ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

በአሜሪካ አገር የድንገተኛ ክፍል እና የኅብረተሰብ ጤና ስፔሻሊስት እና የጤና ጥበቃ አማካሪ የሆኑት ዶ/ር ጽዮን ፍሬውም በተመሳሳይ፤ መድኃኒቱ አስም ላለባቸው ሰዎች ሊታዘዝ አንደሚችል እንዲሁም ህጻናት እንደተወለዱ መተንፈስ ሲያቅታቸው እንደሚሰጣቸው እና ሰውነታቸውን ለመገንባት ለሚፈልጉ ሰዎች ጡንቻቸውን ለማፈርጠም እንደሚጠቀሙት ይናገራሉ።

ዴክሳሜታዞን ምን ያህል አስተማማኝ ነው? ኢትዮጵያ ውስጥስ ይገኛል?

ዴክሳሜታሶን ከ1960ዎቹ (እአአ) ጀምሮ በተለያዩ ህመሞች ምክንያት የሚያጋጥሙ እብጠቶችን ለመቀነስና የተወሰኑ አይነት የካንስር ህመሞችን ለማከም ጥቅም ሲውል ቆይቷል። አሁን ደግሞ በዩናይትድ ኪንግደም በተደረገ ምርምር ማረጋገጥ እንደተቻለው የኮሮናቫይረስ ጽኑ ሕሙማንን ሕይወትን ይታደጋል ተብሏል።

የኮሮናቫይረስ ጽኑ ህሙማንን ህይወት ይታደጋል የተባለውን መድኃኒት የዓለም ጤና ድርጅት ተቀበለው

አንድ ቫይረስ ከየት ተነሳ የሚለው ነገር ነፍሰ ገዳይን ለማደን ከሚደረገው ሂደት አይለይም። ፖሊስ ወንጀል የተፈጸመበት ሄዶ አካባቢውን ማጠር አለበት። የኅብረተሰብ ጤና ሰዎችም እንደዚያው ነው የሚያደርጉት። ፖሊስ ምስክሮችን ቶሎ ይዞ መመርመር አለበት። የጤና ባለሞያዎችን ቶሎ ታማሚዎችን ወይም የታማሚ ቤተሰቦችን መመርመር አለባቸው። ገዳዩን ለማግኘት ዱካውን ፍለጋ ሩጫ ያሻል። ቫይረስም እንደዚያ ነው።

ወንጀለኛን ከማደን ጋር የሚመሳሰለው ወረርሽኝን የመቆጣጠሪያ መንገድ

በኢትዮጵያ የጤና ባለሙያዎች በኮቪድ-19 መያዛቸው የጤና ሚኒስትር በአንድ ወቅት ያወጣው ሪፖርት ያሳያል። ቢቢሲ ያነጋገራቸውና በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች የሚገኙ የጤና ባለሙያዎችም የሕክምና ቁሳቁስ አቅርቦት እጥረት መኖሩን ያስረዳሉ። በአቃቂ ቃሊቲ ክፍለ ከተማ የሚገኝ የለይቶ ማቆያ ውስጥ ያሉ ባለሙያዎችም ተመሳሳይ ቅሬታ አላቸው።

በለይቶ ማቆያ ያሉ የጤና ባለሙያዎች መሠረታዊ ፍላጎታችን እየተሟላ አይደለም አሉ

ተመራማሪዎች ከፍተኛ መረባረብ ላይ ናቸው። በቀጣይ ሁለት ዓመታት ክትባት ወይም መድኃኒት ከተፈጠረ መልካም ነው ይላሉ ዶ/ር ኢዮብ። ከዚህ ቀደም ክትባት ወይም መድኃኒት የማግኘት ሂደት ከአስር እስከ 15 ዓመታትም ይወስድ ነበር። እስካሁን በፍጥነት የተገኘው ክትባት የኢቦላ ሲሆን፤ አምስት አመት ወስዷል። ለኮሮናቫይረስን መድኃኒት ወይም ክትባት ለመፍጠር ለዓለም ጤና ድርጅት ወደ 600 ማመልከቻዎች ገብተዋል። በዘርፉ ጥሩ ሂደት ላይ ካሉ አገሮች ቻይና፣ ጀርመን፣ አሜሪካ፣ ዩናይትድ ኪንግደምና እስራኤልን መጥቀስ ይቻላል። ተመራማሪዎች ክትባት ወይም መድኃኒት ለማግኘት ተቃርበዋል?

