ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ኢትዮጵያ በግዛቷ ውስጥ ሕግ ለማስከበር ከምትወስደው እርምጃ አንጻር የአፍሪካ አገራት ከጎኗ እንዲቆሙ ጥሪ አቀረቡ። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይህንን ይህንን ያሉት በኢትዮጵያ ሰሜናዊ ክፍል በሚገኘው የትግራይ ክልል ያለውን ሁኔታ በተመለከተ ለአፍሪካ ሕብረት የሠላምና የደኅንነት ምክር ቤት ማብራሪያ በሰጡበት ንግግር ላይ ነው።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አፍሪካውያን ከኢትዮጵያ ጎን እንዲቆሙ ጠየቁ

ከትግራይ ክልል በስተቀር በመላው ኢትዮጵያ ግንቦት 28 እና ሰኔ 5 2013 ዓ.ም ለሚካሄደው ብሔራዊ ምርጫ፣ በትናንትናው ዕለት፣ ሰኞ፣ በይፋ የተመራጮች ምዝገባ እና የምረጡኝ ቅስቀሳ ተጀምሯል። ይህ ምርጫ በቅድሚያ በ2012 ዓ.ም ነሐሴ ወር ላይ ሊካሄድ ታቅዶ የነበረ ቢሆንም በኮሮና ተህዋሲ ወረርሽኝ ምክንያት ወደ 2013 ዓ.ም ሰኔ ወር ተሸጋግሯል። በርግጥ ይህንን ስድስተኛውን አገራዊ ምርጫ ከዚህ ቀደም ከነበሩት ምርጫዎች በተለየ ምን ተጠባቂ ያደርገዋል?

ስድስተኛውን አገራዊ ምርጫ ተጠባቂ የሚያደርጉ አምስት ነጥቦች

ለሁለት ዐመታት ያህል የሻከረው የፌደራል መንግሥት እና ሕወሓት ግንኙነት መፈራቀቁ ሰፍቶ በመጨረሻም ወደ ግጭት አምርተዋል። የኢትዮጵያን ሁኔታ በቅርበት የሚከታተሉ ምሑራን ይህ ግጭት እንደሚከሰት ደጋግመው ሲያስጠነቅቁ ነበር። በስተመጨረሻም ለግጭቱ መነሻ የሆነው ጥቅምት 24 2013 ምሽት ህወሓት የሰሜን ዕዝ ላይ ጥቃት ፈፅሟል መባሉ ሲሆን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይም "የሕግ ማስከበር ዘመቻ" ያሉትን ወታደራዊ እርምጃ የመከላከያ ኃይሉ እንዲወስድ ማዘዛቸውን ተናግረዋል።

ጥቅምት 24 በሰሜን ዕዝ ላይ ደረሰ የተባለው ጥቃት ምን ነበር?

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ባለፉት ቀናት ከጀርመንና ፈረንሳይ መሪዎች እንዲሁም ከአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ጋር መመካከራቸውን አስታውቀዋል። በሌለ በኩል የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር የኤርትራ መንግሥት ወታደሮቹን ከትግራይ ክልል እንዲያስወጣ ጠይቋል።

ምዕራባዊያኑ ከጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ጋር ምን መከሩ?

ለጠ/ሚ ዐቢይ ድጋፍ ለመግለጽ በበርካታ የኦሮሚያ ከተሞች ሰልፎች ተካሄዱ

ጠ/ሚ ዐብይ ለተደረገላቸው የድጋፍ ሰልፍ አመሰገኑ

የቀዳማይት እመቤት ዝናሽ ታያቸው ጽህፈት ቤት በመላው አገሪቱ በ300 ሚሊዮን ብር 18 ትምህርት ቤቶችን ሰርቶ መጨረሱን የጽህፈት ቤቱ ዳይሬክተር የሆኑት አቶ ሙሉቀን ፋንታ ለቢቢሲ ተናገሩ። ከእነዚህ ግንባታቸው ከተጠናቀቁ ትምህርት ቤቶች መካከል 13 ትምህርት ቤቶች ተመርቀው ለአካባቢዎቹ አስተዳዳሪዎች የተሰጡ ሲሆን በቅርቡ ደግሞ ጽህፈት ቤቱ አምስት ትምህርት ቤቶችን እንደሚያስመርቅ ኃላፊው ተናግረዋል።

