شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
توافق ایران و امریکا به کابوسی سیاسی برای نتانیاهو تبدیل شده است
- نویسنده, لوسی ویلیامسون
- شغل, خبرنگار خاورمیانه
- در, بیتالمقدس
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۵ دقیقه
توافق آتشبس امریکا با ایران برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل به یک کابوس سیاسی تبدیل شده است. توافقی که سه ستون اصلی کارنامه سیاسی آقای نتانیاهو را در هم شکسته و او را در یک معضل امنیتی جدید گرفتار کرده است.
چگونه مردی که خود را فردی معرفی میکرد که در واشنگتن نفوذ سیاسی دارد و بر سیاستمداران امریکایی تاثیر میگذارد، تا این اندازه کنار گذاشته شده و به این شکل علنی از سوی مهمترین متحد امریکایی خود تحقیر شده است؟
چگونه مردی که مقابله با ایران را به محور اصلی سیاست امنیتی اسرائیل تبدیل کرده بود، اکنون جنگ با حکومت ایران را در حالی به پایان میرساند که میتوان استدلال کرد این حکومت در موقعیتی قدرتمندتر قرار گرفته است؟
و چگونه تصویر سیاسی کهنه و خدشهدار او بهعنوان چهرهای که خود را نماد امنیت میداند میتواند در برابر درخواست واشنگتن و تهران برای توقف حملات به حزبالله در لبنان، آن هم چند ماه مانده به انتخابات سراسری اسرائیل، دوام بیاورد؟
گزینههای پیش روی بنیامین نتانیاهو اکنون مطلوب نیستند. یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، در کنست این وضعیت را چنین خلاصه کرد: «یا رویارویی مستقیم و ویرانگر با بزرگترین متحدمان، یا به شکلی منفعلانه از منافع اسرائیل کوتاه بیاییم».»
ارزیابی دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، که با الفاظ تند گفته بود بنیامین نتانیاهو هنگام صدور دستور حمله به بیروت در روز یکشنبه هیچ قضاوت درستی نداشته است، به سرعت از سوی رقبای سیاسی او و مفسران رسانهای مورد توجه قرار گرفت. کسانی که از هماکنون بر انتخابات پیش روی اسرائیل که باید پیش از پایان اکتبر امسال برگزار شود، تمرکز کردهاند.
اما اظهارات اعضای حزب لیکود بنیامین نتانیاهو و همچنین وزیران راست افراطی کابینه ائتلافی نیز نشان میدهد که او از سوی جریان سیاسی خود تحت فشار قرار دارد. بهویژه درباره درخواست ایران مبنی بر این که آتشبس «عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان» را در بر بگیرد.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی راست افراطی اسرائیل، در شبکههای اجتماعی نوشت: «توافق دونالد ترامپ ما را متعهد نمیکند. ما شریک توافقی نیستیم که امنیت ما را تضمین نمیکند.»
اریل کالنر، نماینده حزب لیکود، به من گفت: «اسرائیل همچنان از خود دفاع خواهد کرد»، هرچند حاضر نشد روشن کند که آیا این به معنای ادامه حملات اسرائیل خواهد بود یا نه.
او گفت: «ما هر کاری را که لازم باشد انجام خواهیم داد و انتظار داریم دوستانمان ما را درک کنند. گاهی میان متحدان اختلاف نظر وجود دارد و متحدان نیز باید زمانی که همپیمانشان در خطر است، او را درک کنند.»
سیما شاین، مقام سابق موساد و متخصص امور ایران، گفت: «درک این موضوع دشوار است که چرا امریکاییها آن را پذیرفتند.»
او افزود: «امریکا با دادن اختیار تصمیمگیری درباره آنچه در لبنان رخ خواهد داد به ایران، این امکان را به تهران میدهد که همچنان از حزبالله حمایت کند و اطمینان یابد که حزبالله همچنان یک بازیگر مهم سیاسی در عرصه لبنان باقی بماند.»
خانم شاین گفت: «اسرائیل از این وضعیت راضی نیست. نه نهادهای امنیتی و نه بخش سیاسی.»
در میان موج انتقادها و خشم در سراسر طیف سیاسی، نخستوزیر اسرائیل در برابر این پیشنهاد روزنامهنگاران که او شکست خورده است، واکنش تندی نشان داد.
او در یک کنفرانس خبری در بیتالمقدس گفت: «بخش عمده زندگی بزرگسالی خود را وقف یک هدف کردهام: جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای.»
آقای نتانیاهو گفت: «هر آنچه لازم باشد انجام خواهیم داد. در این هدف به هیچ وجه برای خود محدودیتی قائل نیستم. ایران سلاح هستهای نخواهد داشت.»
اما او همچنین اذعان کرد که در برخی موارد او و دونالد ترامپ دیدگاههای متفاوتی دارند.
