ሐማስ ጥቃት ፈጽሞ እስራኤል ጋዛ ላይ የአየር ድብደባ ከጀመረች አንድ ሳምንት ሆነ

የቀጥታ ሽፋን

1. 10 ጥቅምት 2023የእስራኤል ባለሥልጣናት ጋዛ ‘በቅርቡ የነዳጅ፣ መድኃኒት እና የምግብ አቅርቦት አይኖራትም’ አሉ

2. 10 ጥቅምት 2023የእስራኤል መከላከያ ፍልስጥኤማውያን ወደ ግብጽ እንዲሻገሩ መከረ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የእስራኤል መከላከያ ፍልስጥኤማውያን ጋዛን ለቀው ወደ ግብጽ እንዲሻገሩ ምክሩን ሰጥቷል።

   የእስራኤል መከላከያ ይህንን መልዕክቱን ያስተላለፈው እስራኤል በጋዛ ሰርጥ ላይ እየፈጸመች ያለቸውን የአየር ጥቃቶች አጠናክራ በቀጠለችበት ወቅት ነው።

   "ወደ ግብጽ የሚያሻግረው የራፋህ ድንበር አሁንም ክፍት እንደሆነ አውቃለሁ" በማለት ኮሎኔል ሪቻርድ ሄችት ተናግረዋል።

   አክለውም "መውጣት የሚችል ማንኛውም ሰው እንዲወጣ እመክራለሁ" ብለዋል። የእስራኤል መከላከያ ከጋዛ ጋር ያለው ድንበር ሙሉ በሙሉ መቆጣጠሩን አስታውቋል።

3. 10 ጥቅምት 2023የአፍሪካ አገራት በእስራኤል እና ሐማስ ግጭት የተለያየ አቋም ይዘዋል

4. 10 ጥቅምት 2023የፍልስጥኤም ደጋፊዎች በተለያዩ አገራት የአደባባይ ተቃውሞ አደረጉ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ፍልስጥኤምን የሚደግፉ ሰላማዊ ሰልፎች በተለያዩ አገሮች ተደረጉ። በነዚህ ሰልፎች ላይ ነጻ ፍልስጥኤም የሚሉ እና እስራኤል በጋዛ ላይ እያደረገችው ያለውን የአየር ጥቃት የሚቃወሙ መፈክሮች ታይተዋል።

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

   

   የፎቶው ባለመብት, EPA

5. 10 ጥቅምት 2023ምዕራባውያን ለእስራኤል ያላቸውን ድጋፍ ገለጹ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

6. 10 ጥቅምት 2023እስራኤልን ባስደነገጠው የሐማስ ጥቃት የተቀሰቀሰው ቀውስ ወዴት ያመራ ይሆን?

7. 9 ጥቅምት 2023ሐማስ ላይ የምንወስደው እርምጃ ገና መጀመሩ ነው፡ ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታኒያሁ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታኒያሁ የሐማስን ጥቃት ተከትሎ የእስራኤል ሠራዊት እየወሰደ ያለው የአጸፋ እርምጃ “ገና መጀመሩ ነው” ሲሉ ተናገሩ።

   በእስራኤል ግዛት በአስርት ዓመታት ውስጥ አጋጥሞ የማያውቅ ነው በተባለው የሐማስ ጥቃት በእጅጉ የተቆጡት ጠቅላይ ሚኒስትሩ የአገራቸው ምላሽ ቀጣይ መሆኑን ገልጸዋል።

   ኔታኒያሁ ይህንን የተናገሩት የሐማስ ጥቃት ዋነኛ ኢላማ ከሆነችው ደቡባዊ እስራኤል ከመጡ ባለሥልጣናት ጋር ባደረጉት ውይይት ወቅት ነው።

   ጠቅላይ ሚኒስትሩ “ሐማስ የሚገጥመው ፈተና ከባድ እና አስከፊ” ነው ማለታቸውን አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ (ኤኤፍፒ) ዘግቧል።