“ኢትዮጵያ ክትባቱ ሲገኝ ተጠቃሚነቷን ማረጋገጥ አለባት” ዶ/ር ኢዮብ ገብረመስቀል

የኮሮናቫይረስ፡ ሬምዴሲቬር ሐኪሞች እያዳነቁት ያለው የኮሮናቫይረስ መድኃኒት

ሬምዴሲቬር፡ ሐኪሞች እያዳነቁት ያለው የኮሮናቫይረስ መድኃኒት

ሁኔታው ዳይመንድ ፕሪንሰስ ከተሰኘችው መርከብ ጋር ተመሳሳይነት አለው። ኮቪድ-19 ገና በመስፋፋት ላይ ሳለ ይህች መርከብ ወደ ጃፓን ወደብ ትጠጋለች። ታድያ መርከቧ በኮቪድ-19 ተበክላ ኖሯል። መርከቧ ላይ የነበሩ ሰዎች ምርመራ ሲደርግላቸው አብዛኛዎቹ ቫይረሱ ተገኘባቸው። ከእነዚህ መካከል 9 ሰዎች መሞታቸው አይዘነጋም።

ደጁን ለረገጡ ሁሉ ቫይረስ ያደለው ሆስፒታል

ግዙፉ መድኃኒት አምራች አስትራዜኔካ ሁለት አዳዲስ ስምምነቶችን ተፈራርሟል፡፡ የእንግሊዙ አስትራዜኒካ በቅልጥፍና ያመርተዋል የተባለው ይህ የኮሮናቫይረስ ክትባት መድኃኒት በዋናነት እንዲደርስ የታሰበው ደግሞ መካከለኛና ዝቅተኛ ገቢ ላላቸው አገሮች ነው፡፡ የክትባት መድኃኒቱ በዚህ ዓመት መጨረሻ ይደርሳል ተብሎ በከፍተኛ ጉጉት እየተጠበቀ ነው፡፡

የኮቪድ-19 ክትባት ለድሃ አገራት እንዲደርስ የ2 ቢሊዮን ዶላር ስምምነት ተፈረመ

በመላው ዓለም የሚገኙ የጽኑ ህሙማን ክፍል ውስጥ የሚሰሩ የህክምና ባለሙያዎች ከኮሮናቫይረስ ጋር በተያያዘ ጥያቄ ብታቀርቡላቸው ሁሉም የሚሰጧችሁ መልስ አንድ ነው፤ ‘’እንደዚህ አይነት ነገር ከዚህ በፊት አይተን አናውቅም‘’ የሚል። ምንም እንኳን ከባለፈው ዓመት ጀምሮ ከወደ ቻይና የመተንፈሻ አካላትን የሚያጠቃ በሽታ እየመጣ እንደሆነ ቢሰሙም ሌላው ቀርቶ እጅግ የካበት ልምድ አላቸው የሚባሉት ጽኑ ህሙማን ሐኪሞች እንኳን ግራ ግብቷቸዋል። . . .

ሐኪሞችን ግራ ያጋባው የኮሮናቫይረስ ወረርሽንና የሚያስከትለው ጉዳት

በዓለም ዙሪያ ከ5 ሚሊዮን በላይ ሰዎችን ያጠቃውና ከ350 ሺህ በላይ ሰዎችን ደግሞ ለሞት የዳረገው ኮሮናቫይረስ እስካሆን ፍቱን የሆነ መድኃኒትም ሆነ መከላከያ ክትባት አልተገኘለትም።

ክትባት እንዴት ሊሰራ ይችላል?

በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል የጤና ኮሌጅ የሁለተኛ ድግሪ ተማሪ የሆነቸው ሃይማኖት በዳዳ ግንቦት 17 ቀን 2012 ዓ/ም በኮሌጁ አስተዳደር ህንፃ ላይ በሚገኘው የላቦራቶሪ ክፍል ለምርምር በገባችበት ሁኔታ መገደሏ ተሰምቷል።

ሃይማኖት በዳዳን በመግደል የተጠረጠረን ግለሰብ መያዙን ፖሊስ ገለጸ

በአፍሪካ ውስጥ እስካሁን ድረስ የክትባቱ ሙከራ እየተካሄደ ያለው በደቡብ አፍሪካ ሲሆን ኬንያዊያንም ሙከራውን ለማድረግ እየተጠባበቁ ነበር።

የኦክስፎርድ ዩኒቨርስቲ የሰራው የኮቪድ-19 ክትባት ኬንያ ውስጥ ሊሞከር ነው

በመላው ዓለም ዶክተሮችና ነርሶች ለሕይወታቸው ሳይሳሱ ኮሮናቫይረስን በመዋጋታቸው ተሞግሰዋል። ጀግኖችም ተብለዋል። በጣልያን ግን ተቸሯቸው የነበረው ፍቅር እየተሸረሸረ ይመስላል።

