ኢትዮጵያ

ፖለቲካ

ሴቶች

ጤና

ስፖርት

ጥበብ

ቴክኖሎጂ

ምጣኔ ሃብት

ዜና

ቪዲዮ

ይመልከቱ

Radio

ያድምጡ

Amharic

በሱዳን እየተካሄደ ባለው ግጭት ውስጥ የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ መሪ የሆኑት ጄኔራል ጦርነቱ ከማብቃቱ በፊት ለድርድር እንደማይቀመቀጡ ለቢቢሲ ተናገሩ። 

ሠራዊቱ ጥቃቱን ካላቆመ ድርድር እንደማይኖር ጄኔራል ሔሜቲ ተናገሩ

በሱዳን በኃያላኑ የጦር ጄኔራሎች መካከል የተቀሰቀሰው ግጭት በቀጠናው እና በዓለም ዙሪያ ያሉ አገራት ክስተቱን በዓይነ ቁራኛ እንዲከታተሉት አድርጓቸዋል። ቁልፍ የሆነው የቀይ ባሕር የንግድ መስመርን የምታዋስነው ሱዳን፤ ግዙፍ የእርሻ፣ የወርቅ እንዲሁም የነዳጅ ሃብት ባለቤት ነች። በሱዳን ግጭት ውስጥ የአካባቢው ዋነኛ አረብ አገራት የሳዑዲ አረቢያ፣ የግብፅ እና የአረብ ኤሚሬቶች ሚና ምንድን ነው?

በሱዳን ግጭት ውስጥ የአካባቢው ዋነኛ አረብ አገራት ሚና ምንድን ነው?

የሱዳን ተፋላሚ ወገኖች የደረሱትን የተኩስ አቁም ስምምነት ለተጨማሪ ሦስት ቀናት ማራዘማቸውን አስታወቁ።

በሱዳን የተኩስ አቁሙ ቢራዘምም ውጊያው እንደቀጠለ ነው ተባለ

ሁለት ሳምንት ሊሞላው የተቃረበውን በሱዳን ውስጥ የተከሰተውን ወታደራዊ ግጭትን በመሸሽ በሺዎች የሚቆጠሩ የተለያዩ አገር ዜጎች ወደ ኢትዮጵያ መግባታቸው ተገለጸ። የተለያዩ ወታደራዊ ኃይሎችን በሚመሩት በሁለቱ የሱዳን ኃያላን ጄኔራሎች መካከል በተፈጠረው የሥልጣን ፉክክር ምክንያት በተቀሰቀሰ ግጭት ሳቢያ አገሪቱ ከባድ ግጭት ውስጥ ገብታለች። አስካሁን ከ20 አገራት በላይ ዜግነት ያላቸው ሰዎች በመተማ ዮሐንስ በኩል ወደ ኢትዮጵያ መግባታቸው ተገልጿ። 

በሺዎች የሚቆጠሩ ከ20 በላይ አገራት ዜጎች ከሱዳን ወደ ኢትዮጵያ መግባታቸው ተነገረ

የሱዳኑ አልበሽር ታስረውበት በነበረው ማረሚያ ቤት እስረኞች እያመለጡ እንደሆነ ተነገረ

በከፍተኛ ወንጀል የሚጠረጠሩ የቀድሞ የሱዳን ፖለቲከኞች ከእስር እያመለጡ እንደሆነ ተነገረ

በኃያላኑ የሱዳን የጦር መሪዎች መካከል በተቀሰቀሰው ግጭት ቢያንስ ስምንት ኢትዮጵያውያን እንደተገደሉ በካርቱም የሚገኘው የኢትዮጵያ ኤምባሲ ገለጸ። 12ኛ ቀኑን ባስቆጠረው ግጭት ከሟቾች በተጨማሪ አራት ኢትዮጵያውያን ጉዳት እንደደረሰባቸው በኤምባሲው የዲያስፖራ ክፍል የዜጎች ጉዳይ ክትትል ባልደረባ የሆኑት ነጂብ አብደላ ለቢቢሲ ተናግረዋል። እንደ አቶ ነጂብ ገለጸ ኢትዮጵያውያኑ ሞት እና ጉዳት የደረሰባቸው በተባራሪ ጥይት ወይም በፍንዳታ ምክንያት በሚፈጠር ፍንጣሪዎች መሆኑን ተናግረዋል።

