Mỹ bắt giữ ông Maduro: Điều gì đã xảy ra kể từ phiên tòa đầu tiên?
Châu Âu đang rơi vào tình thế khó xử về vấn đề Greenland, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như chưa từ bỏ ý định sáp nhập hòn đảo này. Những diễn biến sau khi ông Nicolás Maduro lần đầu tiên trình diện trước tòa tại New York tiếp tục đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của Venezuela và các mối quan hệ quốc tế.
Tóm tắt
Các quan chức trong chính quyền Trump, trong đó có Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, đã báo cáo trước các nghị sĩ hàng đầu của Mỹ về tình hình Venezuela.
Trước đó, Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro tuyên bố "tôi vẫn là tổng thống" và không nhận tội đối với cáo buộc buôn bán ma túy và những tội danh khác, trong lần ra hầu tòa đầu tiên tại một tòa án ở New York.
Ông Maduro và vợ là bà Cilia Flores đã bị bắt giữ tại khu dinh thự ở Caracas vào thứ Bảy và được đưa sang Mỹ bằng tàu và máy bay trong một chiến dịch của lực lượng đặc nhiệm.
Phiên tòa kết thúc bằng một màn đối đáp căng thẳng giữa một người tham dự phiên tòa và ông Maduro, người nói rằng mình là "tù nhân chiến tranh", theo phóng viên của chúng tôi có mặt tại tòa.
Trước đó, những hình ảnh gây chú ý cho thấy hai người bị áp giải tới tòa án trong tình trạng bị trói tay, xung quanh là các nhân viên công lực có vũ trang.
Bà Delcy Rodríguez, khi tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời của Venezuela, đã ca ngợi ông Maduro và vợ ông là "những người hùng".
Trực tiếp
Delcy Rodrígue - Tổng thống lâm thời của Venezuela là ai?
Nguồn hình ảnh, Reuters
Chụp lại hình ảnh, Bà Delcy Rodrígue đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời của Venezuela hôm 5/1
Bà Delcy Rodrígue
đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời của Venezuela hôm 5/1 (giờ địa
phương). Được biết đến như một phụ tá trung thành của ông Nicolás Maduro, bà
Rodrígue thường xuất hiện cùng ông Maduro và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores tại
các sự kiện.
Bà Rodríguez, 56
tuổi, người đảm nhiệm cương vị phó tổng thống Venezuela từ năm 2018, cho biết
mình rất đau xót trước điều mà bà gọi là “vụ bắt cóc” ông Maduro và phu nhân
Cilia Flores, khi hai người này bị lực lượng Mỹ bắt giữ trong cuộc đột kích đêm
3/1.
“Tôi đến đây với
nỗi đau xót trước những đau khổ mà người dân Venezuela phải gánh chịu sau cuộc
xâm lược quân sự bất hợp pháp,” bà Rodrígue nói trong buổi lễ tuyên thệ.
“Nhưng tôi cũng
phải nói rằng tôi đến đây với niềm vinh dự được tuyên thệ thay mặt cho tất cả
người dân Venezuela.”
Là một luật sư và
nhà ngoại giao, bà Rodrígue đã từng nắm giữ nhiều vị trí chính trị khác nhau dưới
thời ông Maduro.
Mặc dù chỉ trích
sự can thiệp của Mỹ vào Venezuela và tuyên bố đất nước này sẽ không bao giờ trở
thành “thuộc địa của một đế chế”, bà đã thể hiện giọng điệu hòa giải hơn tại cuộc
họp nội các đầu tiên hôm 4/1 khi kêu gọi sự hợp tác của Mỹ.
Ông Maduro: 'Tôi bị bắt tại nhà riêng ở Caracas'
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Tiếng lách cách của xiềng xích ở chân vang lên ngay trước khi nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro lần đầu tiên bước vào phòng xử án tại thành phố New York.
Vừa xuất hiện, ông nói trước những hàng ghế chật kín phóng viên và công chúng rằng mình đã bị "bắt cóc".
Vài phút sau, Thẩm phán Alvin Hellerstein yêu cầu ông Maduro xác nhận danh tính để phiên tòa có thể bắt đầu.
"Thưa ngài, tôi là Nicolás Maduro. Tôi là Tổng thống Cộng hòa Venezuela và tôi bị bắt cóc từ ngày 3/1," ông nói với tòa bằng tiếng Tây Ban Nha, giọng điềm tĩnh, trước khi được phiên dịch sang tiếng Anh.
"Tôi bị bắt tại nhà riêng ở Caracas, Venezuela."
