کشته شدن دو کارمند کمیسیون حقوق بشر افغانستان: 'رویاهای فاطمه در راه جلسه با من نابود شد'

"صبح بخیر، بله امروز کار می‌کنیم."

این پیامی بود که من یک هفته قبل، بامداد ۲۷ مه، از فاطمه خلیل در واتس‌اپ دریافت کردم. به این ترتیب او اعلام کرده بود که در جلسه چند ساعت بعد ما شرکت خواهد کرد.

اما این اتفاق هرگز رخ نداد؛ یک بمب کنار جاده‌ای در حالی که عازم کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان بود، خودروی او را منفجر کرد. او مسئول امور مالی این کمیسیون بود و من مشاور بین‌المللی آن. فاطمه همراه با جاوید فولاد، راننده کمیسیون جانش را از دست داد.

هیچ گروهی مسئولیت این انفجار را به عهده نگرفت و مشخص نشد چه کسانی و به چه دلیلی آن‌ها را هدف گرفتند.

فاطمه و جاوید، غیرنظامیانی بودند که کارشان را در کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان انجام می‌دادند. غیرنظامیان هرگز نباید هدف حمله و سوءقصد قرار بگیرند. آن‌ها قربانی خشونت کوری شدند که احتمالا جزو جنایات جنگی طبقه‌بندی می‌شود. عاملان حمله تلاش این دو نفر برای رسیدن به صلح را نمی‌دیدند و یا با آن مشکل دارند.

فرزندان جاوید، پدرشان را از دست دادند و همسر او، شوهرش را که نان‌آور خانواده بود. امیدها و رویاهای جوانی فاطمه نیز به طرز غمناکی نابود شد.

انفجار بمبی که جان فاطمه و جاوید را گرفت آخرین نمونه از حملات اخیر به افراد غیرنظامی از سوی قاتلانی ناشناس بود؛ حملاتی که به منظور وحشت‌آفرینی انجام می‌شوند. رسیدن به این هدف آسان است، هرچند که مشخص نیست بین این حملات و گفتگوهای آتی صلح بین دولت افغانستان و طالبان ارتباطی وجود داشته باشد.

دولت افغانستان وظیفه دارد به طور کامل در مورد این حادثه تحقیق کند، عاملان آن را شناسایی کند و به دادگاه بکشاند. من از این دولت تقاضا می‌کنم که با جدیت تمام این کار را انجام دهد.

جان مدافعان حقوق بشر در افغانستان و سایر نقاط جهان بیشتر از قبل در معرض خطر قرار می‌گیرد. سال ۲۰۱۹ بیش از ۳۰۰ فعال حقوق بشر در سراسر جهان کشته شدند. در مارس امسال گزارشگر ویژه حقوق بشر ، گزارشی ویژه در مورد عملکرد مدافعان حقوق بشر در دوران جنگ و پس از جنگ به شورای حقوق‌بشر سازمان ملل متحد، نوشت.

در این گزارش به چالش‌های زیادی که این کارمندان خط مقدم، روزانه با آن روبرو هستند، اشاره شده است. این گزارش با بررسی پرونده عبدالصمد امیری آغاز می‌شود، یکی دیگر از اعضای کمیسیون مستقل حقوق بشر سازمان ملل متحد که سپتامبر گذشته ربوده شد و دو روز بعد توسط طالبان به قتل رسید.

کمیسیون مستقل حقوق بشر نقشی کلیدی در حمایت از سایر مدافعان حقوق بشر دارد، اما در هیچ کجای جهان اعضای این کمیسیون به اندازه افغانستان هدف قرار نمی‌گیرند. در سال‌های گذشته هفت نفر از اعضای کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان جان خود را از دست داده‌اند و حالا زمان آن رسیده که این قضیه متوقف شود.

فاطمه خلیل ۲۴ ساله، سپتامبر گذشته و پس از فارغ‌التحصیل شدن از دانشگاه آمریکایی آسیای مرکزی در بیشکک، به کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان ملحق شد. او در کارش موفق بود و به همین دلیل هم شهرزاد اکبر، رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان به او وظایف بیشتری محول کرد؛ از جمله همکاری با کمیسیونی که من مشاورش بودم.

گرچه او با فاصله جوان‌ترین و بی‌تجربه‌ترین عضو گروه ما بود، ولی او بیشتر از توانش تلاش می‌کرد. فاطمه هم مانند سایر زنان جوان تحصیل‌کرده افغانستانی، ذهنی پرسشگر داشت و کاملا به حرفه‌اش متعهد بود.

افتخار می‌کنم که او را در جمع همکارانم داشتم و از دست دادن این دو همکار فوق‌العاده برایم ناراحت‌کننده است.