በሱዳኑ ግጭት ቢያንስ 8 ኢትዮጵያውያን መገደላቸው ተነገረ

የሱዳን ተፋላሚ  ኃይሎች ለ72 ሰዓት የሚቆይ የተኩስ አቁም ስምምነት ላይ መድረሳቸውን የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ኃላፊ አንቶኒ ብሊንከን አስታወቁ።
በተቀናቃኝ ጎራ ተሰልፈው እየተፋለሙ ያሉት የሱዳን ጦርና የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ የተኩስ አቁም ስምምነትም ሰኞ እኩለ ሌሊትም እንደተጀመረ ተገልጿል።

የሱዳን ተፋላሚ ኃይሎች የ72 ሰዓት የተኩስ አቁም ስምምነት ላይ ደረሱ 

በሱዳኗ ዋና ከተማ በተቀናቃኝ ኃይሎች መካከል የሚካሄደው ውጊያ በቀጠለበት በአሁኑ ጊዜ በርካታ አገራት ዜጎቻቸውን ከካርቱም ማስወጣታቸውን ቀጥለዋል።

ውጊያው በቀጠለባት ሱዳን አገራት ዲፕሎማቶቻቸውን እያስወጡ ነው 

የሱዳን የበስተሰሜን ጎረቤት ግብጽ ወታደራዊ ግጭቱን በአንክሮ እየተከታተለች ነው። እስካሁን ግን ግልጽ አቋም የያዘች አይመስልም። የተራዘመ ውጊያ በግብጽ ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖ አያጠያይቅም። ነገር ግን ግብጽ ወደየቱ ላዘንብል በሚለው ውዝግብ ውስጥ ገብታለች።

በሱዳኑ ግጭት የግብጽ አቋም ምንድን ነው?

የአሜሪካ ጦር አሜሪካውያን ዲፕሎማቶች እና ቤተሰቦቻቸውን ከሱዳን፣ ካርቱም እንዳስወጣ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን ተናገሩ።“ዛሬ ባስተላለፍኩት ትዕዛዝ መሠረት የአሜሪካ ጦር ባካሄደው ኦፕሬሽን ከካርቱም የአሜሪካ ተወካዮች እንዲወጡ ተደርጓል” ብለዋል ባይደን።

የአሜሪካ ጦር ዲፕሎማቶችን እና ቤተሰቦቻቸውን ከካርቱም አስወጣ

ሳምንት የደፈነው የሱዳን ጦርነት ተፋፍሞ ከመቀጠሉ ጋር ተያይዞ የውጭ አገራት ዜጎቻቸውን ከመዲናዋ ካርቱም ለማስወጣት በዝግጅት ላይ መሆናቸውን አስታውቀዋል።የአሜሪካ፣ የእንግሊዝ፣ የፈረንሳይ እና የቻይና ዲፕሎማቶች እና ዜጎች ከሱዳን ሊወጡ መሆኑንም የሱዳን ጦር ባወጣው መግለጫው አስታውቋል። የጦሩ አዛዥ አብደል ፈታህ አል ቡርሃን የውጭ አገር ዜጎቹ “በሚቀጥሉት ሰአታት ውስጥ” የሚወጡበትን ሁኔታ ለማመቻቸት እና ለማስተባበር ተስማምተዋል።

የውጭ አገራት ዜጎች ከካርቱም ሊወጡ ነው- የሱዳን ጦር

በሱዳን መደበኛ ጦርና ፈጥኖ ደራሽ ልዩ ኃይሉ የሚደረገው ፍልሚያ ተፋፍሞ እንደቀጠለ ነው። 
በተቀናቃኝ ጎራ ተሰልፈው ያሉት የሱዳን ጦርና ፈጥኖ ደራሽ ልዩ ኃይል በካርቱም ጎዳናዎች ላይ እየተዋጉ ነው።በእስልምና እምነት ተከታዮች ዘንድ የሚከበረውን የረመዳን ጾም ማብቂያ፣ የኢድ አልፈጥር በዓልን ምክንያት በማድረግ የ72 ሰዓታት ተኩስ አቁም ስምምነት ተፈጻሚ ለማድረግ ቢስማሙም ጦርነቱ እንደቀጠለ ነው።