Trong phiên thẩm vấn kéo dài 40 phút đầy kịch tính chiều ngày 5/1 (nửa đêm 5/1 tại Việt Nam), ông Maduro và vợ là bà Cilia Flores đều không nhận tội đối với các cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí.
Bà Machado nói muốn trở lại Venezuela 'càng sớm càng tốt'
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Bà Machado nói rằng bà đang “lên kế hoạch quay trở lại” Venezuela “sớm nhất có thể”.
Nhà lãnh đạo đối lập Venezuela đã phải lẩn trốn trong nhiều tháng, và bà cho biết việc đó “hữu ích hơn” trong bối cảnh không an toàn để bà trở về.
Bà Machado đề cập đến một “sự leo thang ngay trong hôm nay”, với “14 nhà báo bị bắt giữ” tại Venezuela. Bà nói rằng tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez "không đáng tin cậy” và rằng tiến trình chuyển tiếp đối với người dân Venezuela phải được thúc đẩy.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mỹ: Mỹ 'có quyền tuyệt đối' bắt giữ Maduro
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoa Kỳ Todd Blanche đã nói với giới truyền thông rằng Hoa Kỳ "có quyền pháp lý tuyệt đối" để bắt giữ những người như Nicolás Maduro.
Trong một cuộc phỏng vấn với NBC News trước đó, ông Blanche nói rằng "đây không phải là một cuộc xâm lược quốc gia", và việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela vào cuối tuần qua không "vi phạm bất kỳ luật quốc tế nào".
Ông nói rằng nhiệm vụ này nhằm "đảm bảo việc bắt giữ hai cá nhân bị truy nã vì những tội ác rất, rất nghiêm trọng ở Hoa Kỳ".
Để hiểu rõ hơn: Một số chuyên gia pháp lý được BBC phỏng vấn tin rằng chiến dịch của Hoa Kỳ nhằm đưa Maduro đến New York đã vi phạm Hiến chương Liên Hợp Quốc và các luật quốc tế khác.
Việc ông Trump lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro có bất hợp pháp?
Nguồn hình ảnh, Federico PARRA / AFP via Getty Images
Chỉ vài giờ sau các cuộc không kích của Mỹ vào Venezuela và bắt giữ ông Maduro, các quan chức chính quyền Trump đã tìm cách biện minh cho chiến dịch bằng cách viện dẫn các cáo trạng hình sự được ban hành tại New York.
Hành động này được mô tả như một vấn đề thực thi pháp luật trong nước - như một hành động tự vệ chống lại "khủng bố ma túy".
Người đứng đầu những nỗ lực này, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi, viết trên X rằng Maduro cùng vợ ông “sẽ sớm phải chịu sự trừng phạt xứng đáng của công lý Mỹ, ngay trên đất Mỹ và tại các tòa án Mỹ”.
Trong một cuộc họp báo hôm 3/1, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết cuộc đột kích là một hành động được ủy quyền – và theo yêu cầu – của Bộ Tư pháp Mỹ.
Việc mô tả chiến dịch theo cách này cũng có thể là một nỗ lực nhằm giải quyết những lo ngại về việc không có sự chấp thuận của Quốc hội trước các cuộc tấn công vào Venezuela và việc lật đổ ông Maduro.
Theo luật, tổng thống cần sự phê chuẩn của Quốc hội nếu Mỹ muốn tiến hành một chiến dịch quân sự kéo dài nhằm vào Venezuela.
Đối mặt với những lời chỉ trích rằng Quốc hội đã bị đánh lừa, ông Rubio nói hôm 3/1 rằng các nhà lập pháp Mỹ đã không được thông báo trước khi chiến dịch diễn ra vì cuộc đột kích "về cơ bản là một chức năng thực thi pháp luật" chứ không phải là một hành động chiến tranh, và rằng "Bộ Chiến tranh đã ủng hộ Bộ Tư pháp" thực hiện điều này.
Để nhấn mạnh quan điểm của mình, ông Rubio gọi ông Maduro là "kẻ chạy trốn công lý Mỹ".
Chính quyền Trump cũng có thể viện dẫn Nghị quyết về Quyền hạn Chiến tranh, cho phép tổng thống khởi xướng hành động quân sự ngắn hạn trong tối đa 60 ngày – và thêm 30 ngày để rút quân – mà không cần sự chấp thuận trước của Quốc hội, miễn là Quốc hội được thông báo trong vòng 48 giờ.
Theo khuôn khổ này, tổng thống được phép tuyên bố thẩm quyền pháp lý để phát động cuộc tấn công vào Venezuela mà không cần thông báo trước cho Quốc hội.
