تاسې د وېبسایټ داسې بڼه ګورئ چې یوازې متن لري او لږ انټرنېټ کاروي. که غواړئ عکسونه او ویډیوګانې وګورئ، نو د وېبسایټ اصلي (لومړنۍ) بڼې ته ورشئ.
د وېبسایټ اصلي بڼې ته مې وروله
د وېبسایټ دې بڼې په اړه چې ډېر انټرنېټ نه مصرفوي نور معلومات دلته موندلای شئ.
د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي، اسرائیل به د غزې جګړې تر پای ته رسیدو وروسته د غزې "امنیتي مسولیت" په غاړه واخلي. هغه له امریکايي اې بي سي شبکې سره په مرکه کې د نورو خبرو تر څنګ وویل: "اسرائیل به د یوې نا محدودې مودې لپاره د غزې ټولیز امنیت مسولیت په غاړه ولري. ځکه کله چې موږ دا امنیتي مسوولیت نه درلود، د هغه په ټکو د حماس ترهګري په هغه پیمانه وه چې موږ یې تصور هم نشو کولی." وړاندې تر دې د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتېرېش ویلي و، په غزه کې جګړه بشري ناورین دی.
نن د حماس لخوا پر اسرائیل د اکتوبر د ۷مې بریدونو ۲۴مه ورځ ده.
غزه کې د حماس لخوا اداره کېدونکی روغتیا وزارت وايي، په دې موده کې هلته د اسرائیلي ځواکونو لخوا په روانو بریدونو کې له ۸۰۰۰ ډېر فلسطینیان وژل شوي دي.
همدا راز له غزې په خپرېدونکو تصویرونو کې ښکاري ګڼې ودانۍ نړېدلې او لسګونه زره کسان بېځایه شوي چې ګڼ شمېر یې اوس په خیمو او د کډوالو پنډغالو کې ژوند کوي.
د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو له حماس سره روانه جګړه کې د اوربند غوښتنه رد کړه.
هغه ویلي "لکه څنګه چې امریکا د پیرل هاربر له بمبارۍ او یا د سپتمبر د یوولسمې له بریدونو وروسته پر اوربند هوکړه ونه کړه، اسرائیل هم هماغه ډول د اکتوبر د اوومې له وحشتناکو بریدونو وروسته حماس سره د جګړې درولو ته غاړه نه ږدي."
ښاغلي نتنیاهو وویل"د اوربند غوښتنه له اسرائیلو د دې غوښتل دي چې حماس ته تسلیم شي، ترهګرۍ ته تسلیم شي."
هغه زیاته کړه "انجیل وایي 'د سولې خپل وخت وي او جګړې لپاره خپل وخت' اوس د جګړې وخت دی."
د اسرائیل لومړي وزیر حماس سره روانه جګړه د ټولو ګډې راتلونکې لپاره جګړه بللې او ویلي یې دي "نن موږ د تمدن ځواکونو او د بربریت ځواکونو ترمنځ کرښه کښو."
اسراییلي ځواکونو پر غزې خپلو درنو بمباریو ته دوام ورکړی دی. د اسرائیلو پوځ وايي، په تېرو څلرویشتو ساعتونو کې یې په غزه کې د حماس شپږ سوه اهداف په نښه کړي دي. اسرائیلي پوځیانو په تونلونو کې ایسار د حماس لسګونه وسله وال وژلي او داسې رپوټونه هم شته چې دوی د غزې له دوو مهمو سړکونو، یو پرې کړی دی. دا سړک د غزې ښار له نورو سیمو سره نښلوي.
د سرې میاشت او سره صلیب نړیوال فدراسیون ویاند توماسو دیلا لانګا بي بي سي ته ویلي، په القدس روغتون کې حالت "له قابو وتلی".
