Демократтардын талапкери катары Байденди ким алмаштыра алат?

Ана Фагуи, Би-Би-Си кабарлары, Вашингтон

Көптөгөн демократ мыйзам чыгаруучулар президент Жо Байденди республикачыл атаандашы Дональд Трампка каршы дебаттан кийин шайлоо өнөктүгүн токтотууга чакырышты.

Вермонттук Питер Уэлч президентти шайлоо кампаниясын токтотууга чакырган биринчи демократ сенатор болуп калды.

Партиянын бараандуу демөөрчүсү, Голливуд актеру Жордж Клуни да саны арбып бараткан нааразы болгондордун тобуна кошулду.

Дебаттан кийинки бир катар сурамжылоолор Трамп негизги штаттарда алдыга озуп кетиши мүмкүн экенин көрсөтүп турат.

Президент Байден жарыштан четтебейм деген билдирүүлөрүн айтууну улантууда. Бирок соңку окуялар аны кантип алмаштыруу керек жана анын ордуна ким келет деген суроолорду жаратты.

Байденди кантип алмаштырууга болот?

Жакынкы күндөрдө жана жумаларда ар кандай сценарийлер орун алышы мүмкүн, бирок Байден мырзанын шайлоо өнөктүгүнүн аякташынын эки негизги жолу бар: ал өз каалоосу менен шайлоодон чыгып кетиши ыктымал же өз партиясы тарабынан четке чыгууга аргасыз болушу мүмкүн.

Биринчи вариант кыйла жөнөкөй.

Байден август айында Чикагодо өтүүчү партиянын курултайында добуш бере турган демократиялык делегаттардын дээрлик бардыгынын колдоосуна ээ болгон. Эгер ал шайлоодон четтесе, алар башка талапкерге добуш берүү үчүн бошотулмак. Съездде ким делегаттардын көпчүлүгүн өзүнө ынандыра алса, ал жаңы талапкер болот.

Экинчи вариант алда канча татаал.

Демократтар эрежелерди өзгөртүп, президенттин каалоосуна каршы курултайды бардыгы үчүн эркин жыйынга айландырышы мүмкүн.

Эгерде президент Байден өз ыктыяры менен шайлоо кампаниясын токтотсо, ал дароо мүмкүн болгон мураскерди колдошу ыктымал.

Эң башкы талапкер ким болмок?

Вице-президент Камала Харрис

Буга чейин деле талапкерлердин тизмесинде катталган вице-президент Камала Харрис Байден мырзанын ордуна партия ичинде айкын жана барган сайын популярдуу тандоо болуп эсептелет.

Анын орун басары катары ал Жогорку Сот Роу Вэйдди жокко чыгаргандан кийин репродуктивдүү укуктарды коргоо боюнча администрациянын кампаниясынын жүзү болуп калды.

Харрис айым өзүн президенттин ишенимдүү өнөктөшү катары көрсөттү жана анын дебаттык ишмердүүлүгүн катуу коргоду. Иш-чарадан кийин ал президент "жай старт алганын" мойнуна алды, бирок ал Трампка караганда олуттуураак жоопторду бергенин ырастады.

Дебаттан бир нече күн өткөндөн кийин, президенттин тизменин башында калуу мүмкүнчүлүгүнө тынчсыздануу күчөгөн сайын, Харрис айым Байденди колдой турганын кайталады.

"Мына, Жо Байден биздин талапкер. Биз Трампты бир жолу жеңдик жана аны дагы жеңебиз, - деди ал шейшембиде.

"Мен Жо Байдендин өнөктөшү болгонума сыймыктанам."

Харрис айымдын ысмы вице-президенттик кызматынан улам элге кеңири белгилүү, бирок ал өзүнүн бул жумушунда сурамжылоолордогу төмөнкү рейтинги менен такай күрөшүп келүүдө.

FiveThirtyEight жүргүзгөн сурамжылоонун орточо жыйынтыгына ылайык, америкалыктардын 51% Харрис айымды жактырбайт, ал эми 37% колдойт.

Мичиган губернатору Гретчен Уитмер

Гретхен Уитмер Мичиган штатынын эки ирет шайланган губернатору, Орто Батышта барган сайын популярдуу болуп бараткан демократ, көптөгөн эксперттер аны 2028-жылы президенттикке ат салышат деп божомолдошот.

Ал буга чейин Байден үчүн үгүт иштерин жүргүзүп келген жана өзүнүн саясий умтулууларын жашырган эмес.