Tuy nhiên, các nhà lập pháp Hoa Kỳ vẫn có thể bỏ phiếu, trên cơ sở lưỡng đảng, để hạn chế hoặc chấm dứt các hành động quân sự tiếp theo.
Một cuộc bỏ phiếu dự kiến sẽ diễn ra trong những ngày tới.
Dù vậy, một số chuyên gia đã bày tỏ sự thất vọng về ý nghĩa của các sự kiện cuối tuần này đối với luật pháp quốc tế và trật tự dựa trên luật lệ – đồng thời đặt ra nghi ngờ về cơ sở pháp lý cho các động thái của Washington đối với Venezuela.
Các nhà phân tích cho rằng buôn bán ma túy và bạo lực băng đảng – những lý do mà chính quyền Trump đưa ra để biện minh cho hành động của mình ở Venezuela – được coi là hoạt động tội phạm và không đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về một cuộc xung đột vũ trang để biện minh cho một phản ứng quân sự.
Gia đình để tang cụ bà 80 tuổi thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ
Nguồn hình ảnh, afp via getty images
Hôm nay, chúng tôi đã thấy những bức ảnh từ lễ tang của
bà Rosa Gonzalez, 80 tuổi, người Venezuela thiệt mạng trong các cuộc không kích
của Mỹ hôm 3/1.
Bà Gonzalez sống tại La Guaira, một trong số nhiều khu vực
xung quanh thủ đô Caracas bị máy bay Mỹ tấn công trong chiến dịch nhằm bắt giữ
ông Maduro.
Nguồn hình ảnh, afp via getty images
Các công ty năng lượng dự kiến gặp quan chức chính quyền
CBS News, đối tác truyền thông Mỹ của BBC, dẫn lời hai nguồn
tin cho biết các tập đoàn Chevron, ConocoPhillips và Exxon đều đang lên kế hoạch
gặp gỡ các quan chức trong chính quyền Mỹ.
Trong cuộc họp báo sau chiến dịch của Mỹ vào cuối tuần qua,
Tổng thống Trump cho biết các công ty Mỹ sẽ đầu tư vào ngành dầu mỏ của
Venezuela.
Ông Maduro từng cáo buộc ông Trump sử dụng “cuộc chiến chống
ma túy” làm cái cớ để tiếp cận các nguồn dự trữ dầu mỏ của nước này.
Trước đó trong ngày 5/1, chúng tôi đưa tin cổ phiếu của các
công ty năng lượng Mỹ đã tăng giá. Trong suốt phiên giao dịch, chỉ số Dow Jones
tăng hơn 1,2%, còn chỉ số S&P 500 tăng khoảng 0,6%.
Ông Trump nói ‘tôi’ khi được hỏi ai thực sự lãnh đạo Venezuela
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa trả lời một cuộc phỏng vấn độc
quyền với NBC News, trong đó ông nói rằng Mỹ không ở trong tình trạng chiến
tranh với Venezuela và sẽ không có cuộc bầu cử mới nào tại nước này trong vòng
30 ngày tới.
“Chúng tôi đang chiến đấu với những kẻ buôn bán ma túy.
Chúng tôi đang chiến đấu với những kẻ thả tù nhân ra và đẩy họ vào đất nước
chúng tôi, thả cả những người nghiện ma túy và những người từ các cơ sở tâm thần
vào đất nước chúng tôi,” ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ cho rằng trước khi Venezuela có thể tổ chức bầu
cử, “chúng ta phải sửa chữa đất nước này trước”.
“Không thể có bầu cử được. Người dân thậm chí còn không có
cách nào để đi bỏ phiếu,” ông nói thêm. “Không, điều đó sẽ cần một khoảng thời
gian… Chúng ta phải giúp đất nước này hồi phục.”
Khi được hỏi rốt cuộc ai là người nắm quyền điều hành Venezuela, ông Trump trả lời: “Tôi.”
Luật sư nói vợ ông Maduro bị bầm tím khi bị bắt giữ
Madeline Halpert tường thuật từ phòng xử án ở New York
Trong phiên thủ tục ngắn này, ông Maduro hầu như không biểu
lộ cảm xúc.
Ông ghi chép vào một cuốn sổ pháp lý màu vàng và đề nghị thẩm
phán cho phép ông được giữ lại những ghi chú đó.
Vợ ông dường như có một số vết bầm trên mặt, mà theo lời một
luật sư, là do bà bị thương trong quá trình hai người bị bắt giữ.
‘Tôi đã bị bắt ngay tại nhà mình’ – ông Maduro
Nguồn hình ảnh, Reuters
Chụp lại hình ảnh, Hình vẽ ông Maduro trước tòa án ở New York
Madeline Halpert tường thuật từ phòng xử án ở New York
Đây không phải là khoảnh khắc duy nhất trong phiên điều trần
kéo dài 40 phút mà ông Maduro khẳng định mình vô tội.
