Phải chăng Mỹ thực sự đang cạn kiệt vũ khí dưới thời ông Trump?

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump xuất hiện tại Hội nghị Thượng đỉnh Quốc phòng và Đổi mới Pennsylvania hồi đầu tháng, đứng bên cạnh các lãnh đạo của một số tập đoàn quốc phòng lớn nhất nước Mỹ, ông có một thông điệp rõ ràng: sản xuất thêm vũ khí và sản xuất nhanh hơn nữa.

"Vũ khí của chúng ta có chất lượng tốt nhất thế giới," ông Trump nói với các nhà sản xuất vũ khí tập trung tại Trường Cao đẳng Quân sự Lục quân Mỹ, bên cạnh "Bộ trưởng Chiến tranh" Pete Hegseth.

"Nhưng chúng ta cần nhanh hơn một chút."

Chính quyền Trump mô tả hội nghị này là một phần trong cách tiếp cận gồm hai hướng nhằm khôi phục ngành công nghiệp Mỹ và tăng cường năng lực tác chiến của quân đội Mỹ, hay như cách ông Hegseth gọi là "kho vũ khí của nền tự do".

Tuy nhiên, điều ít được đề cập là lượng vũ khí hiện đại, phức tạp và khó sản xuất đã được sử dụng trong gần 40 ngày chiến dịch tác chiến căng thẳng tại Iran trong khuôn khổ Chiến dịch Cuồng nộ Kinh hoàng (Operation Epic Fury) hồi đầu năm, cũng như các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau diễn ra kể từ đó.

Chính phủ Mỹ cho biết cho đến nay cuộc chiến đã tiêu tốn 37,5 tỷ USD, trong đó phần lớn được chi cho đạn dược.

Đến khi lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực vào ngày 8/4, quân Mỹ đã tấn công hơn 13.000 mục tiêu trên khắp Iran, theo Nhà Trắng.

Hệ thống phòng không Mỹ trong cùng khoảng thời gian đã đánh chặn hơn 1.700 drone và tên lửa đạn đạo của Iran.

Hiện Mỹ đã tạm dừng các cuộc không kích Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán diễn ra.

Một bài báo của The New York Times cho biết ông Trump đã được khuyên từ bỏ kế hoạch leo thang xung đột vì điều đó sẽ khiến kho vũ khí của Mỹ tiếp tục cạn kiệt.

Hôm 27/7, ông Trump phủ nhận việc Mỹ thiếu vũ khí, khi nói với Wall Street Journal: "Chúng ta có nhiều đạn dược hơn bất kỳ nước nào trên thế giới, và nhiều hơn mức chúng ta cần."

Đây từ lâu đã là một vấn đề nhạy cảm trong nội bộ chính quyền Mỹ.

Tháng trước, khi được hỏi dồn về vấn đề này, ông Hegseth đã phủ nhận rằng nguồn cung vũ khí đang cạn dần.

Tuy nhiên, lập trường của ông dường như đã thay đổi kể từ đó.

Tuần trước, ông nói với Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện rằng Lầu Năm Góc cần thêm 87 tỷ USD để giải quyết "những thiếu hụt nghiêm trọng", trong đó có trang thiết bị.

Số lượng đạn dược chính xác đã sử dụng và lượng dự trữ còn lại vẫn được xếp vào diện mật.

Tuy nhiên, các dữ liệu công khai do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Washington DC tổng hợp cho thấy một bức tranh đáng lo ngại về kho dự trữ đã suy giảm, trong khi việc bổ sung chúng trong ngắn hạn là rất khó.

"Điều này phụ thuộc vào loại đạn dược – nhưng cần từ một đến năm năm [để sản xuất một tên lửa] là con số thực tế," ông Mark Cancian, một đại tá Thủy quân Lục chiến đã nghỉ hưu và cố vấn cấp cao tại CSIS chuyên nghiên cứu vấn đề này, nói. "Và không có cách nào để đẩy nhanh quá trình đó."

Nhưng liệu Mỹ có đang thực sự tiêu hao đạn dược với tốc độ nhanh đến mức có thể gặp khó khăn trong việc hoàn thành các nhiệm vụ và mục tiêu quân sự của mình hay không?

Kho vũ khí Mỹ bị hao hụt

Các loại đạn dược quan trọng được sử dụng trong cuộc chiến thuộc hai nhóm: các hệ thống tấn công mặt đất tầm xa, và các hệ thống phòng không, phòng thủ tên lửa được sử dụng để đánh chặn các cuộc tấn công từ Iran.

