 افغانستان

پښتونخوا

نړۍ

ښځې

فوټبال نړیوال جام ۲۰۲۶

ساینس او ټکنالوژي

هنر او ادب

حقیقت موندنه

کور پاڼه

ژوندۍ ټلويزوني خپرونه

نړۍ دا وخت

ویډیو

وګورئ

ژوندۍ راډیويي خپرونه

رادیويي پروګرامونه

واورئ

ساينس او ټکنالوژي

جاپان وايي پخپله لومړنۍ تجربه کې به تر ۲۰۲۳ کاله یوه لرګینه مصنوعي سپوږمکۍ جوړه کړي. سومیتومو فورسټري شرکت د جاپان له کیوتتو پوهنتون په همکارۍ اوس په تر ټولو قوي لرګي تجربې ترسره کوي چې پخپله دې ازموینه کې یې وکاروي.

جاپان لرګینه فضايي سپوږمکۍ جوړوي

جېف بیزوس د ځمکې په مخ تر ټولو شتمن سړی دی. د تاریخ یو تر ټولو بریالی شرکت یې جوړ کړی او مشري یې کوي. دا به درواغ نه وي که ووایو له ښاغلي بیزوس پرته به په ګراج کې له انبار پیل شوی دا شرکت په نړیوال پرمختللي تجارت بدل شوی نه و.

د نړۍ تر ټولو شتمن کس د ذهن لس خبرې

ټاکل شوې چې چین سپوږمۍ ته یوه فضايي بیړۍ واستوي او له نږدې نیمې پېړۍ وروسته د لومړي ځل لپاره له هغه ځایه د نمونې په ډول ډبرې راوړي.

چین د سپوږمۍ ډبرې ځمکې ته راوړي

پوهانو ویلي، د مریخ سیارې جنوبي قطب ته نژدې یې درې تر خاورې لاندې شوي سمندرګي موندلي دي. پوهان وايي، یو څلورم سمندرګی هم شته، چې په ۲۰۱۸ کال کې یې موجودیت ته اشاره شوې وه.

د مریخ تر سطحې لاندې پټ سمندرګي کشف شوي

د امریکا د فضايي څېړنو مرکز ناسا د ۲۸ بیلیون ډالرو په ارزښت هغه طرحه په ډاګه کړې چې له مخې يې غواړي تر ۲۰۲۴ کال د لومړي ځل لپاره یوه ښځينه ستورمزلې سپوږمۍ ته ولېږي.

ناسا غواړي لومړی ځل یوه ښځه سپوږمۍ ته ولېږي

ستورپوهان د هغه لوی ستوري ورکېدلو حیران کړي چې دوی په لرې کهکشان یا شیدو لار کې ترویتاوه. دوی وايي، ښايي دا لرې پروت ستوری له چاودنې پرته له منځه تللی او په تور غار بدل شوی وي.

یو لوی ستوری له کهکشان څنګه ورک شو؟

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ غواړي چې هېواد یې سپوږمۍ کې د کانونو اېستل پیل کړي. نوموړي هغه اجرايي فرمان لاسلیک کړی چې پکې راغلي، امریکا له ځمکې بهر تشیال کې د وسایلو یا سرچینو د موندلو او د هغو د کارولو حق لري.

ټرمپ ولې سپوږمۍ کې کیندنې پیلول غواړي؟

د روسي تشیالي مرکز 'میر' تر ۱۹۹۸پورې په فضا کې ۱۲ کاله ګرځېدو او له وخت سره سره دې تشیال ته د برېښنا په لېږد، کمپیوټري سیسټم او د تودوخې په کابو کولو کې ستونزې پیل شوې وې. تر دې د زیاتې اندېښنې وړ خبره بیا دا چې دې مېکروبونو د تشیال مرکز د کړکیو شاوخوا ربړونه خوړلي و.

څنګه فضايي اډه له میکروبونو پاکه ساتلی شو؟

ستورپوهانو یوه لرې سیاره مومندلې چې ممکن د وسپنې باران پکې ورېږي. دا سیاره تر خپل کوربه ستوري دومره نږدې څرخي چې د ورځې تودوخه یې تر ۲۴۰۰ سانتي ګراد لوړېږي او په بړاس د فلزاتو بدلولو لپاره پوره ګرمه وي.