هغه زیاته کړې: "خلک په دهلیزونو، زینو، بهر او دننه کې اوسېږي. پر دې سربېره ۵۰۰ ناروغان هم ژوند ژغورونکو خدماتو ته اړ دي، چې په دې کې آی سي یو (ICU) یا د جدي مراقبت برخې او اکسیجن ته اړ نوي زیږيدلي ماشومان هم پکې شامل دي.
د فلسطين سره میاشت هم وايي، د القدس روغتون د بیړني پرېښودو امر ورته شوی خو وايي دا چاره شونې نه ده.
هلته کارکوونکي وايي، په روغتون کې ۴۰۰ ناروغان دي او شاوخوا ۱۴۰۰۰ ملکي وګړو هم هلته پناه اخیستې.
پر ټولنیزو شبکو شریکو شوو وېډیوګانو کې ښکاري چې د روغتون دهلیزونه له خلکو ډک دي.
د فلسطین د سرې میاشتې ویاندې نیبال فرسخ بي بي سي ته ویلي، له پرون راهیسې "په سیمه کې بمبار پام وړ زور اخیستی" او "د روغتون د ودانۍ یوه برخه د یوه نږدې هوايي برید له امله نړېدلې هم ده.
دا وايي، که د ناروغانو د لېږدولو هڅه وکړي، مري.
په روغتون کې یوه ډاکټر بي بي سي ته د یوه غږیز پیغام له لارې هلته حالت ډېر خطرناک بللی.
تېره شپه هم د روغتون خالي کولو د ورته امر صادرېدو ريپوټونه ورکړل شوي وو، خو نن چې د اسرائیل دفاعي ځواکونه په دې اړه پوښتل شوي چې ایا دا امر لا هم پر ځای دی؟ ویاند يې په ځواب کې ویلي: "دا روغتون په شمال کې دی، نو هو".
د اسرائيل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو هغه ويډیو "رواني پروپاګند" وبلله چې حماس تازه خپره کړه.
حماس تازه د یرغمل شوو کسانو له ډلې د دریو مېرمنو ویډیو خپره کړې. معلومه نه ده چې دا ویډیو په څرنګه شرایطو کې اخیستل شوې خو دری مېرمنې پکې ښکاري چې تر پایه یوه ښځه پکې خبرې کوي.
دا مېرمن د اسرائيل پر لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو غږ کوي چې یرغمل شوي آزاد کړي.
موږ دا ويډیو نه خپروو ځکه د جګړې بندیان او یرغمل شوي د نړیوال بشري قانون له مخې خوندي دي. دا ويډیو کلپ له یوې دقیقې لږ زیات دی.
په دې ویډیو کې د اسرائیلو له حکومته غوښتل شوي چې فلسطیني بندیان خوشي کړي تر څو دوی هم خپلو کورنیو سره یو ځای شي.
خو د اسرائيل د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو له دفتره په خپره شوې اعلامیه کې راغلي چې دوی هر هغه څه کوي چې دا یرغمل شوي او نادرکه شوي بېرته خپلو کورونو ته ستانه کړي.
د اسرائیلو د بهرنیو چارو وزارت ویلي، د هغو دوو تنزانیايي وګړو نومونه چې د حماس له خوا یرغمل شوي دي، جاشوا لیویتو مولل او کلمنس فیلکس ټینګا دي.
د اسرائیلو د بهرنیو چارو وزارت پر اېکس ټولنیزې شبکې (پخواني ټویټر) لیکلي چې دا دوه زده کونکي په اسرائیلو کې د کرنې سکالرشپ پروګرام کې زده کړې کولې.
د جاشوا مولل پلار بي بي سي ته وویل، په اسرائیلو کې د تنزانیا سفارت ډاډ ورکړی چې دواړه هېوادونه د یرغمل شویو کسانو د خلاصون په برخه کې همکاري او هڅې کوي.
هغه وویل چې د حماس تر برید دوه ورځې مخکې د پنجشنبې په ورځ (اکتوبر ۵) یې له خپل زوی سره یې وروستۍ ځل خبرې کړې وې.
له غزې لیرې په اشغال شوې لوېدیځه غاړه کې تاوتریخوالی دوام لري.د جنین په ښار کې د اسلامي جهاد وسله والې ډلې د څلورو غړو جنازې ترسره شوې چې تیره شپه د اسراییلي ځواکونو لخوا وژل شوي.
د سیمې اوسېدونکي وايي، د اسرائیلو بې پیلوټه الوتکې د جنین د کډوالو د کمپ په مرکز کې پر یوه کور برید وکړ او بیا د اسرائیلي پوځیانو او فلسطینیانو تر منځ سختې ډزې وشوې.
په غزه کې د بي بي سي خبریال رشدي ابوالعوف وايي، راپورونه ښيي چې د صلاح الدین سړک چې د غزې شمال او جنوب سره نښلوي خلاص شوی دی.
مخکې، په تائید شويو عکسونو کې ښکارېدل چېیو اسرائیلي ټانک د غزې ښار سویل ته نژدې په یوه نقطه کې سړک بند کړی دی.
تر دې مخکې رشدي ابوالعوف له بي بي سي سره په خبرو کې ویلي و چې له پرون راهیسې په سیمه کې د اسرائیلو هوايي بریدونه کم شوي او له مصر څخه غزې ته ډېرې مرستې رسېدلې دي.
نوموړي وویل، داسې ښکاري چې اسرائیل په شمال او غزې ښار کې په خپلو ځمکنیو عملیاتو تمرکز کوي. د هغه په وينا، ټانکونه له څلورو خواوو د غزې ښار ته نژدې شوي دي.
له دې سره سره چې د اسرائيل دفاع وزارت مخکې د دغو رپوټونو له منلو انکار کړی چې ګواکې د دوی ټانکونو دې غزې ته ورغلې مهمې لارې تړلې وي خو هلته د بي بي سي خبریال وايي، خلک داسې عکسونه او ویډيوګانې ورلېږي چې اسرائيلي ټانکونو او بولډوزرو د صلاح الدین سړک تړلی دی.
د بي بي سي خبریال رشدي ابوالعوف ته یوه عکاس هم تائيد کړې چې اسرائيلي ټانکونو د غزې ښار او شمالي سيمو ته د تګ راتګ لارې تړلې دي.
ښاغلی ابوالعوف وايي، "ما له یوه عکاس سره خبرې وکړې چې په سیمه کې يې د هوايي بریدونو عکاسي کوله، هغه راته وویل چې هلته یې اسرائيلي ټانکونه کتلي دي. ځينې عکسونه یې ترې اخیستي او بېرته له هغه ځایه وتلی دی."
د بي بي سي دغه خبریال همدا راز وايي، "ټانکونو پر سيمې ګولۍ ورولې. یو ګاډی یې وویشت چې له خان یونس غزې ښار ته روان و. د ځينو ځايي چارواکو په وینا، دغه برید مرګ ژوبله هم اړولې."
له هغو رپوټونو وروسته چې ګواکې اسرائيلي ټانکونه د غزې ښار ته ننوتي او دې سيمې ته ورغلې مهمې لارې یې تړلې دي، اوس اسرائيلي ځواکونو وايي چې د دې خبر پخلی نه شي کولای.
همدا راز يې په دې اړه هم له مالوماتو ورکولو ډډه کړې چې ځواکونه یې په غزه کې دقیق په کوم ځای کې دي.
د اسرائيل د دفاع وزارت ویاند ډانيېل هګري ویلي چې په دې اړه جزیات نه شي ورکولای ځکه چې، "موږ ته زموږ د ځواکونو خوندیتوب لومړيتوب لري."
ښاغلي ډانيېل زیاته کړې، "موږ په غزه تړانګه کې خپل عملیات پراخ کړي چې زغره وال ګاډي، پیاده ځواکونه او یرغلیز عملیات پکې شامل دي."
د اسرائيل دفاع وزارت دغه ویاند همدا راز ویلي چې د "پياده سرتېرو، ټانکونو، انجينیري ټولیو او توپچي ځواکونو په ګډون" د سرتېرو نورې اضافي ډلګۍ هم غزې ته لېږي.
فلسطین کې د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونه اداره وايي، دغزې په شمال کې سلګونه ناروغان په یوه روغتون کې بند پاتې دي. ډاکټران وايي، اسرائیلي پوځ ورته ویلي و، چې د القدس په نامه روغتون خالي کړي.
خو د ډاکټرانو په وینا، د روغتون ناروغان چې ګڼ یې په عاجله خونه کې دي، بل ځای ته لېږدول ناشوني دي. ویل کېږي نژدې ۱۴۰۰۰ کډوالو هم په دغه روغتون کې د اسرائیلو له بمباریو پناه اخیستې.
ملګري ملتونه وایي، یکشنبه ناوخته غزې ته د رفح بندر له لارې ۳۳ لارۍ نوره مرسته رسېدلې ده.
دا د اسرائیل او حماس ترمنځ د جګړې له پیل را وروسته تر ټولو ډېره بشري مرسته ده چې په یوه ورځ غزې ته د ننوتلو اجازه ورکول کېږي.
مصر کې د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر "اوچا" ویلي، په دغو لاریو کې د څښاک اوبه، خواړه او درمل بار وو.
د اکتوبر ۲۱مه د رفح بندر له پرانیستل کېدو را وروسته له مصره ټولټال ۱۱۷ لارۍ توکي غزې ته اوښتي دي.
د اسرائیل او حماس ترمنځ له جګړې مخکې به هره ورځ دې تراړې ته پر شاخوا ۵۰۰ لاریو بار توکي اوښتل.
اوچا خبرداری ورکړی چې په غزې کې د مدني ناکراریو په ګډون د بشري وضعیت د لا خرابېدو مخنیوي لپاره اړتیا ده چې تر دې زیاته اندازه مرسته په دوامداره توګه دې تراړې ته ورسېږي.
دا اداره زیاتوي چې د روغتیایي وسایلو فعال ساتلو لپاره تېلو، همدا راز اوبو او د حفظ الصحې محصولاتو ته "عاجله اړتیا" ده.
اسرائیلو د اکتوبر ۷مه د حماس له خونړي برید وروسته غزه په بشپړ ډول کلابنده کړې او د دفاع وزیر یې ویلي وو چې "برېښنا، خواره، او تېل" به نه ورپرېږدي.
اوس اېاېفپي خبري اژانس د امریکا حکومت د یوه چارواکي په حواله چې نوم یې نه دی اخیستل شوی ویلي، اسرائیل ژمنه کړې چې هره ورځ به غزې ته د ۱۰۰ لاریو توکو د رسېدو اجازه ورکوي.
ملګري ملتونه وایي، دا اندازه توکي لږترلږه ډېرې لومړنۍ اړتیاوې پوره کولی شي.
د امریکا مرستیالې ولسمشرې کمالا هارېس ټینګار کړی چې هېواد یې اسرائیل یا غزې ته د ځواکونو استولو هوډ نه لري.
هغې سيبياېس تلویزیون سره تازه مرکه کې ویلي "موږ اسرائیل یا غزې ته د ځواکونو استولو هېڅ ډول هوډ او یا پروګرام نه لرو."
اغلې هارېس زیاته کړې "امریکا له اسرائیل سره د مشورو، تجهیزاتو او د دیپلوماتیک ملاتړ له لارې مرسته کوي. له شک پرته چې اسرائیل د ځان د دفاع حق لري.
خو هممهاله مهمه ده چې حماس له فلسطینیانو سره ګډ نه کړو. فلسطینیان هم په همدې اندازه د امنیت، خوندیتوب، د خپل برخلیک د ټاکلو حق او درناوي وړ دي.