Ông mặc hai chiếc áo – một màu xanh lam và một màu cam tươi.
Ngay đầu phiên, thẩm phán yêu cầu ông xác nhận rằng ông đúng
là Nicolás Maduro.
Thông thường, bị cáo chỉ trả lời ngắn gọn để xác nhận danh
tính, nhưng ông Maduro đã tận dụng cơ hội này để nói trước phòng xử án chật kín
người rằng ông là tổng thống Venezuela và đã bị bắt cóc.
“Tôi đã bị bắt ngay tại nhà của mình ở Caracas, Venezuela,”
ông nói bằng tiếng Tây Ban Nha với giọng điềm tĩnh.
Thẩm phán đã ngắt lời, cho biết sẽ có “thời điểm và địa điểm
phù hợp hơn” để ông trình bày những nội dung đó.
Ông Maduro nói mình là 'tù nhân chiến tranh'
Madeline Halpert tường thuật từ phòng xử án ở New York
Phiên làm thủ tục truy tố đối với ông Maduro và vợ ông đã mở
đầu và kết thúc bằng những khoảnh khắc kịch tính. Tiếng leng keng của xiềng
xích ở chân ông Maduro có thể nghe thấy trước khi ông bước vào phòng xử án, nơi
ông quay lại, gật đầu và dường như nói “buenos días” (chào buổi sáng) với một số
người ngồi dự khán.
Khoảnh khắc căng thẳng nhất xảy ra vào cuối phiên, khi một
người trong công chúng bắt đầu lớn tiếng quát bằng tiếng Tây Ban Nha rằng ông
Maduro sẽ “phải trả giá” cho những gì mình đã làm.
Ông Maduro quay sang người này và đáp lại bằng tiếng Tây Ban
Nha rằng ông là một “vị tổng thống bị bắt cóc” và là một “tù nhân chiến tranh”,
trước khi bị áp giải ra ngoài trong tình trạng bị xích qua cửa sau của phòng xử
án, đi phía sau vợ ông.
Người trong công chúng này, lúc đó đang khóc, đã được yêu cầu
rời khỏi tòa án.
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Chụp lại hình ảnh, Cảnh sát bảo vệ phiên tòa tại New York
Người biểu tình tập trung bên ngoài tòa án khi ông Maduro ra trước vành móng ngựa
Pratiksha Ghildial tường thuật từ New York
Trong lúc ông Maduro tuyên bố không nhận tội bên trong tòa
án, bên ngoài đã có một nhóm người biểu tình và nhóm phản biểu tình tập trung,
hô khẩu hiệu theo nhịp trống.
Một tấm biểu ngữ ghi “Mỹ không được can thiệp vào
Venezuela”, trong khi tấm khác ghi “Cảm ơn Tổng thống Trump”.
Phiên tòa tiếp theo được ấn định vào ngày 17/3
Phiên tòa thứ nhất
đã kết thúc vào sáng nay, ngày 6/1.
Theo truyền thông
Mỹ, phiên tiếp theo của vụ án được lên lịch vào ngày 17/3 và thẩm phán đã yêu cầu
ông Maduro phải tiếp tục ra hầu tòa.
Ông Maduro đã nói gì trước tòa?
Ông Maduro nói với
tòa án ở New York rằng ông vẫn là nhà lãnh đạo của Venezuela, theo CBS News, đối
tác của BBC tại Mỹ.
“ Tôi vô tội. Tôi
không có tội. Tôi là một người đứng đắn, là tổng thống của đất nước tôi,” ông
nói thông qua một người phiên dịch.
Ghi chú: Không được
phép mang máy quay vào bên trong phòng xử án và chỉ một số phóng viên nhất định
được phép gửi thông tin trực tiếp từ bên trong phòng.
Vợ chồng ông Maduro ra tòa
Ông Nicolás
Maduro và phu nhân Cilia Flores đã trình diện trước một tòa án ở New York vào hôm
nay (trưa 5/1 tại New York, khoảng 0 giờ ngày 6/1 tại Việt Nam) trong phiên đầu
tiên xét xử ông về các tội danh liên quan đến ma túy và vũ khí.
Trước tòa, ông Maduro
nói “tôi vẫn là tổng thống của đất nước tôi” và không nhận tội.
Nguồn hình ảnh, Getty Images
Chụp lại hình ảnh, Vợ chồng ông Maduro bị dẫn giải tới tòa án bằng trực thăng và xe bọc thép