   አክለውም “አሁን ያለው ሁኔታ ገና የመጀመሪያው ነው... ሁላችንም አብረናችሁ ነን፤ በከባድ ኃይል እናሸንፋቸዋለን” ብለዋል።

   ሐማስ ወደ እስራኤል ዘልቆ በመግባት ጥቃቱን ከጀመረ አንስቶ ከ700 በላይ ሰዎች እስራኤል ውስጥ ሲገደሉ፣ እስራኤል በከፈተችው የአየር ጥቃት ደግሞ ቢያንስ 560 ሰዎች ጋዛ ውስጥ ተገድለዋል።

8. 9 ጥቅምት 2023ኳታር ከሐማስ ባለሥልጣናት ጋር ሽምግልና መጀመሯ ተነገረ

   የኳታር አሸማጋዮች በሐማስ ታጣቂዎች ተይዘው ወደ ጋዛ ስርጥ የተወሰዱ እስራኤላውያን ሴቶች እና ሕጻናትን ለማስለቀቅ ጥረት እያደረጉ መሆናቸው ተሰማ።

   ሮይተርስ የዜና ወኪል እንደዘገበው ኳታራውያን አደራዳሪዎች በሐማስ የተያዙትን እስራኤላውያን ለማስለቀቅ ከቡድኑ ባለሥልጣናት ጋር ግንኙነት እያደረጉ ነው።

   እየተደረገ ስላለው ንግግር መረጃ ያላቸው ምንጮች ለሮይተርስ እንደተናገሩት ኳታራውያኑ አደራዳሪዎች በሐማስ የተያዙትን፣ እስራኤል ውስጥ በእስር ላይ በሚገኙ 36 ፍልስጥኤማውያን ሴቶች እና ሕጻናት በመለዋወጥ እንዲለቀቁ ሃሳብ አቅርበዋል።

   ምንጮች እንዳሉት በኳታር አማካይነት የተካሄደው ንግግር ከአሜሪካ ጋር በመተባበር ነው።

   ነገር ግን አስካሁን ስለዚህ ጉዳይ እስራኤልም ሆነች ሐማስ በቀጥታ አስተያየታቸውን አልሰጡም።

9. 9 ጥቅምት 2023ብሪታኒያ እና አሜሪካ ዜጎቻቸው እስራኤል ውስጥ መሞታቸው ወይም መጥፋታቸውን አስታወቁ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ሐማስ በእስራኤል ላይ የፈጸመውን ጥቃት ተከትሎ ብሪታኒያ እና አሜሪካ እስራኤል ውስጥ የሚገኙ ዜጎቻቸው መሞታቸውን እና የደረሱበት አለመታወቁን ገለጹ።

   ብሪታኒያ እስራኤልው ውስጥ ከሚገኙ ዜጎቿ መካከል አስካሁን ከ10 በላይ የሚሆኑት ሞተው ወይም ጠፍተው ሊሆኑ እንደሚችል ስጋቷን ገለጸች።

   የእራኤል ዋነኛዋ ወዳጅ አሜሪካ ደግሞ ዘጠኝ ዜጎቿ አስራኤል ውስጥ መሞታቸውን የአሜሪካ መንግሥት ባወጣው መግለጫ አስታውቋል።

   ቢቢሲ ከይፋዊ የዩናይትድ ኪንግደም ምንጮች እንደተረዳው “ከ10 የሚበልጡ” የብሪታኒያ ዜጎች የሮኬት ጥቃቶቹን ተከትሎ ሞተዋል ወይም የደረሱበት አልታወቀም ተብሎ ተሰግቷል።

   የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ጽህፈት ቤት ዋይት ሐውስ ባወጣው መግለጫ ላይ ዘጠኝ አሜሪካውያን መሞታቸውን አረጋግጦ ጥልቅ ሐዘኑን በመግለጽ፣ ጉዳት የደረሰባቸውም በቶሎ እንዲያገግሙ መልካሙን ተመኝቷል።

   ጨምሮም በእስራኤል ውስጥ የተከሰተውን ሁኔታ የአሜሪካ መንግሥት በቅርበት እንደሚከታተለው እና ከእስራኤል መንግሥት በተለይም ከአካባቢ ባለሥልጣናት ጋር ግንኙነቱን እንደሚቀጥል አመልክቷል።