او گفت: «من دیدگاههایم را در گفتوگوها بیان کردهام، اما ما منافع خودمان را داریم: نخست، نبود تهدید هستهای، دوم، لبنان. ما یک منطقه حائل ایجاد کردهایم و تا هر زمان که لازم باشد در آنجا خواهیم ماند.»
نخستوزیر اسرائیل گفت: «ایران میخواست ما عقبنشینی کنیم. اما این اتفاق نیفتاد. میدانید چرا؟ چون من بسیار محکم ایستادم. متحدان امریکایی ما به این قاطعیت احترام میگذارند. ما همچنین بر حفظ آزادی عمل عملیاتی خود اصرار داریم. اگر به ما حمله شود یا تهدید شویم، پاسخ خواهیم داد.»
نخستوزیر اسرائیل که اغلب به سرعت اعلام پیروزی میکند، اکنون با وظیفه دشواری برای تعیین گامهای بعدی خود روبهرو است.
امنیت طی دههها محور اصلی وعدههای بنیامین نتانیاهو به رایدهندگان بوده است. اما رساندن این پیام اکنون به طور فزایندهای دشوار شده است.
پاسخ او به حملات ویرانگر تحت رهبری حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ این بود که سیاست امنیتی اسرائیل را به رویکردی تهاجمیتر تغییر دهد. یعنی پیشگیری از تهدیدها به جای مهار آنها.
راهحل او برای آن بحران، تغییر خاورمیانه از طریق حذف تهدیدهایی بود که اسرائیل با آنها مواجه بود.
اما با وجود آنکه نیروهای اسرائیلی بخش بزرگی از غزه را ویران کرده و بر اساس اعلام وزارت بهداشت تحت اداره حماس بیش از ۷۳ هزار نفر را کشتهاند، حماس همچنان کنترل نیمی از این سرزمین را در اختیار دارد و در حال تثبیت دوباره قدرت خود در آنجاست. در همین حال، طرح صلح با میانجیگری امریکا و ادارهای که امریکا برای غزه تعیین کرده است، هشت ماه پس از توافق آتشبس میان اسرائیل و حماس همچنان در وضعیت بلاتکلیف قرار دارد.
رویکرد جدید بنیامین نتانیاهو به امنیت باعث شده است نیروهای اسرائیلی بخشهای گستردهای از غزه، لبنان و سوریه را در اشغال خود داشته باشند. این وضعیت در میان بسیاری از اسرائیلیها محبوب است و بعید به نظر میرسد پیش از انتخابات پایان یابد، اما در عین حال منابع نظامی اسرائیل و نیروهای ذخیره را تا مرز فرسودگی کشانده و هیچ مسیر دیپلماتیک روشنی برای خروج از آن وجود ندارد.
تکرار درگیریها با حزبالله و حکومت ایران نهتنها دشمنان اصلی اسرائیل را حذف نکرده، بلکه به تقویت موقعیت جمهوری اسلامی نیز انجامیده است؛ جایی که اکنون رهبرانی تندروتر با هراس کمتر از قدرت امریکا و اسرائیل بر سر کارند و بهواسطه تنگه هرمز از اهرمهای فشار بیشتری برخوردارند.
اکنون به نظر میرسد سرسختترین دشمن اسرائیل، همان کسی است که بر متحد اصلی این کشور نفوذ دارد.
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر ارشد ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، میگوید: «این ناکامی اسرائیل ایجاب میکند راهبردش در قبال ایران بازنگری شود. باید اولویتهایی واقعبینانهتر و محتاطانهتر تدوین کند.»
او در مقالهای برای روزنامه اسرائیل هیوم نوشت: «انتظار میرود هر اقدام نظامی اسرائیل که در واشنگتن به عنوان تلاشی برای تخریب این توافق تلقی شود، با واکنش سخت امریکا روبهرو شود.»
آقای سیترینوویچ در ادامه نوشته: «برخلاف دوران دولت باراک اوباما که بنیامین نتانیاهو میتوانست با جلب حمایت کنگره و افکار عمومی امریکا تلاش کند کاخ سفید را دور بزند، این گزینهها اکنون تقریبا وجود ندارند.»
پیام بنیامین نتانیاهو به رایدهندگان اسرائیلی طی سالهای طولانی این بوده است که سیاستها و مهارتهای سیاسی او بهترین سپر در برابر تهدیدهای منطقهای هستند. اما این وعده بیش از پیش زیر فشار رویدادها رنگ باخته است.
پیام بنیامین نتانیاهو به رایدهندگان اسرائیلی در طول سالها این بوده است که سیاست و مهارتهای سیاسی او بهترین سپر در برابر تهدیدهای منطقهای است. اما این وعده بیش از پیش زیر فشار رویدادها رنگ باخته است.
تغییر حکومت در ایران ممکن بود تصویر سیاسی او و روایت انتخاباتیاش را نجات دهد. اما در عوض، رویکرد امنیتی جدید او را در برابر انتخابی قرار داده است که نه میان دشمن و دوست، بلکه میان رویارویی یا تسلیم شدن در برابر یک متحد است.