موږ ډېر روښانه ویلي چې د جګړې قوانین باید پام کې وساتل شي او خلکو ته دې بشري مرستې ورسېږي."
د هغې په وینا امریکا د کړکېچ ډېرېدو د مخنیوي هڅې کوي.
کمالا هارېس ایران ته هم خبرداری ورکړ چې په دغو شخړو کې دې نه ور ښکېلېږي.
داسرائیلو د سختې کلابندۍ او هوايي بریدونو له دوام سره په غزه کې زرګونه کسانو د شبنې پر ورځ د ملګرو ملتونو د بشري مرستو په یوه مرکز چپاو ور وړی دی.
ملګري ملتونه غزه کې د بشردوستانه اوربند غوښتنه کړې او خبرداری ورکوي چې دې تراړه کې نظم او قانون د لمنځه تللو په حال کې دی.
د اکتوبر۷مه پر اسرائیل د حماس له برید وروسته ډېرو کمو بشري مرستو غزې ته د رسېدو اجازه ترلاسه کړې.
اسرائیل له روسیې غوښتي چې د دغه هېواد د "ټولو وګړو او ټولو یهوادنو" خوندیتوب ډاډمن کړي.
دا غوښتنه تر هغې وروسته شوې چې د روسیې په داغستان کې د خلکو یوې سترې قهرېدلې ډلې چې د رپوټونو له مخې د یهوادنو ضد شعارونه یې ورکول، پر هوايي ډګر چپاو ور وړی.
په ویډیويي تصویرونو کې چې ظاهرآ د پېښې ځای کې اخیستل شوي، لیدل کېږي چې دغه خلک په مخاچکلا کې پراته هوايي ډګر ته ننوځي او غواړي هغې الوتکې ته ځان ورسوي چې له تل ابیب ورغلې ده.
له دوی ځینو کسانو ځانونه د هوايي ډګر ځغاستلیکې ته رسولي او الوتکه یې کلابنده کړې.
د روسیې د هوايي چلن ادارې ویلي، د پېښې ځای ته د چارواکو له رسېدو وروسته وضعیت تر کنټرول لاندې راغلی دی.
دې ادارې زیاته کړې چې دغه هوايي ډګر به د نومبر تر ۶مې په لنډمهاله توګه تړل شوی وي.
د جرمونو نړیوالې محکمې ویلي، غزې ته د بشري مرستو رسولو مخنیوی جنګي جرم ګڼل کېدای شي.
د دې محکمې یوه مشر څارنوال 'کریم خان' چې د مصر او غزې ترمنځ د رفح بندر لیدو ته ورغلی و، ویلي اسرائیل باید هڅه وکړی چې په غزه کې ملکي خلکو ته د خوړو او درملو رسېدل ډاډمن شي.
نوموړي ویلي، په بشري مرستو ګڼې بار لارۍ یې کتلې چې په مصر کې ایسارې دي او په غزې کې خلک ورته ډېره اړتیا لري.
هغه دا هم ویلي، چې دوی د اکتوبر پر اوومه په اسرائیلو کې د حماس د برید په اړه هم څېړنې کوي.
کریم خان وايي، د ښځو او ماشومانو په ګډون ملکیان بې ګناه دي او د نړیوالو قوانیو په رڼا کې دوی حق لري چې بشري مرستې ور ورسول شي.
د جرمونو نړیوالې محکمې دغه څارنوال وایي، اسرائیل ته حماس سره په روانه جګړه کې پر اخلاقي مکلفیتونو سربېره قانوني مکلفیتونه هم راجع دي او باید د وسله والو شخړو قوانین پام کې وساتي.
نوموړي زیاته کړې چې حماس هم باید پر اسرائیل د ړندو توغندیو د توغولو پر مهال دغه اصول مراعت کړي.
د فلسطین سرې میاشتې ټولنې مشر مروان جیلاني وايي، اسرائیل لخوا د غزې شمال کې القدس روغتون ته د تخلیې له خبرداری وروسته د دغه روغتون شاوخوا شدیده بمباري شوې ده.
