Trung Quốc khai trừ đảng ủy viên Bộ Chính trị thứ ba: chiến dịch đả hổ của Tập Cận Bình được đẩy mạnh

Đảng Cộng sản Trung Quốc đã khai trừ ông Mã Hưng Thụy, cựu Ủy viên Bộ Chính trị, với cáo buộc tham nhũng, theo Reuters.

Ông trở thành ủy viên Bộ Chính trị thứ ba bị thanh trừng kể từ năm 2025, trong bối cảnh Chủ tịch Tập Cận Bình tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tham nhũng.

Ông Mã, người cũng từng giữ chức Phó Trưởng ban Lãnh đạo Công tác Nông thôn Trung ương, bị điều tra từ tháng Tư với cáo buộc "vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật" – cụm từ mà Đảng Cộng sản Trung Quốc thường dùng để chỉ các hành vi tham nhũng hoặc sai phạm nghiêm trọng.

Theo Tân Hoa Xã, các nhà điều tra xác định ông Mã Hưng Thụy đã dùng quyền lực để giúp người khác được bổ nhiệm hoặc thăng chức trong quá trình tuyển chọn và bổ nhiệm cán bộ, đồng thời sắp xếp công việc trái quy định cho nhiều người.

Bản tin cho biết ông cũng nhận quà biếu trái phép, giúp người thân mua bất động sản với giá thấp hơn giá thị trường, và tham gia các giao dịch đổi chác quyền lực lấy tiền bạc và tình dục.

Ngoài ra, ông Mã còn để các thành viên gia đình lợi dụng ảnh hưởng từ chức vụ của mình để thu lợi lớn, tham gia vào điều mà giới chức Trung Quốc mô tả là "tham nhũng gia đình" quy mô lớn, đồng thời nhận trái phép số tiền và tài sản có giá trị đặc biệt lớn.

Tân Hoa Xã không nêu cụ thể giá trị số tiền và tài sản liên quan trong vụ việc.

Việc khai trừ ông Mã đánh dấu bước leo thang mới nhất trong chiến dịch chống tham nhũng kéo dài nhiều năm của Chủ tịch Tập Cận Bình, vốn đã khiến hàng loạt quan chức cấp cao trong Đảng, chính phủ và quân đội bị điều tra hoặc xử lý.

Tháng Một năm nay, Trung Quốc đã mở cuộc điều tra tham nhũng đối với ông Trương Hựu Hiệp, vị tướng giữ chức vụ cao nhất trong hệ thống chính trị Trung Quốc.

Trước đó, vào tháng Mười năm ngoái, ông Hà Vệ Đông, cựu Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, đã bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Ông Mã Hưng Thụy là ai?

Hôm 26/6, Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Quốc hội) khóa 14 của Trung Quốc đã quyết định bãi nhiệm tư cách đại biểu của ông Mã cùng 13 quan chức khác, trong đó có sáu tướng quân đội.

Ông Mã, cựu Bí thư Tân Cương, là người đã bị Ủy ban Kiểm tra kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và Ủy ban Giám sát quốc gia điều tra hồi đầu năm nay do nghi ngờ vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật.

Ông Mã Hưng Thụy là một trong những "quan chức kỹ trị" nổi bật nhất của Trung Quốc, theo Reutes.

Ông từng được xem là một trong những "ngôi sao đang lên" của chính trường và là một trong số ít ủy viên Bộ Chính trị có xuất thân từ giới khoa học-kỹ thuật.

Sinh năm 1959 tại tỉnh Hắc Long Giang, ông Mã có bằng tiến sĩ cơ học và khởi nghiệp trong ngành hàng không vũ trụ.

Ông từng giữ nhiều vị trí quan trọng trong lĩnh vực này, gồm tổng giám đốc Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC), cục trưởng Cơ quan Quản lý Không gian Quốc gia Trung Quốc (CNSA) và tổng chỉ huy sứ mệnh Hằng Nga 3 – sứ mệnh đầu tiên đưa tàu thăm dò của Trung Quốc hạ cánh mềm xuống Mặt Trăng năm 2013.

Sau đó, ông chuyển sang làm công tác chính trị.

Từ năm 2013, ông Mã Hưng Thụy lần lượt giữ các chức thứ trưởng Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin, bí thư Thành ủy Thâm Quyến và tỉnh trưởng tỉnh Quảng Đông.

Tháng 12/2021, ông được bổ nhiệm làm bí thư Khu ủy Tân Cương, thay ông Trần Toàn Quốc.

Tại Đại hội 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 2022, ông được bầu vào Bộ Chính trị, gia nhập nhóm chính trị gia quyền lực nhất Trung Quốc.

Trong thời gian lãnh đạo Tân Cương, ông Mã Hưng Thụy được cho là chuyển trọng tâm từ các biện pháp an ninh sang thúc đẩy phát triển kinh tế, thu hút đầu tư và mở rộng hợp tác thương mại với Trung Á.

Tuy nhiên, ông vẫn tiếp tục thực hiện các chính sách cốt lõi của Bắc Kinh tại khu vực này.

Ngày 3/4/2026, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương (CCDI) thông báo ông Mã Hưng Thụy bị điều tra do "vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật".