کارمندان دولت در هرات چرا استعفا می‌دهند؟

جمیله (نام مستعار) علاقمند کار در شهر هرات بوده است. اما پس از درخواست کار به او پیشنهاد کار به عنوان کارمند دولتی به اسلام قلعه در ولسوالی کهسان در ۱۲۰ کیلومتری شهر هرات داده شده‌است. او اما حاضر نیست به آنجا سر کار برود.

خانم جمیله می‌گوید: "به یک منطقه‌ که کاملا ناامن است کامیاب شدم. شما می‌دانید که نظر به مشکلات اقتصادی و امنیتی بوده که حاضر نشدم بروم. درخواست دادم به اصلاحات اداری که در شهر کار بدهند. دو سه ماه است که می‌روم و میایم اما هنوز جوابی نداده‌اند."

اداره اصلاحات اداری و خدمات ملکی (غیرنظامی) در هرات به بی‌بی‌سی گفته است که روزانه هفت تا ده کارمند قراردادی و رسمی دولت افغانستان، در ولسوالی‌های هرات استعفا می‌دهند و یا خود را از کار منفک می‌کنند.

دفتر ولایتی این اداره می‌گوید در تازه‌ترین مورد شش معلم در یک ولسوالی استعفا داده‌اند. دلیل اصلی ترک شغل‌های دولتی نیز ناامنی و دوری مسیر رفت و آمد عنوان شده است.

استعفا از کارهای دولتی در مناطق دوردست افغانستان بی‌سابقه نیست ولی نخستین بار است که در این ولایت ترک وظیفه از واحدهای سومی به یک نگرانی جدی تبدیل می‌شود.

هلال الدین هلال، سرپرست دفتر ولایتی کمیسیون اصلاحات اداری و خدمات ملکی هرات به بی‌بی‌سی گفت اکثر کسانی که استعفا می‌دهند، اجیران (کارمند قراردادی) و تعداد کمی هم کارمندان رسمی هستند.

آقای هلال می‌گوید:"بعد از یک، دو و یا پنج ماه انجام وظیفه، نسبت به غیبت دوامدار به ما مکتوب می‌رسد که این فرد منفک شد. روزانه در حدود هفت، هشت یا ده بست از اجیر (قراردادی)؛ مامور خدمات ملکی (غیرنظامی) یا معلمین احساس ناامنی می‌کنند یا زیر هر نام دیگر مشکلاتی پیدا می‌شود و حاضر به ادامه وظیفه نمی‌شوند و خواستار انفکاک می‌شوند."

در سال ۱۳۹۶ وقتی کنکور کمیسیون اصلاحات اداری برای جذب افراد جویای کار در سراسر افغانستان برگزار شد، ده هزار فرم تنها در هرات توزیع شد. پس از اعلام نتایج آزمون، معلوم شد که پست‌هایی همچنان در هرات خالی مانده‌اند.

برای پر کردن این پست‌های دولتی تصمیم گرفته شد تا افراد ذخیره و حتا کسانی که در این کنکور نتیجه لازم را نگرفته‌اند، جذب شوند. آقای هلال می‌گوید که شماری از این افراد که برای این پست‌های خالی معرفی شدند از اشغال وظیفه یا ادامه کار خودداری کردند.

به گفته او در سراسر هرات ۴۷۸ پست تنها در بخش کارمندان دولتی خالی و تعداد پست‌های خالی آموزگاران هنوز نامشخص است.

نبود یا کمبود کارمندان دولتی در ولسوالی‌های دور گاهی باعث می‌شود که مراجعین مجبور شوند برای حل مشکلات‌شان فاصله‌های دور را تا مرکز شهر طی کنند.

آقای هلال درباره تاثیری که نبود کارمندان بر روند حکومتداری در ولسوالی‌ها می‌تواند داشته باشد، گفت:"بدون شک خلاء ایجاد می‌کند. نبود واحد سومی در ولسوالی‌ها حاکمیت را ضعیف نشان می‌دهد. بهتر است اشخاصی که معرفی شده‌اند از طرق ممکن توسط واحدهای دومی مکلف ساخته شوند که در محلات کارکنند."

این وضعیت محدود به هرات نمانده است. حواگل نظری ۲۵ ساله از ساکنان شهر فیروزکوه، مرکز ولایت غور است. او هم پس از درخواست کار به عنوان معلم به ولسوالی ناامن تولک معرفی شده، اما حاضر نشده به کلاس درس برود.

خانم نظری درباره دلیل نپذیرفتن کار، گفت:"به خاطر اینکه خانواده‌ام اجازه نداد، آنجا ناامن است و دور؛ نتوانستم بروم. من از ولسوالی لعل هستم و حالا ساکن شهر فیروزکوه به دنبال وظیفه می‌گردم ولی بی‌کارم و هنوز نتوانسته‌ام وظیفه‌ای پیدا کنم."

این وضعیت باعث شده که اداره اصلاحات اداری و خدمات ملکی برای یافتن راه‌حل اقدام کند.

این اداره به اساس تصویب کابینه به ادارات مربوط در ولایت‌ها دستور داده تا برای ایجاد سهولت، جابه‌جایی افراد و استخدام مامورین بومی در محل سکونت خودشان اقدام کند. این روند طولانی خواهد بود چرا که تنها جابه‌جایی یک فرد حدود دو تا سه ماه طول می‌کشد.