ቀዳማይት እመቤት ዝናሽ ያስገነቧቸው 18 ትምህርት ቤቶች

የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት ሐሰተኛ መረጃዎችን በማሰራጨት ህብረተሰቡን ለማደናገር የሚሞክሩ የማህበራዊ ሚድያ አንቂዎች ከሕገ-ወጥ ድርጊታቸው እንዲታቀቡ አሳሰቧል። ይህ የአጄንሲው መግለጫ የወጣው የጠቅላይ ሚንስትር ዐብይ አሕመድ ደህንነትን በማስመልከት በማህበራዊ ሚዲያዎች የሚሰራጩ ያልተረጋገጡ መረጃዎችን ተከትሎ ነው።

የመረጃና ደህንነት አገልግሎት ሐሰተኛ መረጃዎችን ለሚያሰራጩ ማስጠንቀቂያ ሰጠ

የኢትዮጵያ ፌደራል ሠራዊት በሁለት ሳምንት ውስጥ እንደሚደመስሰው የተናገረው በኦሮሚያ ክልል ያለው የአማጺ ቡድን እንቅስቃሴ በትግራይ ውስጥ ቀውስ በተከሰተበት ባለፉት ወራት ውስጥ ተባብሷል። መረጋጋት በራቃቸው የኦሮሚያ ምዕራባዊና ደቡባዊ ክፍሎች ውስጥ መንግሥት ኦነግ-ሸኔ ብሎ ከሚጠራቸው የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት ጋር ኃይሎች ጋር ፍልሚያ ላይ ነው።

ሠላማዊ ነዋሪዎች ሰለባ እየሆኑበት ያለው የኦሮሚያ ክልል ግጭት

በኢትዮጵያና በሱዳን ድንበር ለዘመናት በቆየው ውዝግብ ምክንያት በሁለቱ አገራት ሠራዊቶች መካከል የሚደረግ ግልጽ ወታደራዊ ግጭት ከዚህ በፊት እምብዛም አጋጥሞ ባያውቅም በቅርቡ በድንበር አካባቢ የታየው ሁኔታ ግን ነገሮች እየተቀየሩ መሆናቸውን ያመለክታል።

ለዘመናት የዘለቀው የኢትዮጵያና ሱዳን የድንበር አለመግባባት

የአርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ግድያን ተከትሎ በኦሮሚያ ክልል የተለያዩ ቦታዎች የተፈጸሙ ጥቃቶች በሰብአዊነት ላይ የተፈጸመ ወንጀሎች ናቸው ሲል የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ) ዛሬ ባወጣው ሪፖርት አመለከተ።

"መንግሥት ያለ አይመስልም ነበር"፡ በሰብአዊነት ላይ ወንጀሎች ተፈጽመዋል-ኢሰመኮ

በቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል መተከል ዞን ቡለን ወረዳ በኩጂ ቀበሌ ዛሬ [ረቡዕ ታህሳስ 14/2013] ንጋት ላይ በተፈፀመ ጥቃት ከ90 በላይ ንፁሃን ሰዎች መገደላቸውን ነዋሪዎች ለቢቢሲ ገለፁ። የክልሉ ኮምዩኒኬሽን ኃላፊ አቶ መለሰ በየነ ግን ጥቃቱ መፈፀሙን አረጋግጠው የሟቾች ቁጥር እስካሁን ድረስ ባይታወቅም "በጣም ከፍተኛ መሆኑን" ለቢቢሲ አረጋግጠዋል።

በመተከል ዞን በተፈፀመ ጥቃት በርካታ ሰዎች መገደላቸው ተገለፀ

ሲፒጄ 2013 በዓለም አቀፍ ደረጃ በርካታ ጋዜጠኞች የታሰሩበት ዓመት ነው አለ። ኢትዮጵያና ቤላሩስ የጋዜጠኞች እስር በከፍተኛ ሁኔታ እያሻቀበ የመጣባቸው አገራት መሆናቸውን ሲፒጄ በሪፖርቱ ገልጿል።