“ጀግኖች ሆነን ነበር፤ አሁን ግን ተረሳን"- የጣልያን ሀኪሞች

ጥናቱ ሲደረግ ለመሳተፍ ፈቃደኛ በነበሩ 1663 ሰዎች ላይ በተደረገ ምርመራ ቢያንስ በቀን ስድስት ጊዜ እጃቸውን በውሃ እና በሳሙና የሚታጠቡ ሰዎች በእንደዚህ አይነት ቫይረሶች የመያዝ እድላቸው በእጅጉ ዝቅተኛ ነው።

በቀን ቢያንስ አስር ጊዜ እጅችንን መታጠብ

የወባ በሽታ መድኃኒቶች ኮሮናቫይረስን ይከላከላሉ እንደሆን ለማረጋገጥ በዩናይትድ ኪንግደም ብራይተን እና ኦክስፎርድ ዩኒቨርስቲዎች ውስጥ ሙከራ ሊደረግ ነው። ክሎሮኪን፣ ሃይድሮክሲክሎሮኪን እንዲሁን በሕክምናው ፕላሴቦ ተብሎ የሚጠራ ምንም ዓይነት ጥቅምም ሆነ ጉዳት የሌለው ውህድ ከአውሮፓ፣ ከአፍሪካ፣ ከእስያና ከደቡብ አሜሪካ ለተውታጡ 40 ሺህ የጤና ባለሙያዎች ይሰጣል። ሁሉም ተሳታፊዎች የኮሮናቫይረስ ያለባቸው ወይም የነበረባቸው ናቸው ተብሏል። . . .

የወባ በሽታ መድኃኒት ለኮቪድ-19 ማከሚያነት ሊሞከር ነው

አፍሪካ ከኮሮናቫይረስ ክትባት ምርምር ራሷን እያገለለች ይመስላል። አፍሪካውያን የመድሃኒት መሞከሪያ አይሆኑም የሚለው ጠንካራ ተቃውሞ በአህጉሪቱ የሚካሄደውን የምርምር ሥራ ተጽእኖ እያደረገበት ይገኛል። በርግጥ በአፍሪካ ያልተሞከረ፣ አፍሪካውያን ያልተሳተፉበት የኮቪድ-19 ምርምር ውጤታማ ይሆናል?

የኮሮናቫይረስ ክትባት ቢገኝ አፍሪካ ከሃብታም አገራት እኩል ተጠቃሚ ትሆን ይሆን?

ለፈረንሳዩ ግዙፉ የመድኃኒት ኩባንያ ሳኖፊ፤ የኮቪድ-19 ክትባትን መስራት ከቻለ ለአሜሪካ ገበያ ቀድሞ መስጠት "ተቀባይነት እንደሌለው" የፈረንሳይ ሚኒስትር አስጠነቀቁ። በሳኖፊ ከፍተኛ የበላይ ኃላፊ ፓል ሁድሰን "የአሜሪካ መንግሥት ምርምሩ ላይ ቀድሞ ኢንቨስት በማድረጉ በብዛት ቀድሞ የማዘዝ መብት አለው" ብለው ነበር። በመላው ዓለም የሚገኙ በርካታ ቤተ ሙከራዎች ለኮቪድ-19 ክትባት ለማግኘት ምርምር እያደረጉ ቢሆንም ክትባቱን ለማምረት ግን ዓመታት ይወስዳል እየተባለ ነው። . . .

ፈረንሳይ ክትባቱን ለአሜሪካ ቀድማ ለመሸጥ ፍላጎት የላትም

የ37 ዓመቱ ቻይናዊው የኮሮናቫይረስ ተመረማሪ ቢንግ ሊው ባሳለፍነው ሳምንት መጨረሻ በአሜሪካ ፒትስበርግ ሃውስ ሕይወታቸው አልፎ ተገኝተዋል።

የኮሮናቫይረስ ተመራማሪው ዶ/ር ቢንግ ሊው ለምን ተገደሉ?

