنده سطح تازه‌ای از روابط بسیار پرتنش بین دو شریک تجاری مهم است. هفته گذشته، آقای ژائو گفت که گزارش جنایات جنگی "ریاکاری کشورهای غربی در مورد بحث حقوق بشر و آزادی را که همیشه شعار آن را می‌دهند، کاملاً آشکار می‌کند".

اما توییت او اسکات موریسون را به حدی شوکه کرده که موجب شده او غیردیپلماتیک‌ترین زبان را در واکنش به آن استفاده کند.

این نشانه دیگری از چگونگی بد شدن اوضاع بین کانبرا و پکن است. نخست وزیر استرالیا اذعان کرد که دو کشور در روابط خود مشکلاتی داشته‌اند اما این توئیت بسیار فراتر رفته است.

این موضوع در زمان بسیار حساس برای استرالیا مطرح شده است. این کشور و ارتش آن از یافته‌های تحقیق درباره جنایات جنگی در افغانستان بهت‌زده هستند. ۱۹ سرباز سرویس ویژه هوایی (SAS) ممکن است به دلیل قتل تحت پیگرد قانونی قرار گیرند.

اینکه چین این مساله را علیه استرالیا استفاده می‌کند، یک موضوع است اما اینکه یک مقام ارشد چینی با استفاده از یک تصویر تحریک‌آمیز جعلی این کار را می‌کند، دولت موریسون را زیر فشار بی‌سابقه قرار داده است.

صادرکنندگان استرالیایی نگران اند که در صورت بدتر شدن روابط دو کشور، چین تعرفه‌های گمرکی تازه را بر صادرات استرالیا تعیین خواهد کرد. تنش در روابط دو کشور موارد حیاتی زیادی را در معرض خطر قرار می‌دهد: روابط مهم دیپلماتیک و تجارت میلیاردها دلاری. هر دو طرف این را می‌دانند اما به نظر می‌رسد تنها استرالیا، با وجود خشم ناشی از این رویداد، هنوز هم مایل است دست دوستی به سوی چین دراز کند.

شایان ذکر است که آقای موریسون در اظهارات خشمگینانه امروز خود هنوز جایی برای مانور دیپلماتیک باقی گذاشت. وی با بیان اینکه امیدوارم این رویداد "زشت" منجر به نوعی "آغاز جدید" شود، گفت: "علی‌رغم این توییت فوق‌العاده توهین آمیز امروز، دوباره خواهش می‌کنم و از چین می‌خواهم که در گفتگوها شرکت کند."

اما چین بر موضعش همچنان مصر است. سخنگوی وزارت امور خارجه هوآ چونیینگ گفت: "این چین نیست که باید شرمنده شود، بلکه استرالیا است."

چندی قبل نخست وزیر استرالیا از بدرفتاری سربازان این کشور در افغانستان ابراز تأسف عمیق کرد. تحقیقات ارتش استرالیا نشان داد که آنها در زمان حضورشان در افغانستان در قالب نیروهای ناتو دست کم ۳۹ غیرنظامی و زندانی را به شکل غیرقانونی به قتل رسانده‌اند.

ارتش استرالیا گفته که این نظامیان محاکمه خواهند شد. وزارت خارجه افغانستان این قتل‌ها را نابخشودنی خوانده بود، اما از نتیجه این تحقیق استقبال کرده و آن را قدمی در جهت رسیدن به عدالت خوانده‌است.

نخست وزیر استرالیا گفته بود: "موارد قابل‌ملاحظه‌ای از حوادث و مسائلی باقی مانده که باید تحقیقات تکمیلی روی آنها انجام شود و چنین تحقیقاتی ماهیتا پیچیده است."

آقای موریسون گفته بود که دفتر بازرس ویژه اختیار بررسی اقدامات ارتش و در صورت لزوم اعلام جرم علیه نیروهای نظامی را دارد.

در سال‌های اخیر گزارش‌هایی از بدرفتاری و همچنین کشتار غیرنظامیان و زندانیان افغان به دست سربازان استرالیایی منتشر شده است.