ኢትዮጵያና ቤላሩስ የጋዜጠኞች እስር በከፍተኛ ሁኔታ የጨመረባቸው አገራት ናቸው-ሲፒጄ

አንድ ለደህንነቱ ሲባል ስሙ እንዳይጠቀስ የጠየቀ የመቀለ ከተማ ነዋሪ "ከአንድ ወር በላይ የስልክና የመብራት አገልግሎት መቋረጡ ኑሯችንን አክብዶታል። በቀላሉ ከሰዎች ጋር ለመገናኘት ሆነ ሥራ ለመሥራት የማንችልበት ጨለማ ውስጥ ነው የነበርነው" ብሏል።

ከ40 ቀናት በኋላ በመቀለ የስልክና የመብራት አገልግሎት መጀመሩ የፈጠረው ስሜት

በሠሜን ዕዝ ላይ ጥቃት ከመፈጸሙ በፊት የዕዙ አዛዥ ሳይመረዙ እንዳልቀረ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ተናገሩ። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይህንን ያሉት አምስተኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 6ኛ ዓመት የሥራ ዘመን 2ኛ ልዩ ስብሰባውን ባካሄደበት ወቅት ከምክር ቤቱ አባላት ስለወቅታዊ ጉዳዮች ለቀረቡላቸው ጥያቄዎች በሰጡት ምላሽ ላይ ነው።

የቀድሞው የሠሜን ዕዝ አዛዥ ሳይመረዙ እንዳልቀሩ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ተናገሩ

የኢትዮጵያ መንግሥት ሠራዊት የትግራይ ክልል ዋና ከተማን መቀለ መቆጣጠሩ ከተገለጸ በኋላ ሲያካሂድ የነበረው ዘመቻ መጠናቀቁን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ አስታወቁ። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ባለፈው ሐሙስ ሠራዊቱ የመጨረሻው ምዕራፍ ያሉትን "ሕግ የማስከበር ዘመቻ" እንዲያካሂድ ካዘዙ በኋላ ቅዳሜ ኅዳር 19/2013 ዓ.ም የክልሉን ዋና ከተማ የፌደራል ሠራዊቱ ሙሉ ለሙሉ መቆጣጠሩ ተገልጿል።

"በትግራይ ክልል የተካሄደው ሕግን የማስከበር ዘመቻ ተጠናቋል" ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ

ጠቅላይ ሚንሰትር ዐብይ አህመድ በአፍሪካ ኅብረት የወቅቱ ሊቀንበር የተላኩትን ልዩ ልዑክ ጋር መወያየታቸውን የጠቅላይ ሚንሰትሩ ጽህፈት ቤት አስታወቀ። ጠቅላይ ሚንሰትር ዐብይ የልዑኩ አባልት ከሆኑት ከቀድሞው የሞዛምቢክ ፕሬዝዳንት ዮአኪም ቺሳኖ፣ የቀድሞዋ የላይቤሪያ ፕሬዝዳንት ኤለን ሰርሊፍ ጆንሰንና የደቡብ አፍሪካ የቀድሞ ፕሬዝደንት የነበሩትን ጋሌማ ሞትላንቴ ዛሬ ጠዋት መወያየታቸው ተጠቁሟል።

ጠቅላይ ሚንስትር ዐብይ ከአፍሪካ ኅብረት ልዑካን ጋር ተወያዩ

ትግራይ ፡ የአፍሪካ ኅብረት ልዩ መልዕክተኞች አዲስ አበባ ገቡ

የአፍሪካ ኅብረት ልዩ መልዕክተኞች አዲስ አበባ ገቡ

የአገሪቱ ሠራዊት ወደ መቀለ እየተጠጋ ባለበት በአሁኑ ሠዓት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ በክልሉ ዋና ከተማ ውስጥ ያሉ አመራሮችና ኃይሎች በሰላም እጃቸውን እንዲሰጡ የመጨረሻ ያሉትን የሦሰት ቀናት ቀነ ገደብ አስቀመጡ። ጨምረውም በዘመቻው ነዋሪው ከሠራዊቱ ጋር በመተባበር ሊደርስ የሚችል ጉዳትን እንዲከላከል ጥሪ ያቀረቡ ሲሆን፤ የህወሓት አመራሩና የትግራይ ኃይል እጃቸውን በሰላም እንዲሰጡ የ72 ሰዓታት የመጨረሻ የጊዜ ገደብ ጠቅላይ ሚኒስትሩ አስቀምጠዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለህወሓት ኃይሎች የመጨረሻ ያሉትን ቀነ ገደብ አስቀመጡ