የህክምና ባለሙያዎች የሚጠቀሙባቸው እንደ ጓንት፣ ገዋን፣ የአፍና አፍንጫ መሸፈኛ ጭንብል ያለ መሣሪያ ለሴቶች እንዲሆን ተደርጎ የማይሠራበት ጊዜ አለ የሚል ቅሬታ እየተሰማ ነው።

“ለሴቶች ተብለው የተሠሩ የሀኪም መገልገያዎች እንፈልጋለን”

አሜሪካ ውስጥ የሚኖሩ ስደተኞች የጤና መድን ዋስትና ከሌላቸው በርካታ የጤና አገልግሎቶችን ለማግኘት ሲቸገሩ አስተውለዋል። የሚኖሩባት አትላንታ ጆርጂያ ደግሞ ስደተኞች ስለሚበዙ ይህ ጉዳይ እጅጉን ያሳስባቸዋል። ለዚህም መፍትሄ ያሉት ከተለያዩ ድርጅቶች ጋር በመተባበር ምርመራውን በነፃ መስጠት ነው።

ስደተኞች የኮቪድ-19 ምርመራን በነፃ እንዲያገኙ የሚተጋው ኢትዮጵያዊ

ሰውነታችን አንዳንድ በሽታዎችን ያስታውሳል አንዳንዶቹን ደግሞ ይረሳል። እንደ ምሳሌ የሕጻናት መተንፈሻ አካል በሽታዎችን ማየት እንችላለን። ልጆች በተደጋጋሚ በእነዚህ በሽታዎች ይያዛሉ። አዲሱ ኮሮናቫይረስ (Sars-CoV-2) መሰራጨት የጀመረው በቅርቡ ስለሆነ የሰው ልጅ ለምን ያህል ጊዜ በሽታውን የመከላክለ አቅም እንደሚያዳብር ገና አልታወቀም። ግን የሌሎች ስድስት አይነት ኮሮናቫይረሶችን ባህሪ በማየት መገመት ይቻላል።

ኮሮናቫይረስ ሁለቴ ሊይዘን ይችላል?

ኮቪድ-19 የያዛቸው በርካታ ሰዎች መካከለኛ የሕመም ስሜት ያዳብራሉ - እነዚህ ምልክቶች ሳልና ትኩሳት ናቸው። አልፎም ሰውነት ማሳከክ፣ ድካም፣ ጉሮሮ ማሳከክ እና ራስ ምታት ሊያጋጥማቸው ይችላል። የአንድ ሰው የማገገም ሂደት በበሽታው ምን ያህል ተጠቅቷል የሚለው ላይ የተመረኮዘ ነው። አንዳንድ ሰዎች ከሽታው ወዲያውኑ ሊድኑ ይችላሉ። ሌሎች ደግሞ የበሽታው ስቃይ አብሯቸው ሊዘልቅ ይችላል። ዕድሜ፣ ፆታ እንዲሁም ሌሎች ነገሮች ሰዎች በበሽታዎች የመጠቃት ዕድላቸወን ሊወስኑ ይችላሉ። . . .

ከኮሮናቫይረስ ለማገገም ምን ያክል ጊዜ ይወስዳል?

የመጀመሪያው በሰው ላይ የሚደረግ የኮሮናቫይረስ ክትባት አውሮፓ ውስጥ ተጀምሯል። ኦክስፎርድ ውስጥ የተጀመረው ይህ ሙከራ በሁለት በጎ ፈቃደኞች ላይ ይጀመር እንጂ 800 ሰዎች ይሳተፉበታል። ከ800 በጎ ፈቃደኞች መካከል ግማሹ የኮሮናቫይረስ ክትባት እንደሚሰጣቸው ሲነገር የተቀሩት ደግሞ የማጅራት ገትር መከላከይ ይሰጣቸዋል ተብሏል። ነገር ግን በጎ ፈቃደኞቹ የትኛውን ክትባት እንደወሰዱ አይነገራቸውም።

ተስፋ የተጣለበት የኮሮናቫይረስ ክትባት በሰው ላይ ሙከራው ተጀመረ

ከ150 ሺህ በላይ ሰዎች ከኮቪድ-19 ጋር በተያያዘ ህመም አልቀዋል። በሚሊዮን የሚቆጠሩ ለቫይረሱ ተጋልጠው ይገኛሉ። እስካሁን ግን ከቫይረሱ እንደሚፈውስ የተረጋገጠለት መድኃኒት አልተገኘም። በመላው ዓለም የሚገኙ ተመራማሪዎች ከ150 በላይ የሆኑ የተለያዩ መድኃኒቶች ላይ እየተመራመሩ ሙከራዎችን እያከናወኑ ይገኛሉ። ምርምር እና ሙከራ እየተደረገባቸው የሚገኙት አብዛኞቹ መድኃኒቶች በገበያ ላይ ያሉ ወይም ከዚህ ቀደም የሚታወቁ ናቸው። . . .

የህክምና ምርምር