የኢድን በዓል በጦርነት ያሳለፉት ሱዳናውያን 

ለቀናት በቀጠለው የሱዳን ጦርነት የሞቱ ሰዎች ቁጥር 413 መድረሱን የመንግሥታቱ የዓለም ጤና ድርጅት አስታወቀ።

በሱዳን ጦርነት የሞቱ ሰዎች ቁጥር 413 መድረሱን የዓለም ጤና ድርጅት አስታወቀ 

ሳምንት ሊደፍን የተቃረበውን የሱዳን ግጭት በአስቸኳይ ለማስቆም ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች ተጠናክረው ቀጠሉ። ባለፉት ቀናት የአገሪቱ መደበኛ ጦር ከፈጥኖ ደራሽ ልዩ ኃይሉ ጋር ሲዋጋ የቆየ ሲሆን በግጭቱ ቢያንስ 300 ሰላማዊ ሰዎች ተገድለዋል። በሺዎች የሚቆጠሩ የተጎዱ ሲሆን ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ደግሞ መኖሪያቸውን ጥለው ተሰደዋል። 

የሱዳንን ግጭት ለማስቆም ዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች ተጠናከሩ 

ጦርነቱ ለስድስተኛ ቀን ተፋፍሞ በቀጠለባት ሱዳን በሺዎች የሚቆጠሩ ነዋሪዎች ከዋና መዲናዋ ካርቱም እየሸሹ ሲሆን የውጭ አገራትም ዜጎቻቸውን ለማስወጣት እየሞከሩ ነው።

ጦርነቱ በቀጠለባት ሱዳን በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎች ካርቱምን ለቀው እየወጡ ነው

ሱዳን ላለፉት ቀናት በግጭት እየታመሰች ነው።የአገሪቱ ጦር አዛዥ ጀነራል አብደል ፈታህ አል-ቡርሃን እና የፈጥኖ ደራሽ ልዩ ኃይል አዛዥ  ጀነራል መሐመድ ሐምዳን ዳጋሎ  አንጃ ፈጥረው ለስልጣን ሽሚያ ውጊያ ውስጥ ገብተዋል። የበርካቶችን ህይወት የቀጠፈው ይህ ግጭት የሱዳንን እጣ ፈንታንም ጥያቄ ውስጥ ከትቶታል። ስጋቱ ግን ለሱዳናውያን ብቻ አይደለም። በሱዳን ያለው ሁኔታ ተባብሶ ከቀጠለ መዘዙ ለምስራቅ አፍሪካም የሚተርፍ መሆኑን የፖለቲካ ተንታኞች ይናገራሉ። 

የሱዳን ቀውስ በጎረቤት አገራት ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖ ምንድን ነው?

በሱዳን ከአምስት ቀናት በፊት የተከሰተውን ጦርነት ለማርገብና ሁለቱን ጄነራሎች ለማደራደር ካርቱም ይገባሉ የተባሉት የሶስት አገራት መሪዎች ጉዟቸውን ሰረዙ። የሱዳን ጎረቤት የሆኑት የኬንያ፣ የደቡብ ሱዳን እና የጂቡቲ መሪዎች በዛሬው ዕለት ካርቱም ይገባሉ ተብሎ ቢጠበቅም ላልተወሰነ ጊዜ ጉዟቸው መተላለፉም ተገልጿል። የግጭቱ ተሳታፊዎች ትናንት ለ24 ሰዓታት የሚዘልቅ ተኩስ ለማቆም ተስማምተናል ቢሉም ውጊያው ለአምስተኛ ቀን ቀጥሏል።

የሱዳን ጄነራሎችን ለማደራደር ወደ ካርቱም ሊያቀኑ የነበሩት መሪዎች ጉዟቸውን ሰረዙ

በሱዳኑ ግጭት እየተዋጉ ያሉት ሁለቱ የጦር ጀነራሎች ለ24 ሰዓታት የሚዘልቅ ተኩስ የማቆም ስምምነት ደርሰናል ቢሉም ስምምነቱ ሳይከበር ቀረ። ነዋሪዎች በካርቱም እና በሌሎች ከተሞች በአገሪቱ ጦር እና በፈጥኖ ደራሽ ልዩ ኃይሉ መካከል የሚደረግ ከፍተኛ የተኩስ ልውውጥ ድምጽ እንደሚሰማ፤ ተዋጊ የጦር ጀቶችም ዒላማዎቻቸውን እየመቱ እንደሆነ ተናግረዋል። 