Trong số các hệ thống tấn công mặt đất được sử dụng nhiều nhất có tên lửa hành trình tấn công mặt đất Tomahawk (TLAM), thường được phóng từ tàu chiến hoặc tàu ngầm nhằm vào các mục tiêu có thể cách xa hơn 1.600 km.

Những vũ khí này cho phép Mỹ tiến hành các cuộc tấn công chính xác nhằm vào những mục tiêu quân sự kiên cố, như hầm chỉ huy hoặc các cơ sở quân sự, mà không phải đưa drone vào vùng nguy hiểm.

CSIS ước tính hơn 1.000 tên lửa Tomahawk đã được phóng trong cuộc chiến và kho dự trữ có thể chưa trở lại mức trước chiến tranh cho đến năm 2031.

Theo CSIS, các phiên bản TLAM mới nhất có giá khoảng 2,6 triệu USD mỗi tên lửa.

Trong số các hệ thống phòng không được sử dụng trong cuộc chiến, Patriot là hệ thống được sử dụng nhiều nhất.

Đây là hệ thống tên lửa đặt trên mặt đất, được sử dụng để đánh chặn máy bay cũng như tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình.

Theo ước tính của CSIS, có tới 1.430 tên lửa Patriot đã được sử dụng trong cuộc xung đột, trong khi lượng dự trữ trước chiến tranh được ước tính khoảng 2.330 tên lửa.

Mỗi tên lửa đánh chặn Patriot có giá khoảng 4 triệu USD – một lựa chọn đắt đỏ nhưng hiệu quả, liên tục được sử dụng để bắn hạ các drone của Iran, vốn chỉ có giá khoảng 20.000-50.000 USD mỗi chiếc.

Việc bổ sung số tên lửa này sẽ rất khó.

Ông Cancian nói: "Phải mất vài năm để sản xuất một tên lửa. Nếu hôm nay bạn rót tiền vào hệ thống, phải ba hoặc bốn năm sau bạn mới nhận được tên lửa. Đôi khi thậm chí là năm năm."

Ông nói thêm: "Những gì chúng ta nhận được [hiện nay] là những tên lửa được cấp kinh phí từ năm 2023."

Mỹ cũng sử dụng một hệ thống mới hơn và tinh vi hơn có tên Phòng thủ Khu vực Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD), có tầm bắn xa hơn và khả năng đánh chặn ở độ cao lớn hơn so với Patriot đời cũ.

Nguồn cung THAAD vốn đã hạn chế: CSIS ước tính 190-290 tên lửa đã được phóng, trong tổng số khoảng 360 tên lửa dự trữ trước chiến tranh.

Trên thế giới hiện chỉ có chín khẩu đội THAAD đang hoạt động, trong đó bảy khẩu đội thuộc Mỹ.

Nếu tiếp tục sử dụng với cường độ cao, kho dự trữ có thể bị suy giảm đến mức quân Mỹ không còn có một hệ thống vốn có vai trò then chốt trong việc đối phó với các mối đe dọa tên lửa đạn đạo từ những nước như Nga, Trung Quốc hoặc Triều Tiên.

Mọi sự chú ý đang đổ dồn vào Đài Loan và khu vực Thái Bình Dương

Cuộc chiến với Iran diễn ra ngay trước thời điểm thường được gọi là "cửa sổ Davidson", khi theo nhận định của một số nhà hoạch định quân sự Mỹ, khả năng Trung Quốc tiến hành một cuộc tấn công Đài Loan trở nên cao hơn.

Khái niệm gây tranh cãi này – vốn đóng vai trò trung tâm trong tư duy quân sự của Mỹ tại khu vực Thái Bình Dương – bắt nguồn từ một phiên điều trần tại Quốc hội Mỹ hồi năm 2021, khi Đô đốc Philip Davidson, lúc đó là người đứng đầu lực lượng Mỹ trong khu vực, cảnh báo rằng một cuộc tấn công có thể xảy ra "trong sáu năm tới".

Năm 2023, Giám đốc CIA khi đó là ông William Burns dự đoán Trung Quốc sẽ sẵn sàng tấn công vào năm 2027.

Trung Quốc từ lâu đã bày tỏ quyết tâm "tái thống nhất" với Đài Loan tự quản, nơi Bắc Kinh coi là một tỉnh ly khai, và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực.