ትግራይ ፡ የኢትዮጵያ ሠራዊት ወደ መቀለ እያመራ መሆኑ ተነገረ

የኢትዮጵያ ሠራዊት ወደ መቀለ እያመራ መሆኑ ተነገረ

በቀጣይ ቀናት ውስጥ የመጨረሻው ሕግን የማስከበር ወሳኝ እርምጃ በትግራይ ውስጥ ባሉ ኃይሎች ላይ እንደሚወሰድ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ አስታወቁ። በፌደራል መንግሥቱና የትግራይን ክልል በሚያስተዳድረው ህወሓት መካከል የተከሰተው አለመግባባት ተካሮ ወደ ግጭት ካመራ በኋላ መንግሥት እየወሰደ ያለው እርምጃ ሕግን የማስከበር በመሆኑ የትግራይ ኃይሎችና አመራሮቹ እጃቸውን እንዲሰጡ ማሳሰቡ ይታወሳል።

በቀጣይ ቀናት የመጨረሻው ሕግን የማስከበር ተግባር ይከናወናል፡ ጠ/ሚ ዐብይ

ኢትዮጵያ ወደ እርስ በእርስ ጦርነት እያመራች ይመስላል። በፌደራል መንግሥት እና በትግራይ ኃይሎች መካከል የተከፈተው ጦርነት በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ሕይወት ቀጥፏል። አገሪቱን ሊከፋፍላት እንደሚችልም ተሰግቷል። ጦርነቱ የመሣሪያ ብቻ አይደለም። የቃላትም ጭምር እንጂ። ሁለቱም ወገኖች ዜጎችን ከጎናቸው ለማሰለፍና ዓለም አቀፉን ማኅበረሰብ ለማሳመንም እየሞከሩ ነው።

ኢትዮጵያ ውስጥ የተከሰተው ችግር ከቁጥጥር ውጪ እየሆነ ነው?

ኢትዮጵያ ያላት ከፍተኛ ሕዝብ ቁጥርና ስትራቴጂካዊ ስፍራነቷ በኢትዮጵያ የሚከሰት ጦርነትም ሆነ የሰብዓዊ ቀውስ ማንኛውንም ነገር ወደ ሌሎች አይዛመትም ብሎ መደምደም አይቻልም። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ ጦርነቱ በአጭር ጊዜ ተቋጭቶ አገሪቱ ወደ ሰላማዊ ሁኔታ እንደምትመለስ ገልጸዋል። ነገር ግን ይህ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ቃል ባይሳካና ለረዥም ጊዜ አገሪቱ ጦርነት ውስጥ የምትቆይ ከሆነ ጦሱ ለጎረቤት አገራትም ሊተርፍ ይችላል የሚሉ አሉ።

በኢትዮጵያ የተከሰተው ግጭት ጎረቤት አገራትን ያሰጋ ይሆን?

ኮሚሽኑ ባወጠው በትናንትናው ዕለት በትግራይ ክልል እተካሄደ ስላለው ጦርነት እና የሰብአዊ መብቶች ጥበቃ ሁኔታ ላይ ባወጣው መግለጫው እንዳለው በግጭቱ በተሳተፉ ማንኛውም ወገኖች የተፈጸሙ የሰብአዊ መብቶች ጥሰቶችን በመመርመር እና ማስረጃ በማሰባሰብ ተጠያቂነትን ለማረጋገጥ እንደሚሰራ ገልጿል።

ኢሰመኮ ወደ ማይካድራ የምርመራ ቡድን መላኩን አስታወቀ

ትግራይ ፡ ደብረጽዮን (ዶ/ር) ለተፈጠረው ቀውስ ፖለቲካዊ መፍትሔ እንዲፈለግ ድጋሚ ጥሪ አቀረቡ