داسې نوې سیاره چې د "وسپنې باران" پکې ورېږي

ایراني چارواکو اعتراف کړی چې 'په ناقصدي توګه' یې د اوکراین مسافر لېږدوونکې الوتکه ویشتلې چې د عملې په ګډون ۱۷۶ کسان پکې وژل شوي وو. بل لور ته د افغانستان حکومت رسماً وویل، چې په ایران کې د اوکراین په دغه غورځېدلې الوتکه کې لږ تر لږه ۱۳افغانان هم وژل شوي دي.

حسن روحاني: اوکراینۍ الوتکه په تېروتنه ویشتل شوې

د ګوګل نقشه، ثابت نړیوال وخت او د ونډو نړیوال بازار ټول د فضايي سټلایټونو یا سپوږمکیو پر فعالیتونو ولاړ دي. خو په فضا کې د خځلو ډېرېدونکې کچه چې فضا یې ککړه کړې، دغه ټول خدمتونه په خطر کي اچولي. اوس یو جاپانی شرکت هڅه کوي چې فضا کې دا خځلې پاکې کړي

جاپانی شرکت فضا کې د خځلو پاکولو هڅه کوي

هند د چندریان دوه سپوږمیز ماموریت له ناکامېدو څو میاشتې وروسته د چندریان درې سپوږمیز ماموریت خبره کوي چې له مخې یې سپوږمۍ ته خپله ستوربېړۍ استول غواړي. د هند د تشیالي یا خلايي ادارې مشر سیون د دې نوي ماموریت په هکله وايي، د چندریان درې ټولې چارې له پلان سره سمې پرمخ ځي.

هند له ناکامې تجربې وروسته بیا سپوږمۍ ته ستوربېړۍ لېږي

ستورپېژاندو خبرداری ورکړی چې فضا ته نورې مصنوعي سپوږمکۍ د دوی د فضا او کایناتو د لید توان ګواښي. سر له راتلونکې اونۍ فضا ته زرګونه نوې مصنوعي سپوږمکۍ استول کېږي، چې ډېرو چټکو انټرنېټي خدمتونو ته به لار هواره کړي.

ستورپېژاندي: شپه کې د اسمان لیدل له ګواښ سره مخامخ دي

د ایران حکومت وروسته له هغه په لږ تر لږه څلورو ولایتونو کې انټرنټ بند کړی، چې حکومت ضد مظاهره چیانو نن د نورو اعتراضي غونډو د جوړولو غږ وکړ.

ایران کې د مظاهرو نوې څپه؛ ځینو ښارونو کې انټرنټ بند شوی

د امریکا د فضايي څېړنو مرکز 'ناسا' ویلي، په ۲۰۲۲ کال کې به سپوږمۍ ته د سړو اوبو موندلو په موخه یو روباټ واستوي. ناسا وايي، هیله یې دا ده چې د سپوږمۍ جنوبي قطب ته څېرمه سړې اوبه وموندل شي.

ناسا سپوږمۍ ته د سړو اوبو موندلو لپاره ستوربېړۍ استوي

افغانستان

دوو ستورمزلو(مېرمنو) په تاریخي ګام سره اول ځل له نارینه وو پرته او یوازې تشیال یا فضا کې تګ وکړ. کریسټینا کوچ او جسیکا میر له نړیوال تشیالي مرکز وتلو سره اوه ګړۍ بهر وګرځېدې او د دې ستوربېړۍ د لیتیم- یون بېټرۍ یې بدلې کړې.

اول ځل ۲ مېرمنې له نارینه پرته تشیال کې وګرځېدې

د ایراني رسنیو رپوټونو کې ویل شوي، د سعودي عرب ساحل ته نژدې په یوه ایرانۍ تېل لېږدونکې کښتۍ کې چاودنه د اور لګېدو سبب شوې. د ایران د نفتو ملي شرکت 'این ای او سي' اړوند دغه بېړۍ د سعودي جدې ساحل ته ۹۷ کیلومترۍ کې له پېښې سره مخامخ شوې ده. ویل کېږي د په بېړۍ کې د تېلو ساتلو دواړو زېرمو ته زیان اوښتی دی، خو پېښه کې د چا ټپي کېدو په تړاو څه نه دي ویل شوي.

سعودي ساحل ته نږدې د تېلو ایراني ټانکر کې چاودنه

اماراتی ستورمزلی هزاع المنصوري نړیوالې فضايي اډې ته رسېدلی دی. فضا ته د المنصوري له تللو سره دا پوښتنه راپورته شوې چې هلته به المنصوري د یوه مسلمان ستورمزلي په توګه له لمانځه او نورو اسلامي شعایرو سره څه کوي.

فضا کې به مسلمان ستورمزلی څنګه لمونځ کوي؟

رپوټونه وايي، د امریکا د فضايي څېړنو مرکز 'ناسا' د هغو شکایتونو په اړه څېړنه کوي چې ګنې یوې ستورمزلې له نړیوالې فضايي اډې نه د خپلې پخوانۍ ملګرې بانکي حساب مات کړی دی.ویل کېږي د دغې ستورمزلې دا پخوانۍ ملګرې په نړیواله فضايي اډه کې پخوا ترې جلا شوې وه.

ناسا فضا کې د "لومړي جرم" څېړنه کوي

د هند لومړي وزیر نرېندرا مودي د سپوږمۍ مدار ته د چاند ریان-۲ رسېدل 'د یوه مهم سفر بهیر کې یوه یادګار پړاو ته رسېدل' بللي دي. د هند فضايي څېړنو ادارې مشر کي سیوان وايي، هیله من دی چې له پلان سره سم به چاندریان - ۲ د سپوږمۍ پر غولي کېني.

د هند فضایي بېړۍ د سپوږمۍ مدار ته ورسېده

د هانکانګ نړیوال هوايي ډګر نن (دوشنبه، زمری ۲۱) خپلې ټولې الوتنې لغوه کړې دي. دا کار ځکه شوی چې په هانکانګ کې زرګونه لاریون کوونکي له څلور ورځو راهیسې د هوايي ډګر دروازو مخ ته راټول دي او اعتراض کوي. د هانکانګ هوايي ډګر د نړۍ او د اسیا یو له هغو هوايي ډګرونو دی چې ډېر خلک پرې تګ راتګ کوي.

د هانکانګ هوايي ډګر ټولې الوتنې د لاریون له امله لغوه شوې دي

د ملګرو ملتونو لپاره د ایران دایمي استازي مجید تخت روانچي له اوسني وضعیت ناخوښي څرګنده کړې او ایران سره یې د اروپا سوداګري ښکلي موټر ته ورته تعبیر کړې چې تیل نه لري. ایران سره له دې چې د راوپایانو دا ګام یې ستایلی خو له غرب سره یې د اټمي وسلو د هوکړې ساتلو لپاره کافي نه دی بللی.

ایران: ګواښ نه کوو خو له دې زیات زغم هم نه لرو

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو چې د امریکا له متحدینو سره د خبرو لپاره خلیج هېوادو ته روان شوی، پر ایران یې د نویو بندیزونو لګولو خبرداری ورکړی. هغه چې سعودي او متحده عربي اماراتو ته له سفر مخکې خبرې کولې، خبریالانو ته ویلي، د نویو بندیزونو لګولو هدف"سیمه کې فعالیتونو دوام لپاره لازمو سرچینو ته د ایران د لاسرسي مخنیوی" دی.

امریکا: ایران سره له شرط پرته خبرو ته چمتو یو

په هانګ کانګ کې د یوې اعتراضي پراخ لاریون ګډونوال وايي، په دې مظاهره کې د ګډونوالو شمېر نژدې دوه میلیونو ته رسیدلی دی. دا مظاهرې د هغو نویو پلانونو پروړاندې دي چې چین ته اجازه ورکوي مجرمین خپله چین ته ور وغواړي. که دا اټکلیزې شمېرې تایید شي دا به د هانګ کانګ په تاریخ کې تر ټولو لویه مظاهره وي.

بهرنۍ فضا