هغه له بيبيسي سره په خبرو کې ویلي، چې یو توغندی د روغتون ودانۍ په څو مترۍ کې لګېدلی، چې له کبله یې د روغتون کړکۍ او د یوې برخې چت زیانمن شوی، او ټول روغتون لوګیو نیولی دی.
ښاغلی جیلاني زیاتوي، دوی اړ شوي هغه کسان چې دغه روغتون ته یې پناه وروړې، له یوې بلې برخې ته ولېږدوي.
دی وايي دغه برید روغتون کې پراته خلک او روغتیایي کارکوونکي ویرولي او ګومان کوي، چې ګوندی دا یوازې یو خبرداری و او بل توغندی به د روغتون ودانۍ په نښه کړي.
د فلسطین سرې میاشتې ټولنې مشر وايي، د دغه روغتون تخلیه ځکه ناممکنه ده چې ګڼ شمېر ناروغان په بېړنۍ خونه کې بستر دي او دوی یې لېږدولو لپاره هېڅ امکانات نه لري.
پر ټېلېګرام خپرو شویو تصویرونو کې ښکاري چې د غزې شمال کې له القدس روغتون سره نږد له چاودنې وروسته لوګي پورته کېږي.
یکشنبه تر دې ورمخکې ډاکترانو او د فلسطین سرې میاشتې چې په دغه روغتون کې کار کوي ویلي وو، چې د اسرائیل پوځ ورته د سملاسي وتلو امر کړی دی.
خو د سرې میاشتې په وینا په القدس روغتون کې ۴۰۰ ناروغان تر درملنې لاندې دي او لېږدول یې امکان نه لري.
د اسرائیلو پوځ وايي، د حماس یو شمېر وسله وال چې د (اسرائیل او غزې تر منځ) د اریز پولې ته څېرمه له يوې سمڅې يا تونل څخه وتل وژلي دي.
ویل کیږي اسرائیلي پوځیان د حماس له ځواکونو سره هغه مهال نښته کړې چې له تونل څخه د وتلو په حال کې وو.
د اريز سيمه اسرائیل له شمالي غزې سره نښلوي چې د اسرائیلي پوځ په وينا پخوا به د غزې زرګونه اوسېدونکي له دغې لارې اسرائیلو ته د درملنې لپاره تلل.
اسرائیل وايي، حماس له پولې سره نژدې تونلونه او سمڅې جوړې کړې چې "په سیمه کې د اسرائیلو او فلسطینیانو په ګډون ټولو ته تاوان ورسوي."
اسرائیل وايي په غزه کې عملیاتو ته دوام ورکوي.
په غزې ښار کې د القدس روغتون مشر بساممراد وايي اسرائيلو څو ځلې خبرداري ورکړي چې د روغتون ودانۍ خالي کړي.
نوموړي له رویټرز خبري اژانس سره په خبرو کې ویلي، په دغه روغتون کې د بې ځایه شویو کسانو شمېر د ۱۲۰۰۰ او ۱۴۰۰۰ ترمنځ دی.
ښاغلی بسام وايي، "لومړی یې د فلسطین د سرې میاشتې له لوري تیلیفون وکړ، د اسرائيلو پوځ راته ویل چې له روغتونه ټول ناروغان او هغوی چې پناه یې اخیستې، وباسي او د غزې جنوب ته ولاړ شي."
اسرائيلو له دې وړاندې هم ځینې نورو روغتونونو ته خبرداري ورکړي وو چې ناروغان وباسي. وروسته له هغه چې اسرئيلو پر غزې بمباري پیل کړې، زرګونو کسانو د خوندیتاب لپاره روغتونونو کې پناه اخیستې.
اسرائيلو تور پوري چې حماس وسله وال په روغتونونو کې ځای پر ځای شوي، هغه څه چې حماس یې ردوي.