سرور فیسبوک به افغانستان می‌آید؛ نگرانی‌‌ از حریم خصوصی

وزارت مخابرات و تکنولوژی افغانستان می‌گوید سرور حافظه نهان (Cache Server) کاربران فیسبوک این کشور با مرکز تبادل اطلاعات افغانستان (NIXA) وصل شده است.

این وزارت گفته قرارداد این برنامه را اخیرا با فیسبوک امضا کرده است. بر اساس این قرارداد اطلاعات کاربران فیسبوک و اینستاگرام بدون این‌که به خارج از کشور برود در داخل افغانستان ذخیره و مبادله می‌شود.

سایر زلاند، سخنگوی وزارت مخابرات و تکنولوژی معلوماتی افغانستان، می‌گوید این اقدام به منظور مصونیت اطلاعات کاربران فیسبوک روی دست گرفته شده است. برنامه محلی‌سازی تبادل اطلاعات فیسبوک با پیشنهاد حکومت افغانستان صورت گرفته است.

آقای زلاند گفت پیش از این اطلاعات کاربران فیسبوک به سرور ذخیره فیسبوک در یکی از کشور‌های منطقه و یا آمریکا ارسال و سپس به افغانستان منتقل می‌شد. این روند به گفته مقام‌ها کند و پرهزینه بود.

ارتباطات ''''ارزان و پرسرعت می‌شود ''''

مقام‌های وزارت مخابرات و تکنولوژی افغانستان می‌گویند با وصل شدن کامل سرور ذخیره فیسبوک با مرکز تبادل اطلاعات افغانستان، سرعت تبادل اطلاعات بین کاربران این شبکه افزایش می‌یابد و هزینه اینترنت هم کاهش خواهد یافت.

در حال حاضر یک گیگابایت ( GB) اینترنت در افغانستان ۲۰۰ افغانی (معادل حدود سه دلار) است. در حالی که در کشورهای دیگر در منطقه هزینه اینترنت به مراتب ارزانتر از این است.

اخیرا کاربران شبکه‌های اجتماعی در اعتراض به گران بودن هزینه اینترنت در افغانستان، کمپینی را با هشتگ "اترا کجاست"، راه اندازی کرده‌اند. آنها از گرانی و بی‌کیفیت بودن اینترنت در افغانستان شاکی‌اند و می‌گویند که اداره تنظیم خدمات اینترنتی افغانستان کاری در این زمینه انجام نداده است.

نگرانی کاربران از بررسی اطلاعات خصوصی

حالا که سرور حافظه نهان (Cache Server) کاربران فیسبوک در افغانستان داخلی شده، دولت این کشور می‌تواند بر اطلاعات کاربران کنترل داشته باشد و یا آنها را نظارت کند. این اقدام کاربران شبکه های اجتماعی در افغانستان را نگران کرده است. سمیع فردوس یکی از کاربران فیسبوک می گوید خوشحال است که هزینه اینترنت کاهش می‌یابد اما می‌گوید نگران امنیت اطلاعات خصوصی‌اش است. او گفت "با محلی شدن ذخیره اطلاعات کاربران فیسبوک، هیچ ضمانتی وجود ندارد که اطلاعات خصوصی او و دیگران از سوی حکومت و یا نهاد های دیگر بررسی نشود".

جاوید روستاپور، روزنامه‌نگار در کابل می‌گوید هرچند در گذشته هم اطلاعات کاربران شبکه‌های اجتماعی مصونیت چندانی نداشت، اما حالا به این خاطر نگران است که حکومت می‌تواند بدون چون و چرا به اطلاعات خصوصی‌اش دسترسی داشته باشد‌. او گفت این مسئله می‌تواند جان کاربران به خصوص خبرنگاران را تهدید کند.

اما سایر زلاند سخنگوی وزارت مخابرات و تکنولوژی افغانستان می‌گوید بر اساس قانون جرایم سایبری این کشور هیچ‌کس حق دسترسی به اطلاعات خصوصی مردم را ندارد و کارمندان مرکز ملی تبادل اطلاعات افغانستان هم به این قانون متعهد هستند.

وزارت مخابرات می گوید فعال شدن این سیستم تاثیر مستقیمی روی شرکت‌های ارائه‌کننده خدمات اینترنتی می‌گذارد چون تبادل اطلاعات کاربران فیسبوک در داخل کشور انجام می‌شود.

عمر منصور انصاری، رئیس شرکت "تک-نیشن" که شرکت همکار فیسبوک در افغانستان است و در عرصه‌های تکنولوژی اجتماعی، آموزش‌های فناوری، کارآفرینی در عرصه فناوری و مشاوره در بخش‌های پالیسی فعالیت می‌کند، اما می‌گوید:

"هدف اساسی از ذخیره کردن وبسایت‌ها، اطلاعات و محتویات در شبکه‌های اینترنتی این است که کارکرد اینترنت بالا برده شود. ذخیره اطلاعات معمولاً در سرورها انجام می‌شود و براساس آن اطلاعات و محتویات استفاده‌شده توسط کاربران در یک جغرافیای خاص ذخیره می‌شود. این کار دسترسی به اطلاعات روی اینترنت را آسانتر و سریعتر می‌سازد و همچنین مصرف پهنای باند (bandwidth) اینترنت را کاهش می‌دهد."

آقای انصاری اضافه می‌کند: سرورهای شبکه‌های اجتماعی بزرگ معمولاً دارای معیارهای امنیتی بالا هستند و رخنه به سیستم‌های شان خیلی دشوار است. اطلاعات این شبکه‌ها معمولاً رمز‌گذاری‌شده (اینکرپت) می‌شود. پس نصب سرور ذخیره در افغانستان به این معنی نیست که دولت یا جانب دیگری قادر به دسترسی به اطلاعات شهروندان خواهد بود.

اما از جانبی هم به گفته آقای انصاری برخی نگران هستند و می‌گویند دولت باید جزئیات تفاهم با فیسبوک را همه‌گانی کند تا مردم بفهمند بر اساس چه شرایطی سرورهای ذخیره در افغانستان نصب خواهد شد.

خاکسار وقار، کارشناس فناوری و امنیت اینترنتی می‌گوید: "اطلاعات خصوصی کاربران فیسبوک در سرور اصلی فیسبوک ذخیره می‌شود، نه در کش سرور محلی این شبکه".

او همچنین می‌گوید: "فیسبوک متعهد است که اطلاعات خصوصی را رمزگذاری کند، بر این اساس حکومت و یا کسی دیگری نمی‌تواند اطلاعات کدگذاری‌شده را به‌راحتی ببیند و بخواند."

وزارت مخابرات و تکنولوژی معلوماتی افغانستان سعی دارد ذخیره اطلاعات شبکه‌های آکامای، نت‌فیلکس و گوگل را نیز با مرکز ملی تبادل اینترنت افغانستان وصل کند و سرورهای شان را به افغانستان بیاورد تا به گفته این وزارت در نحوه ارایه خدمات اینترنتی، تغییرات قابل ملاحظه به‌میان بیاید.