የሱዳን ጀነራሎች ደረስንበት ያሉት የተኩስ ማቆም ስምምነት ሳይከበር ቀረ

የተኩስ አቁም እንዲካሄድ ከሚደረገው ግፊት በተቃራኒ በሁለቱ ተቀናቃኝ ሃይሎች መካከል የሚደረገው ውጊያ ለአራተኛ ቀን ቀጥሎ በሱዳን ዋና ከተማ ካርቱም አሁንም የተኩስ ድምጽ እየተሰማ ነው። 

ለአራተኛ ቀን የቀጠለው የሱዳን ውጊያ

የሱዳን ፍጥኖ ደራሽ ኃይል ለተጓዦች ደህንነቱ የተጠበቀ መንገድ ለመክፈትና ለሰብአዊ እርዳታ የ24 ሰዓት የተኩስ አቁም ለማደረግ ተስማምቷል።
የፍጥኖ ደራሽ ኃይል ዋና አዛዥ ሞሃመድ ሃምዳን ዳጋሎ ወይም ሄምቲ ከአሜሪካው የውጪ ጉዳይ መስሪያ ቤት ኃላፊና “ከሌሎች ወዳጅ ሀገራት” ጋር ንግግር ከተደረገ በኃላ ስምምነት ላይ መደረሱን ዛሬ በወጣ መግለጫ ላይ ገልጸዋል።

የሱዳን ፈጥኖ ደራሽ ኃይል የ24 ሰዓት የተኩስ አቁም ለማድረግ መስማማቱን አስታወቀ

በርካታ ፍንዳታዎች፣ ጥቁር ጭስ ያጨለመው ሰማይ፣ የሚወነጨፉ ሮኬቶች እንዲሁም ፍርሃት መንገስ የሱዳን የዕለት ተዕለት መራር ሁኔታ ከሆነ ቀናትን አስቆጠረ።
በሱዳን መዲና ካርቱም እንዲሁም በሌሎች በርካታ የአገሪቱ ክፍሎች የሚኖሩ የሚሊዮኖች ህይወት ድንገተኛና በጣም አስገራሚ በሆነ ሁኔታ ተገለባብጧል፤ ወደከፋ ሁናቴም እየተቀየረ ነው።
የሚሊዮኖች ህይወት ስጋት ውስጥ በገባበት በዚህ ግጭት መሃል ሁለት ጄኔራሎች በባላንጣነት በጽንፍ ስፍራ ተቀምጠዋል።

በሱዳን የወደፊት እጣ ፈንታ ላይ እየተፋለሙ ያሉት ሁለቱ ጄነራሎች 

ትላንት ሰኞ በሱዳን የአሜሪካ የዲፕሎማቶች አጃቢ መኪና ላይ ተኩስ ተከፍቶ እንደነበር የአሜሪካ ውጪ ጉዳይ መስሪያ ቤት ኃላፊው አንቶኒ ብሊንከን ገለጹ።
ሆኖም ሰዎች ላይ የደረሰ ጉዳት የለም ብለዋል።



በሱዳን የአሜሪካ ተሽከርካሪ ላይ ተኩስ ሲከፈት የአውሮፓ ህብረት አምባሳደር ጥቃት ደረሰባቸው

ራፒድ ሰፖርት ፎርስ ተብሎ የሚጠራው የሱዳኑ አደገኛ ፈጥኖ ደራሽ ልዩ ኃይል የሱዳንን የወደፊት እጣ ፈንታ መወሰን የሚችል ኃይል ሆኗል። 

ስሙ የናኘው የሱዳኑ ፈጥኖ ደራሽ ልዩ ኃይል

በካርቱም እና በሌሎች የሱዳን ከተሞች የሚደረገው ውጊያ ተጠናክሮ ቀጥሏል። 
ሦስት ቀናትን ባስቆጠረው በዚህ ለስልጣን ሽሚያ በሚደረግ ግጭት በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰላማዊ ሰዎች ከመሞታቸው በተጨማሪ የሱዳንን መዓዒ ተስፋ ጥያቄ ውስጥ የከተተ ሆኗል። 