   አሜሪካ በመካከለኛው ምሥራቅ ውስጥ የተቀሰቀሰውን ጦርነት ተከትሎ ግዙፍ የጦር መርከቧን ወደ እስራኤል አንቀሳቅሳለች።

10. 9 ጥቅምት 2023ከጋዛ የተወነጨፉ ሮኬቶች በማዕከላዊ እስራኤል ጉዳት አደረሱ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ከጋዛ ሮኬቶች መወንጨፋቸውን ቀጥሏል።

    ከጋዛ ሰርጥ በስተሜን በምትገኘው አሽኬሎን በተወነጨፉ ሮኬቶች አራት ሰዎች ጉዳት ደርሶባቸዋል ተብሏል።

    ከነዚህም መካከል አንደኛው በጠና ቆስሎ ለህክምና ወደ ሆስፒታል መወሰዱን የእስራኤል የድንገተኛ አደጋ አገልግሎት አስታውቋል።

    በአቅራቢያው በሚገኘው አሽዶድ አንዲት ሴት የከፋ ጉዳት ደርሶባት ወደ ሆስፒታል ተወስዳለች።

11. 9 ጥቅምት 2023ሰበር, እስራኤል በጋዛ ላይ ‘ሙሉ ከበባ’ እንዲደረግ አዘዘች

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

    አስራኤል ጋዛ ሰርጥን ሙሉ በሙሉ በመዝጋት ከበባ እንዲደረግ አዘዘች።

    በጋዛ 'ኤሌክትሪክ፣ ምግብ፣ ነዳጅ አይኖርም ሲሉም የእስራኤል መከላከያ ሚኒስትር ዮአቭ ጋላንት ትዕዛዝ ሰጥተዋል።

    ጋዛ ሰርጥ ወደ 2.3 ሚሊዮን የሚጠጉ ፍልስጥኤማውያን መኖሪያ ስትሆን ለ16 ዓመታት ያህል የቆየ ከበባ ውስጥ ትገኛለች።

    እስራኤል በጋዛ እና በአካባቢው የአየር፣ የመሬት እና የባሕር እገዳ የጣለች ሲሆን፣ በድንበሮች በኩል የሚገቡ ሸቀጦችንም ሆነ ዕቃዎች በተመለከተ የእስራኤል መንግሥት ሊፈቅድ ይገባል።

    በተመሳሳይ ግብፅ በራሷ ወሰን በኩል ወደ ጋዛ የሚገቡ እና የሚወጡትን ትቆጣጠራለች።

    በተያያዘ ዜና የእስራኤል መከላከያ በጋዛ ሰርጥ አቅራቢያ ያሉ ማኅበረሰቦችን ሙሉ በቁጥጥሩ ስር ማድረግ መቻሉን አስታውቋል።

    ሆኖም በአካባቢው ከፍልስጥኤም ታጣቂዎች ጋር ያለው ውጊያ መቀጠሉም ተነግሯል። እስራኤል በግዛቶቿ ውስጥ ባሉ ሰባት እና ስምንት ቦታዎች ውጊያዎች እየተካሄደ መሆኑንም አስታውቃለች።

    ከጋዛ ወደ እስራኤል የሚወነጨፉ ሮኬቶች አሁንም እየተተኮሱ ሲሆን፣ በእየሩሳሌም ቢያንስ ሦስት ፍንዳዎት ተሰምተዋል ተብሏል።

    እነዚህ ሮኬቶች ኢላማዎችን ይምቱ ወይም በእስራኤል የሚሳኤል መቃወሚያ እየከሸፉ ስለመሆኑ ግልጽ አይደለም።

    

12. 9 ጥቅምት 2023ሰበር, በጋዛ ሰርጥ የሚገኝ የተመድ ትምህርት ቤት በእስራኤል የአየር ጥቃት ተመታ

    

    የፎቶው ባለመብት, UNRWA

    በጋዛ ሰርጥ የሚገኝ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ትምህርት ቤት በእስራኤል አየር ጥቃት መመታቱን የፍልስጥኤም የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ።

    ትምህርት ቤቱ ህጻናትን እና አረጋውያንን ጨምሮ በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰላማዊ ዜጎች መጠለያ ሲሆን ሚኒስቴሩ ጥቃቱን “ጭካኔ የተሞላበት” ሲል ገልጿል።

