Chỉ vài giờ sau các cuộc không kích của Mỹ vào Venezuela và bắt giữ ông Maduro, các quan chức chính quyền Trump đã tìm cách biện minh cho chiến dịch bằng cách viện dẫn các cáo trạng hình sự được ban hành tại New York.
Hành động này được mô tả như một vấn đề thực thi pháp luật trong nước - như một hành động tự vệ chống lại "khủng bố ma túy".
Người đứng đầu những nỗ lực này, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi, viết trên X rằng Maduro cùng vợ ông “sẽ sớm phải chịu sự trừng phạt xứng đáng của công lý Mỹ, ngay trên đất Mỹ và tại các tòa án Mỹ”.
Trong một cuộc họp báo hôm 3/1, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết cuộc đột kích là một hành động được ủy quyền – và theo yêu cầu – của Bộ Tư pháp Mỹ.
Việc mô tả chiến dịch theo cách này cũng có thể là một nỗ lực nhằm giải quyết những lo ngại về việc không có sự chấp thuận của Quốc hội trước các cuộc tấn công vào Venezuela và việc lật đổ ông Maduro.
Theo luật, tổng thống cần sự phê chuẩn của Quốc hội nếu Mỹ muốn tiến hành một chiến dịch quân sự kéo dài nhằm vào Venezuela.
Đối mặt với những lời chỉ trích rằng Quốc hội đã bị đánh lừa, ông Rubio nói hôm 3/1 rằng các nhà lập pháp Mỹ đã không được thông báo trước khi chiến dịch diễn ra vì cuộc đột kích "về cơ bản là một chức năng thực thi pháp luật" chứ không phải là một hành động chiến tranh, và rằng "Bộ Chiến tranh đã ủng hộ Bộ Tư pháp" thực hiện điều này.
Để nhấn mạnh quan điểm của mình, ông Rubio gọi ông Maduro là "kẻ chạy trốn công lý Mỹ".
Chính quyền Trump cũng có thể viện dẫn Nghị quyết về Quyền hạn Chiến tranh, cho phép tổng thống khởi xướng hành động quân sự ngắn hạn trong tối đa 60 ngày – và thêm 30 ngày để rút quân – mà không cần sự chấp thuận trước của Quốc hội, miễn là Quốc hội được thông báo trong vòng 48 giờ.
Theo khuôn khổ này, tổng thống được phép tuyên bố thẩm quyền pháp lý để phát động cuộc tấn công vào Venezuela mà không cần thông báo trước cho Quốc hội.
Tuy nhiên, các nhà lập pháp Hoa Kỳ vẫn có thể bỏ phiếu, trên cơ sở lưỡng đảng, để hạn chế hoặc chấm dứt các hành động quân sự tiếp theo.
Một cuộc bỏ phiếu dự kiến sẽ diễn ra trong những ngày tới.
Dù vậy, một số chuyên gia đã bày tỏ sự thất vọng về ý nghĩa của các sự kiện cuối tuần này đối với luật pháp quốc tế và trật tự dựa trên luật lệ – đồng thời đặt ra nghi ngờ về cơ sở pháp lý cho các động thái của Washington đối với Venezuela.
Các nhà phân tích cho rằng buôn bán ma túy và bạo lực băng đảng – những lý do mà chính quyền Trump đưa ra để biện minh cho hành động của mình ở Venezuela – được coi là hoạt động tội phạm và không đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về một cuộc xung đột vũ trang để biện minh cho một phản ứng quân sự.