Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Ministeerri Raayyaa Ittisaa Somaaliyaa waraanni Itoophiyaa ergama deeggarsaa fi nagaa kabachiisaa Gamtaa Afrikaa haaraan ala ta’u ifatti beeksise.



Somaaliyaan waraanni Itoophiyaa ergama haaraa Gamtaa Afrikaan ala ta'uu beeksifte

Afrikaan egeree ifaatti ce'uuf tokko ta'uu jedhan dura ta'aa Komishinii Gamtaa Afrikaaf dorgomaa kan jiran Raayilaa Odingaa.

Namni siyaasaa warraaqsa Afrikaa fiduuf waadaa galaa jiran Raayilaa Odingaa eenyu?

Pirezidantiin Somaaliyaa Hasan Sheek Mahmuud Itoophiyaarraa kan hafe biyyoota Somaaliyaa keessaa loltoota nagaa eegsisan qaban kanneen akka Keeniyaa, Yugaandaa, Burundii fi Jibuutii torbee kana keessa daawwataniiru

'Loltootni Itoophiyaa bobbaafamuun sochiin al-Shabaab akka dabalu taasise'- Somaaliyaa

Sagantaan gamoowwan haaromfaman Finfinnee keessatti eebbisiisuu kun wayita Barreessaa Olaanaan Dhaabbata Biyyoota Gamtoomanii (UN) Antooniyoo Gutareez fi Pirezidantiin Konfedereeshinii Kubbaa Miillaa Afrikaa (CAF) Paatiriis Muteseeppee Itoophiyaa jiranitti raawwate.

Galma Tokkummaa Afrikaa haaromfamee fi MM Abiy eebbisiisan duuba seenaa akkamiitu jira?

Biyyoonni yaa’a Abaayaa walii galtee walta’iinsafi itti fayyadamaa qopheessuu kan eegalan waggoota 27 dura ture. Adeemsi waliigaltee wixineessuu, mariifi mirkaneessuu waggoota heddu lakkoofsise kun torbee darbe gaafa Dilbataa, ALItti Onkoloolessa 3, 2017 hojii eegalee jira.

Walta’iinsi yaa’a laga Abbayaa hojii eegale Itoophiyaaf maal buusa?

Ameerikaan shororkeessummaa ittisuuf, akkasumas nagaa fi tasgabbii Gaanfa afrikaa eeguuf Itiyoophiyaa waliin hojjechuuf kutannoo itti fufaa qabaachuu Ministeera Dhimma Alaa Ameerikaatti Gargaartuun  Dhimmoota Afrikaa Kaatiriin Moolii Fii mirkaneessan.

US tattaaffii Itoophiyaan shororkeessummaa qolachuuf, naannawaa tasgabbeessuuf taasiftu nan deeggara jette  

Meeshaan waraanaa humnoota alaatiin Somaaliyaatti fe’amu rakkoo nageenyaa duraanuu gaarii hin turre daran hammeessuun meeshaaleen kunneen shororkeessitoota harka gala jechuun yaaddoo qaban ibsan ministirri dhimma alaa Itoophiyaa Ambaasaaddar Taayyee Asqesillaasee.

Mootummaan Itoophiyaa meeshaa waraanaa Somaaliyaatti fe’amuun yaaddahuu ibse

Dhiyeenya kana dubbii aanga’oonni Somaaliyaafi Itoophiyaa walitti deebisan cimaa dhufeera. Kun ammoo walitti bu’iinsa kallattiin ykn karaa biraatiin gaggeeffamu kaasa soda jedhu uumeera. Akkas taanaan humnoota Masiriifi Itoophiyaa Somaaliyaa keessa buufatan gidduutti walitti bu’insi kallattiin akka jiraatu gochuu keessatti carraa olaanaa qabaata jedhamee sodaatama.

Muddamni Gaanfa Afrikaatti dhalate gara wal waraanuutti geessaa?

Sababa ijaarsa Hidha Haaromsa Abbayyaatiin waggootaaf Itoophiyaa waliin atakaaroo keessa kan turte Masiriin Somaaliyaa waliin waliigaltee waraanaa mallatteessuun ishee Itoophiyaa, akkasumas Gaanfa Afrikaa yaaddoo keessa galcheera.

Waliigalteen waraanaa Masriifi Somaaliyaa Itoophiyaaf hangam yaaddeessaadha?

Filannoo dura taa'ummaa Komishinii Gamtaa Afrikaaf ji'oota booda Finfinneetti gaggeeffamuuf hogganoonni biyyoota Baha Afrikaa mormituu Keeniyaa Raayilaa Odiingaa deeggaran.

Hoogganoonni Baha Afrikaa dura taa'ummaa Komishinii Gamtaa Afrikaaf Raayilaa Odiingaa deeggaran

Itoophiyaan waliigaltee wal hubannoo Somaaliilaandi waliin galte haqxu malee qaama ergama nagaa kabachiisaa Somaaliyaa isa haaraa hin taatu jedhan MM Somaaliyaa Hamzaa Abdii.