Việc Mỹ có bảo vệ Đài Loan và đánh nhau với Trung Quốc hay không là một vấn đề gây tranh luận gay gắt.

Dù vẫn duy trì sự mơ hồ về vấn đề này, Mỹ tiếp tục cung cấp vũ khí phòng thủ cho hòn đảo Đài Loan.

Ông Cancian gọi tình trạng thiếu hụt đạn dược là một "giai đoạn dễ bị tổn thương", trong đó Mỹ "sẽ không có đủ dự trữ các loại đạn dược quan trọng" nếu xảy ra xung đột ở Thái Bình Dương.

Theo ông, điều này làm gia tăng nguy cơ lực lượng Mỹ không được chuẩn bị đầy đủ để đối phó với kho tên lửa và máy bay khổng lồ của Trung Quốc mà Bắc Kinh có thể triển khai trong một cuộc xung đột ở Thái Bình Dương.

Trung Quốc – quốc gia mà các quan chức Mỹ nói rằng đã nghiên cứu kỹ hệ thống phòng không của Mỹ trong cuộc chiến với Iran – những năm gần đây đã đầu tư mạnh vào công nghệ tên lửa, trong đó có tên lửa lướt siêu vượt âm, tinh vi hơn nhiều so với các tên lửa và drone giá rẻ mà Iran sử dụng.

Bắc Kinh cũng đầu tư mạnh vào việc phát triển các chiến thuật tấn công bằng số lượng lớn drone.

Tuy nhiên, không phải ai cũng coi kho vũ khí dự trữ của Mỹ bị suy giảm hoàn toàn là một bất lợi.

Ông Jacob Olidort, một cựu nhân viên CIA và cựu cố vấn về chính sách Trung Đông tại Văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, cho rằng việc sử dụng những vũ khí này trong chiến đấu cũng gửi đi một thông điệp mạnh mẽ.

"Vũ khí tạo ra khả năng răn đe, không chỉ vì các quốc gia sở hữu chúng, mà còn vì chúng cho thấy các quốc gia đó sẵn sàng sử dụng chúng," ông Olidort nói.

Hiện ông là giám đốc chính sách an ninh Mỹ tại Viện Chính sách America First (Nước Mỹ trên hết), một tổ chức có khuynh hướng bảo thủ.

Ông nói thêm rằng "những thành công của Mỹ trong việc làm suy yếu năng lực quân sự của Iran bằng các cuộc tấn công chính xác trong thời gian kỷ lục là một tín hiệu gửi tới các đối thủ khác, trong đó có Trung Quốc và tham vọng của nước này."

Châu Âu thì sao?

Mâu thuẫn rõ ràng giữa việc vũ trang cho các đồng minh và bảo toàn kho dự trữ của Mỹ đã từng xảy ra trong trường hợp Ukraine.

Hồi tháng 10/2025, vài tháng trước khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu, ông Trump từ chối cung cấp tên lửa Tomahawk cho Ukraine, với lý do cần tránh làm cạn kiệt kho dự trữ của Mỹ.

Sự việc này cho thấy trước những bài toán mang tính đánh đổi đang định hình cuộc tranh luận sau chiến tranh Iran về kho vũ khí rộng lớn của Mỹ.

Các quan chức Ukraine nói nước này đang rất cần tên lửa Patriot và các hệ thống phòng không khác để ngăn chặn những đợt tấn công liên tiếp bằng drone và tên lửa của Nga.

"Bên cạnh giá năng lượng, [cuộc chiến với Iran] còn đồng nghĩa với việc các kho dự trữ của Mỹ và năng lực của các nhà sản xuất hệ thống phòng không bị suy giảm," Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói với BBC hồi tháng Ba.

"Vì vậy, chúng tôi [Ukraine] đang bị thiếu hụt nguồn lực."

Ông Zelensky đã đưa ra những con số cụ thể để minh họa cho mối lo ngại này: Mỹ sản xuất khoảng 60-65 tên lửa mỗi tháng, tương đương 700-800 tên lửa mỗi năm, trong khi riêng ngày đầu tiên của Chiến dịch Epic Fury đã sử dụng 803 tên lửa.

Tuy nhiên, gần đây hơn, ông Trump đã khiến nhiều quan chức châu Âu bất ngờ khi đề nghị trao cho Ukraine quyền sản xuất tên lửa Patriot trong nước.

Những thỏa thuận tương tự hiện đã tồn tại ở Đức và Nhật Bản.

Bà Elaine McCusker, người đã có 13 năm làm việc tại Bộ Quốc phòng Mỹ và hiện là chuyên gia tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), cho rằng kinh nghiệm chiến đấu của Ukraine với Nga – cũng như kinh nghiệm của Mỹ trong cuộc chiến với Iran – có thể giúp phát triển các hệ thống rẻ hơn, được sản xuất hàng loạt, nhằm bổ sung cho những loại vũ khí chi phí rất cao hiện có.

"Chúng ta đã biết từ lâu rằng không nên dùng tên lửa đánh chặn trị giá 6 triệu USD để bắn hạ những drone trị giá 1.000 USD," bà nói.

"Tôi nghĩ hiện nay chúng ta tập trung nhiều hơn vào giải pháp đó, và có nhiều người hơn đang tập trung vào việc sản xuất những hệ thống có thể chấp nhận bị tiêu hao mà không tốn quá nhiều chi phí."

Hậu quả

Dù vậy, trước mắt, nguy cơ Mỹ cạn kiệt đạn dược chưa đến mức đáng báo động – không phải vì kho dự trữ của Mỹ là vô hạn, mà vì kho dự trữ của Iran còn trong tình trạng tồi tệ hơn nhiều.

"Quân đội Mỹ có thừa đạn dược, vũ khí và kho dự trữ để thực hiện tất cả các mục tiêu chiến lược của Tổng thống Trump và hơn thế nữa, và Chiến dịch Epic Fury đã cho thấy điều gì xảy ra khi đối đầu với Mỹ," phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly nói trong một tuyên bố gửi BBC.

Bà nói thêm: "Dù vậy, tổng thống vẫn thúc giục các nhà thầu quốc phòng liên tục sản xuất thêm vũ khí được chế tạo tại Mỹ."

Các cuộc tấn công gần đây được Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ công bố chủ yếu tập trung vào việc làm suy yếu khả năng của Tehran trong việc đe dọa các tàu thuyền tại Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng mà Iran và Mỹ đã phong tỏa.

Tổn thất quân sự của Iran lớn hơn nhiều so với Mỹ sau hàng loạt cuộc tấn công liên tiếp của Mỹ và Israel – và nước này có khả năng rất hạn chế trong việc khắc phục những thiếu hụt đó trong thời gian tới.

Ông Jason Brodsky, giám đốc chính sách của tổ chức United Against Nuclear Iran (Liên minh Ngăn chặn Iran Sở hữu Vũ khí Hạt nhân), nói: "Có nhiều nhận định cho rằng Iran có một lượng vũ khí gần như vô hạn."

"Tôi nghĩ chúng ta phải nhận ra rằng Iran cũng có những giới hạn, và Mỹ đã làm suy yếu nền tảng công nghiệp quốc phòng của Iran ở mức độ rất đáng kể," ông nói.

Ông nói thêm rằng, "năng lực sản xuất trên quy mô lớn các loại tên lửa, drone và những hệ thống vũ khí khác" mà Iran cần phần lớn đã bị phá hủy.

Theo ông Brodsky, lượng vũ khí dự trữ còn lại của Iran đang được dồn cho thứ mà ông gọi là "át chủ bài" của Tehran – khả năng đe dọa Eo biển Hormuz.

Theo ông, khả năng này đang suy yếu dần. "Chính quyền Iran đang không còn nhiều thời gian."

Cuộc xung đột hiện tại với Iran, ở mức độ mà ông Brodsky cho là vẫn có thể kiểm soát được – và ông gọi đây là "trọng tâm sức mạnh" của quân đội Mỹ – đang được Washington ưu tiên trước mắt, dù các quan chức thừa nhận sẽ là "vô trách nhiệm" nếu bỏ qua bức tranh rộng hơn về tình trạng kho vũ khí dự trữ.

"Hiện tại, khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là một mối đe dọa xa hơn," ông nói. "Các nhà hoạch định chính sách phải xác định ưu tiên và Trung Đông hiện là nơi nhận được sự chú ý của tổng thống."

Hiện tại, mỗi tên lửa được phóng vào một mục tiêu ở Iran, được chuyển tới chiến trường Ukraine hoặc được giữ lại để sử dụng cho Đài Loan, đều lấy từ một kho dự trữ vốn đã liên tục bị co lại.

Dù vậy, Washington đang đặt cược rằng họ có thể vượt qua cuộc xung đột này trong khi năng lực sản xuất vẫn bắt kịp nhu cầu.