    የተባባሩት መንግሥታት ድርጅት የአየር ጥቃቱ መፈጸሙን ያረጋገጠ ሲሆን ትምህርት ቤቱ “በከፋ ደረጃ ጉዳት ደርሶበታል” ብሏል። ሆኖም ህይወት አለመጥፋቱን አክሎ ገልጿል።

    እስራኤል በጋዛ ሰርጥ በምታደርገው ተደጋጋሚ የአየር ጥቃቶች ወደ 500 የሚጠጉ ሰዎችመገደላቸውን የፍልስጥኤም የጤና ጥበቃ ሚኒስቴር አስታውቋል።

    የቆሰሉ ሰዎች ቁጥርም ወደ 2 ሺህ 751 ከፍ ማለቱም ተገልጿል።

13. 9 ጥቅምት 2023ሐማስ ማነው? በጋዛ ሰርጥስ ምን ተፈጠረ? ሊያውቋቸው የሚገቡ ወሳኝ ጥያቄዎች

14. 9 ጥቅምት 2023እስራኤል በጋዛ ከ500 በላይ ኢላማዎችን በአንድ ሌሊት መምታቷን አስታወቀች

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    በጋዛ ሰርጥ በአንድ ሌሊት ከ500 በላይ ኢላማዎች በአየር መመታታቸውን የእስራኤል አየር ኃይል አስታወቀ።

    ኢላማ የተደረጉት የሐማስ እናየፍልስጥኤም ኢስላሚክ ጂሃድ ተቋማት መሆኑንም የአየር ኃይሉ አክሎ ገልጿል።

    እስራኤል በጋዛ ሰርጥ እየፈጸመቻቸው ባሉ የአየር ጥቃቶች መስጊድን ጨምሮ በርካታ ህንጻዎች እና መኖሪያዎች ወድመዋል

    የእስራኤል ኃይል በበኩሉ ተዋጊ ጄቶች፣ የጦር ሄሊኮፕተሮች እና ተወንጫፊ የጦር መሳሪያዎች ኢላማዎቹን መትተዋል ተብሏል።

    ሰባት የሐማስ ማዘዣ ማዕከላት እንዲሁም የፍልስጥኤም ኢስላሚክ ጂሃድ ማዕከል መመታታቸውን አክሎ ገልጿል።

    የአየር ጥቃቶቹንም ተከትሎ 413 ፍልስጥኤማውያን መገደላቸውን የፍልስጥኤም ባለስልጣናት ተናግረዋል።

15. 9 ጥቅምት 2023ከጋዛ እና እስራኤል የተገኙ ምስሎች

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

16. 9 ጥቅምት 2023ሐማስ ማንም ይሆናል ብሎ ያላሰበውን መብረቃዊ ጥቃት እንዴት ሊፈፅም ቻለ?

17. 9 ጥቅምት 2023በእስራኤል ላይ የደረሰው በአሜሪካ ከተፈጸመው 9/11 ጥቃት ጋር ተመሳሳይ ነው- የእስራኤል ጦር

    

    የፎቶው ባለመብት, ASHRAF AMRA/ANADOLU AGENCY VIA GETTY IMAGES

    ሁለት የእስራኤል ጦር ከፍተኛ አመራሮች ቅዳሜ የደረሰውን ጥቃት በአሜሪካ ከተፈጸመው የ9/11 የሽብር ጥቃት ጋር ተመሳሳይ ነው አሉ።

    “ይህ የእኛ 9/11 ነው። አግኝተውናል” ሲሉም የጦሩ ቃለ አቀባይ ሻለቃ ኒር ዲናር ተናግረዋል

    ኮሎኔል ጆናታን ኮንሪክስ ሐማስ በእስራኤል ላይ የደረሰውን ጥቃት በአሜሪካ ከተፈጸመው ጥቃት ጋር በማነጻጸር ተናግረዋል።

    “ይህ በ9/11 እንዲሁም በፐርል ወደብ ላይ የደረሱ ጥቃቶች ድምር ነው” ሲሉም ተናግረዋል።

    “በእስራኤል ታሪክ እጅግ የከፋው ቀን ነው። በአንዲት ዕለት ይህን ያህል ሰዎች በእስራኤል ተገድለው አያውቁም ይቅርና ጠላት በፈጸመው ጥቃት” ሲሉም ተናግረዋል።

