Molly Palmer: 'Fyddai wastad yn ferch o'r cymoedd'

"Bob tro dwi'n meddwl am Gwmaman dwi'n teimlo hiraeth am y lle."

Mae gan Gwmaman le arbennig iawn yng nghalon y cyflwynydd Molly Palmer a phan ddaeth cyfle i gyflwyno ei rhaglen Radio Wales o'r ardal, roedd hi'n benderfynol i ddarlledu Live at your Local ar Radio Wales o'r Shepherds Arms yno.

Mewn darn arbennig i Cymru Fyw, mae Molly'n rhannu beth mae ei phentref enedigol yn ei olygu iddi hi:

Mae Cwmaman yn le rili fach yn y cymoedd. Mae'n eistedd rhwng tair mynydd ac yn dead end, mae'n amhosib i fynd ymhellach.

Mae'n le rili tawel ond yn le sy'n llawn hanes. Mae'n le rili sbeshal, rili unigryw.

Y bobl sy'n neud rhywle tawel fel Cwmaman mor sbeshal.

Yn amlwg dyw e ddim yn le cyfoethog, dyw e ddim yn le llawn arian ond mae pobl yn hapus yna. Mae 'na dlodi ond mae lot o bobl yn teimlo'n rili prowd o ddod o Gwmaman.

A dwi'n sicr yn un o'r bobl yna – lle bynnag dwi'n mynd yn y byd fyddai wastad yn ferch o'r cymoedd. Mae hynny'n rhywbeth sy'n ran o'n hunaniaeth i fel Cymraes.

Dwi'n prowd o fy acen i a dwi'n prowd o le dwi'n dod ac er y problemau sy'n wynebu y cymoedd mae pobl wastad wedi ffeindio ffordd o ddod trwy pethau. A beth sy' yng nghanol hynny yw'r gymuned.

Mae pobl yn troi lan i gefnogi ei gilydd.

Dwi wedi gweld hynny trwy gydol fy mywyd i mewn pentrefi bach o gwmpas y cymoedd. Yn ystod y cyfnod clo 'nes i weld pobl yn edrych ar ôl cymdogion a ffrindie nhw fel dwi byth wedi gweld ac mae hwnna'n unigryw i lefydd fel Gwmaman.

Ni dal yn agos. Os fydden i byth mewn trwbl mi allwn i gnocio ar drws unrhyw un o gwmpas fi a bydde nhw'n helpu heb ofyn cwestiwn.

Mae Cwmaman yn le sy' bach yn unsuspecting ond sy'n llawn surprises. Mae BBC Radio 1 wedi darlledu'n fyw o 'na ac mae Top of the Pops wedi ffilmio yno. 'Naethon nhw ffilmio pennod Aberfan o gyfres Netflix The Crown yno.

Mae'r pethe masif 'ma wedi digwydd wrth i fywyd go iawn fynd yn ei flaen yno.

Yn amlwg mae Stereophonics yn dod o Gwmamam a 'nath albwm gyntaf y band roi'r lle ar y map. Mae lot o bobl sy'n dod o bentrefi bach tebyg ar draws y Deyrnas Unedig yn gallu uniaethu gyda'r albwm yna - y gossip, y trasedi, y storiau sy'n hedfan o gwmpas.

Y bywyd arferol sy'n digwydd yno sy'n ysbarduno pobl, yn enwedig gyda albym cyntaf Stereophonics yn 1997, Word gets Around. Mae'r holl albym yna am y storiau a'r gossip – a weithie yr hunllef sy'n digwydd mewn pentrefi fel na.

Roedd Kelly Jones [prif ganwr y Stereophonics] fel person ifanc gyda dim lot i wneud mewn rhywle mor fach yn gweld popeth oedd yn digwydd o'i gwmpas e ac 'nath hynny ysbrydoli fe i ysgrifennu'r caneuon yma.

Y pethau sy'n digwydd mewn pentre bach sy'n digwydd i lot o ni bob dydd fel mynd i'r siop, sefyll yn y bus stop yn clywed hen fenywod yn gossipan am y pethe o'u cwmpas nhw.

Bron iawn undonedd bywyd yw e ac mae'n dangos bod lot o ysbrydoliaeth yn gallu dod o fywydau arferol yn digwydd mewn llefydd arferol.

Bob tro dwi yn y Shepherds Arms mae'n teimlo fel mod i'n ran o'r gymuned.

Oedd y rhaglen Live from your Local yn anhygoel. Daeth y gymued i gyd lawr ac oedd y dafarn yn llawn dop. Oedd pobl yn dathlu, chwerthin a mwynhau'r gerddoriaeth a dal lan 'da pobl.

Oedd hi'n noson llawn cariad a phositifrwydd a dyna beth yw Cwmaman. Oedd hi'n noson fythgofiadwy.

Bob tro dwi'n gyrru mewn i Gwmaman mae e'n un hewl mewn a un hewl mas – pan dwi'n gweld yr arwydd sy'n dweud Cwmaman dwi'n teimlo'n saff.

Dwi adre gyda pobl fi, gyda cymuned fi.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.