Itoophiyaan waliigaltee Somaaliilaandi haqxu malee qaama nagaa kabachiisaa haaraa hintaatu- MM Somaaliyaa

Waggoota hedduuf Daandii Qilleensa fi Ministeera Faayinaansii Ertiraa kan hoogganan Kibrom Dafilaa, murteen Abbaa Taayitaa Siviil Aviyeeshinii Ertiraa ''tajaajila laafaa'' kennu jechuun baase murtee siyaasaa ta'uu dubbata.

Xiyyaarri Itoophiyaa gara Ertiraatti akka hin balaliine dhorkuun murtee bulchiinsaamoo siyaasa?

Dhaabbanni Bilisa Baasaa Ummata Tigraay (TPLF) adeemsiifi kaayyoon kora 14ffaa gaggeessuuf karoorfate humna ol antummaa qabuun butamee gara waan hamaa ta’eetti deemaa jiraachuu dursaan komishinii to’annoo dhaabbichaa  ibsan.

Korri TPLF murna 'olaantummaan qaba' jedhuun butamee waan hamaa ta’etti deemaa jira jedhame

Gamtaan Afrikaa (AU) fi Ameerikaan tokkummaa Somaaliyaa deeggaruun, qaamotni waldhabbii kana keessatti qooda qaban hundi waldhabdee kana akka qabbaneessan dhaaman.
Tarkiin ammoo tibbana waldhabbichi karaa dippilomaasii akka furamu gidduu seente.

Waldhabbiin Itoophiyaa fi Somaaliyaa jaarsummaa Tarkiin furamuu danda’aa?

Dhaabbata Biyyoota Gamtoomaniitti bakka bu'aa Somaaliyaa kan ta'an Abukar Dahir Osman loltoonni Itoophiyaa ''kallattiiwwan hedduun'' daangaasaanii cabsanii seenuu Mana Maree Nageenyaa jaarmiyaa addunyaa kanatti himataniiru.

Somaaliyaan daangaakoo cabsitee seente jechuun Mana-maree Nageenyaa UN irratti Itoophiyaa himatte

Loltoonni Itoophiyaa garee Al-Shabaab adamsaa hayyama mootummaa Somaaliyaa malee daangaa Somaaliyaa qaxxaamuranii seenanii akka turan himame.

Loltoonni Itoophiyaa al-Shabaabiin adamsaa hayyama malee daangaa Somaaliyaa galan

Somaaliyaan karaa dippiloomasiin socho’aa erga turtee booda waraanni Itoophiyaa akka bahu dubbatte. Itoophiyaaf Somaaliyaa keessa loltoota tursuumoo baasutu fayyadaan? Miidhaan isaawoo? 

Loltoonni Itoophiyaa Somaaliyaa keessa turuumoo bahuu qabu?

Filannoo jalqabaa abdiin gurraachoota hedduun itti laliseen, qabsaa’aan bilisummaa Neelsan Maandellaa gara aangootti dhufan.

Mootummaan waloo haaraa lammilee Itoophiyaa Afriikaa Kibbaa jiraataniif maal fidee dhufa?

Somaaliyaan Dhabbata Biyyoota Gamtoomaniitti Mana-maree Nageenyaa (UNSC) keessatti teessoo dhaabbataa hin taane (non-permanent seat) argatte. Kun ammoo  biyya Afriikaa Bahaa waraanaan jeeqamtuuf akka bu’aa dippilomaasii olaanaatti leellifameera.

Somaaliyaan Mana-maree Nageenyaa UN keessatti teessoo argatte

Oduun Amajji 1, 2024 waajjira Ministira Mummee Abiy Ahimad keessaa bahe walitti dhufeenya Itoophiyaafi Somaaliyaarratti jijjirama olaanaa hordrofsiisee ture.

Loltoonni Itoophiyaa Somaaliyaatii ba'uun al-Shabaab akka cimuuf carraa uumaa?

Ministirri Dhimma Alaa Ameerikaa Antoonii Bilinkanhaasaa bilbilaa pirezidantii Somaaliyaa waliin taasisaniin mudama qaxanichaa akka tasgabbeessaniif akeekkachiisan.

Somaaliyaan loltoota Itoophiyaa akka baaftu erga beeksiftee booda US muddamni akka tasgabbaa'u gaafatte

Miseensota humna Tigraay (TDF) hidhannoo hiikkachiisuuf, gaggeessuufi hawaasatti akka makaman gochuuf mariin akkaataa hojiirra oolmaa dursurratti Maqaleetti gaggeeffameera.

Miseensota humnoota Tigraay 274,000 ol ta'an hidhannoo hiikkatu- Komishinii Haaromsa Biyyaalessaa

Kan Itoophiyaa gaggeessaa jiran, MM Abiy Ahimed Saba Oromoo keessaa erga bahanii dargaggooni Oromoo bosona jiranii fi ABO-WBOtti makaman maaliif har'as qabsoo hidhannoo gaggeessu?

Diddaa gabrummaa moo diddaa hiyyummaa?- Har'a Oromoon maaliirratti qabsaa'a?

Daangaa naannoo Amaarafi Tigraay bakka naannoleen lamaan naafa mala jedhanii irratti wal-atakaraaniin wal-qabatee halli mul'taa jiru baay'ee akka isaan yaaddesse dura taa'an Komishinii Gamtaa Afrikaa Musaa Faqii Mahaamat ibsan.

Gamtaa Afriikaa