18. 9 ጥቅምት 2023በጋዛ ከ123 ሺህ በላይ ፍልስጥኤማውያን ተፈናቀለዋል- ተመድ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    በጋዛ 123 ሺህ 538 ፍልስጥኤማውያን መፈናቀላቸውን እና ከነዚህም ውስጥ 74 ሺዎቹ በትምህርት ቤቶች ተጠልለው እንደሚገኙ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አስታወቀ።

    ሐማስ በእስራኤል ላይ የፈጸመውን ድንገተኛ ጥቃት ተከትሎ እስራኤል በጋዛ ላይ ተከታታይ የአየር ጥቃቶች እየፈጸመች ትገኛለች።

    ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ የበቀል እርምጃው የከፋ እንደሆነ ገልጸው የጋዛ ነዋሪዎች ቤታቸውን ለቀው እንዲወጡ አስጠንቅቀዋል።

    የተባበሩት መንግሥታት የፍልስጥኤም ስደተኞች ኤጀንሲ ቃለ አቀባይ አድናን አቡ ሃስና ቁጥሩ እንደሚጨምር ተናግረዋል።

    "በእነዚህ ትምህርት ቤቶች ውስጥ መብራት አለ። ምግብ፣ ውሃ እና የስነ ልቦና ድጋፍ እና ህክምና እየሰጠናቸው ነው" ብለዋል።

    እስራኤል በፈጸመችው ተከታታይ የአየር ጥቃቶች ከ400 በላይ ሰዎች ሲሞቱ ከ2 ሺህ በላይ መቁሰላቸውን የፍልስጥኤም የጤና ባለስልጣናት አስታውቀዋል።

    የጋዛ ሰርጥ ወደ 2.3 ሚሊዮን የሚጠጉ ፍልስጥኤማውያን መኖሪያ ስትሆን ለ16 ዓመታት ያህል የቆየ ከበባ ውስጥ ትገኛለች።

    እስራኤል በጋዛ እና በአካባቢው የአየር፣ የመሬት እና የባህር እገዳ የጣለች ሲሆን በድንበሮች በኩል የሚገቡ ሸቀጦችንም ሆነ ዕቃዎች በተመለከተ የእስራኤል መንግሥት ሊፈቅድ ይገባል።

    በተመሳሳይ ግብጽ በራሷ ወሰን በጋዛ ድንበር በኩል የሚገቡ እና የሚወጡትን ትቆጣጠራለች።

19. 9 ጥቅምት 2023ኢራን ሐማስ በፈጸመው ጥቃት ላይ ተሳትፎ የለኝም አለች

    

    የፎቶው ባለመብት, SAID KHATIB/AFP

    የሐማስ ታጣቂዎች በደቡባዊ እስራኤል ላይ በፈጸሙት ጥቃት ኢራን ምንም አይነት ተሳትፎ እንዳልነበራት የኢራን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ተወካይ አስታወቁ።

    "ፍልስጥኤምን በማንኛውም ሁኔታ እንደግፋለን ነገር ግን ፍልስጥኤም አሁን ባደረገችው ምላሽ አልተሳተፍንም።

    ይህ በፍልስጥኤም በራሷ የተወሰደ ነው" ሲል እሁድ እለት የወጣው መግለጫ እንዳተተ ሮይተርስ ዘግቧል።

    ሐማስ ቅዳሜ ዕለት ለፈጸመው ጥቃት ከኢራን ድጋፍ ማግኘቱን አስታውቆ ነበበር። ኢራን ሐማስን ለዓመታት የምትደግፍ ሲሆን ለተዋጊዎቹም የጦር መሳሪያ እና ስልጠና ትሰጣለች።

    ሐማስ የተቀናጀ ጥቃቱን ለመፈጸም ኢራን ያደረገችው ድጋፍ ረድቶኛል ብሏል።

    ነገር ግን የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንቶኒ ብሊንከን መንግሥታቸው "ኢራን ይህንን ጥቃት መምራቷን ወይም ከጀርባ እንደነበረች የሚያሳይ ማስረጃ እስካሁን አላገኘንም" ብለዋል።

20. 9 ጥቅምት 2023የእስራኤል እና ሐማስ ግጭት የነዳጅ ዋጋን እንዳያሻቅበው ተሰግቷል