Ал New York Times гезитине алдыдагы 2028-жылы X муунунун президентин көргүсү келерин айтты, бирок өзүнүн бул ролду аткарышы мүмкүн экени тууралуу унчукпады.

2022-жылы ал Мичиган демократтарынын штаттын мыйзам чыгаруу органын жана губернатордун сарайын көзөмөлгө алган кампаниясын жетектеген.

Бул саясий көзөмөл ага бир катар прогрессивдүү чараларды, анын ичинде Мичигандагы бойдон алдыруу мүмкүнчүлүгүн коргоого жана куралга карата коопсуздук чараларын күчөтүүгө мүмкүндүк берди.

Калифорниянын губернатору Гэвин Ньюсом

Калифорниянын губернатору Гэвин Ньюсом Байдендин администрациясынын эң катаал суррогаттарынын бири. Ал Байден мырзаны мактаган кабелдик жаңылыктар тармактарында көп чыгат.

Бирок Ньюсом мырзанын да өзүнүн саясий амбициялары бар.

Ал көбүнчө 2028-жылы болуучу президенттик шайлоого талапкер катары көрсөтүлүп жүрөт, бирок азыр көптөгөн демократиялык эксперттер аны Байденди шайлоодо алмаштырышы мүмкүн деп айтышууда.

Ньюсом мырза акыркы жылдары консервативдүү медиада партиянын кабарчысы болуп кызмат өтөдү жана өткөн жылы Флорида штатынын губернатору Рон ДеСантиске каршы дебатка чыгып, өзүнүн эл алдындагы аброюн көтөрүүгө жетишти.

Ал июнь айында Атлантадагы Байдендин ийгиликсиз дебатында анын ишенимдүү адамы болгон жана пресса бөлмөсүндө кабарчылардын ал Байденди алмаштырабы же жокпу деген бир нече суроолорун жоопсуз калтырган.

Азырынча ал элдин көзүнчө президентти ачык колдоп жатат. Ал шаршембидеги Байден жана башка жогорку даражалуу демократиялык губернаторлор менен болуучу жолугушууга катышуу үчүн Вашингтонго барды жана 4-июлдагы майрамда Мичигандагы Байдендин үгүт иш-чарасын жетектеди.

Ал Огайо штатындагы Чыгыш Палестина поездинин рельстен чыгып кетишине, Балтимор көпүрөсүнүн кулашына жана 2022-жылы Southwest Airlines авиакомпаниясынын пландык кризисине өкмөттүн ыкчам реакциясын көзөмөлдөөгө жардам берген.

Пенсильваниянын губернатору Жош Шапиро

Пенсильваниянын губернатору Жош Шапиро 2016-жылы Трамп бир аз гана айырма менен колдоого ээ болгон штатта 2022-жылы губернатор болуп шайланган.

Буга чейин штаттын башкы прокурору болуп иштеген губернатор кызматта турганда, партиялык кызыкчылыктарга маани берген эмес.

Ал өткөн жылы Филадельфиядагы маанилүү шосседеги урап калган көпүрөнү тез арада калыбына келтиргенден кийин улуттук гезиттерге байма-бай чыкты, бул биринчи мөөнөткө шайланган губернатордун чоң саясий жеңиши эле.

Көпүрөнү тез оңдоону көптөр 2028-жылдагы президенттик жарышта потенциалдуу талапкер үчүн инфраструктура жөнүндө шайлоочулар менен пикир алышуунун идеалдуу темасы катары баалашты.

Иллинойс штатынын губернатору Дж. Б. Притцкер

Иллинойс штатынын губернатору Дж. Б. Притцкер акыркы жылдары Трамптын артынан түшүп, Байден мырзаны коргоп, өзүнүн аброюн көтөрдү.

Hyatt мейманканалар тармагынын мураскери болуп саналган миллиардер бизнесмен- социалдык тармактарда Трампты сындаган материалдарды жарыялоого шашат.

Дебаттан кийин ал Трампты "жалганчы" деп атап, "өзүн гана ойлогон, 34-берене боюнча соттолгон кылмышкер" экенин айтты.

Уитмер айымга окшоп, Притцкер мырза да прогрессивдүү демократтардын иш планында турган аборт жасатууга болгон укук жана куралды көзөмөлдөө сыяктуу маселелерди аягына чыгаруу боюнча тажрыйбага ээ.