Zuma arashaka gutinza itangazwa ry'ibyavuye mu matora

Ahavuye isanamu, Reuters
- Umwanditsi, Farouk Chothia
- Igikorwa, BBC News i Johannesburg
- Yatangajwe
Ishyaka ry'uwahoze ari Perezida w'Afurika y'Epfo Jacob Zuma ririmo kugerageza gushyiraho imbogamizi, risaba ko amatora yo ku wa gatatu w'iki cyumweru asubirwamo.
Bisa nkaho akanama k'amatora kadashobora kwemera ubu busabe, ndetse kitezwe gutangaza ibyavuye mu matora bya nyuma ku mugoroba wo kuri iki cyumweru.
Ubusabe bw'ishyaka MK rya Zuma buratunguranye, cyane ko ari ryo ryitwaye neza cyane mu matora nubwo yarishinze mu Kuboza (12) kw'umwaka ushize. Ryaje ku mwanya wa gatatu mu kugira amajwi menshi mu matora ku rwego rw'igihugu.
Ariko ryananiwe gutsindira ubwiganze busesuye mu ntara Zuma avukamo ya KwaZulu-Natal.
Iki ni ikibazo gikomeye kuri iri shyaka, kuko bizaba ngombwa ko rishaka irindi bisungana mu rugaga niba rishaka gutegeka iyo ntara.
Ibi bigabanya ubushobozi bwuko Zuma yakoresha intara ya KwaZulu-Natal nk'izingiro ry'ibikorwa byo kurwanya muri politiki Perezida w'Afurika y'Epfo Cyril Ramaphosa, no kumuhatira kwegura.
Iyo ni yo ntego y'ibanze ya Zuma. Ramaphosa yaramweguje nka Perezida mu 2018, none ubu arashaka kumwihimuraho.

Ahavuye isanamu, EPA
Ariko Fikile Mbalula, umunyamabanga mukuru w'ishyaka ANC (African National Congress), yavuze ko nubwo riri mu biganiro n'andi mashyaka byo gusaranganya ubutegetsi nyuma yo kubura ubwiganze bw'amajwi, hari ikitaganirwaho.
Mu kiganiro n'abanyamakuru kuri iki cyumweru, yagize ati: "Nuza utugana ufite ubusabe bwuko [Perezida Cyril] Ramaphosa agomba kwegura, ibyo ntibizabaho."
Aho yakomozaga ku busabe bushobora kubaho bw'ishyaka MK rya Zuma bwuko Ramaphosa akwiye kwegura mbere yuko habaho ibiganiro.
Mu gihe amajwi hafi ya yose amaze kubarurwa, ANC ifite amajwi 40%.


Ni bwo bwa mbere mu myaka 30 ishize iri shyaka ritakaje ubwiganze busesuye bw'amajwi, kuva Perezida wa mbere w'umwirabura w'Afurika y'Epfo Nelson Mandela yarigeza ku ntsinzi mu 1994, ubwo harangiraga ubutegetsi bw'ivanguramoko bwa ba nyamucye b'abazungu bwa 'apartheid'.
Ariko Mbalula avuga ko iri shyaka ritarangiriye aha, nubwo avuga ko rigiye kwikosora rikora ku byo sosiyete yariburiye.
Ati: "... Turacyahagaze.
"ANC izagaruka."
Uko ibyavuye mu matora bimeze kugeza ubu

Ahavuye isanamu, Getty Images
Akanama k'amatora k'Afurika y'Epfo kitezwe gutangaza ibyavuye mu matora bya nyuma ku isaha ya saa kumi n'ebyiri z'umugoroba (18:00) zaho, ari na yo saha yo mu Rwanda no mu Burundi.
Kuri ubu, mu gihe amajwi yo mu turere tw'itora turenga 99% yamaze kubarurwa akanagenzurwa, amajwi y'amashyaka atanu ya mbere ni uku ahagaze:

Imyanya 400 yo mu nteko ishingamategeko ihabwa amashyaka hashingiwe ku majwi buri shyaka ryabonye mu matora.
Nuko abo badepite 400 bagatora perezida. Mu yandi magambo, kugira ngo ANC ishobore guhesha manda ya kabiri umukuru wayo Cyril Ramaphosa, igomba gukora urugaga runaka.
ANC yavuze ko ishaka kuganira na buri shyaka ariko ko itazemera kugirana ibiganiro n'ishyaka iryo ari ryo ryose ryabanza gusaba ko Ramaphosa yegura.














