Бишкек: Қирғизистонда яна президент алмашди - Қирғизистон ва сиёсат, Qirg’iziston, O’zbekiston, Mirziyoyev, dunyo, yangiliklar

Бишкек: Қирғизистонда яна президент алмашди - Шавкат Мирзиёев куни-кеча Садир Жапаров билан мулоқотда бўлган. Ўзбекистон Қирғизистон халқининг тинч тараққиёт ва фаровонлик сари интилишини ҳар томонлама қўллаб-қувватлашини яна бир бор тасдиқлаганди.

Аҳолиси олти миллиондан сал кўпроқ Қирғизистонда бир миллиондан ортиқ ўзбеклар яшайди. Улар азал-азалдан асосан Қирғизистоннинг Ўзбекистонга бевосита чегарадош жанубида зич яшаб келишган.

Садир Жапаров энди нима қилмоқчи ва Қирғизистоннинг янги президенти ким?

Қирғизистонда яна "президент" алмашди

Давлатни бир ой вақтинчалик бошқарган Садир Жапаров президентлик сайловида қатнашиш учун лавозимидан истеъфо берган.

Октябрь ойи бошида бўлиб ўтган зиддиятли парламент сайловларидан сўнг юз берган "инқилоб" ортидан қамоқдан озод этилиб, парламент депутатлари тарафидан Бош вазир этиб сайланган Садир Жапаров муваққат президентлик лавозимини ҳам эгаллаган эди.

Қирғизистон Конституциясига мувофиқ, президент лавозимидан истъефо берган тақдирда, унинг вазифасини бажарувчилик ваколатлари Жўғўрқу Кенгаш спикерига ўтади.

"Халқ инқилобидан" кейин парламент спикери этиб сайланган Талант Мамитов Садир Жапаровнинг яқин сафдоши ҳисобланади.

"Ата Журт"сиёсий партиясидан парламентда депутат бўлган Садир Жапаров, Қамчибек Ташиев ва Талант Мамитовлар 2012 йили бўлиб ўтган Иссиқ-Кўлдаги "Қумтор" олтин конини миллийлаштиришга чақирган норозилик намойишлари ва Бишкекдаги митингдан сўнг, "ҳокимиятни эгаллаб олишга уриниш" айблови билан ҳибсга олинган.

Учовлон Оқ уй дарвозасини бузиб киришда ҳам айбланган ва судланган.

Садир Жапаров ва Қамчибек Ташиев бир йилу 6 ойга, Талант Мамитов эса 9 ойга қамоқ жазосига ҳукм қилинган. Бироқ, орадан кўп ўтмай, 2013 йили уч сиёсатчи қамоқдан озод этилган.

Орадан етти йил ўтиб, жорий йилнинг 19 октябрь куни Қирғизистон Олий суди Садир Жапаров, Қамчибек Ташиев ва Талант Мамитовларни расман оқлаган.

Расмий маълумотга кўра, 16 октябрь куни Олий суд 2012 йилнинг 3 октябридаги ҳокимиятни зўравонлик билан эгаллаб олишга уриниш айблови билан янги очилган ҳолатлар бўйича ишни қайта кўриб чиққан.

"Садир Жапаров, Талант Мамитов ва Қамчибек Ташиев жиноят таркиби йўқлиги сабаб оқланди", дейилади Олий суд баёнотида.

Ҳокимият алмашинуви ортидан иқтидорга келган Садир Жапаров яна бир сафдоши Қамчибек Ташиевни Миллий Хавфсизлик Давлат Қўмитаси раҳбари этиб тайинлаган.

Муваққат президент мурожаати

15 ноябрдан бошлаб, президент вазифасини бажаришга киришган парламент спикери Талант Мамитов қирғиз халқига мурожаат қилган.

«Халқимиз кўплаб синовларни бошидан кечирган, эркинлик ва адолатни қадрлаган ҳолда, қисқа вақт ичида 5-6 октябрь кунлари бўлиб ўтган халқ ғазабидан сўнг ўткир сиёсий инқирозни тинчлик билан енгиб, ўз бирлигини мустаҳкамлади», дейди муваққат президент.

"Порахўрликка қарши курашни кучайтириш бўйича қатъий қадамлар қўйилмоқда. Кичик ва ўрта бизнесни ҳимоя қилиш ва ривожлантириш бўйича ишлар кучайтирилди. Мамлакатдаги эпидемиологик вазиятни барқарорлаштириш учун профилактика чоралари кўрилмоқда. Қирғизистон яқин ва узоқ хорижий мамлакатлар билан ҳамкорликни янада ривожлантиришга тайёр. Барча халқаро мажбуриятлар, аввалги икки томонлама ва кўп томонлама келишувлар ва битимлар тўлиқ бажарилмоқда", дея таъкидлайди Талант Мамитов ўзининг мурожаатида.

Шунингдек, муваққат президент халқнинг илтимосига биноан конституциявий ислоҳот ўтказишга тайёргарлик кўрилаётгани, ўз олдида келаётган йилнинг 10 январида адолатли ва қонуний президентлик сайловини ўтказиш вазифаси турганини урғулаган.

"Барча номзодлар учун бирдек шароитлар яратиш орқали халқ иродасини эркин ифода этишини таъминлаш керак. Муваққат давлат раҳбари сифатида мен халқ ва давлат олдидаги шахсий жавобгарликни ҳис қиламан. Ўзимнинг конституциявий ҳуқуқларим доирасида, президент вазифасини бажарувчи сифатида одамларнинг тинч ҳаёти ва мамлакат яхлитлигини ҳимоя қилиш учун барча ҳаракатни қиламан", дея ваъда беради муваққат президент Талант Мамитов.

Талант Мамитов ким?

Қирғизистоннинг янги муваққат президенти, парламент спикери Талант Мамитов, 2015 йили, "Республика-Ата Журт" сиёсий партиясидан депутат бўлиб келган. Фракция раҳбарининг ўринбосари сифатида фаолият олиб борган.

Жорий йилнинг октябрида амалга оширилган "халқ инқилобидан" сўнг, Мамитов 4 ноябрда Жўғўрқу Кенгаш тўрағаси этиб сайланган.

Қирқ тўрт ёшли жалолободлик Талант Мамитов сиёсий фаолиятини 2010 йили парламентда "Ата-Журт" сиёсий партиясидан депутат сифатида бошлаган.

Касби юрист бўлган Мамитов депутат бўлгунича республиканинг турли ҳудудларида прокуратура тизимида ишлаган.

Жорий йилнинг4 октябрида бўлиб ўтган зиддиятли парламент сайловларидан сўнг пойтахт Бишкекда норозиликлар намойишлари ўтказилиб, "халқ инқилоби" амалга оширилган.

Унинг ортидан Марказий сайлов комиссияси сайлов натижаларини бекор қилган ва президент Сооронбай Жэээнбеков 15 октябрда истеъфо берган.

Конституцияга мувофиқ, президент истъефо берган тақдирда, унинг ваколатлари парламент спикерига ўтади, аммо ўша пайтдаги спикер президент вазифасини бажаришдан бош тортган.

Шундан сўнг, қамоқдан озод қилинган Бош вазир Садир Жапаров муваққат давлат раҳбари сифатида иш бошлаган.

Ўз истеъфосини эълон қилишидан аввал мазкур тайинловни ўшанда амалдаги президент Сооронбай Жээнбеков расман маъқуллаган.

Қирғизистонда янги президентни сайлаш 2021 йилнинг 10 январига белгиланган. Сайловда қатнашиш учун жами 63 киши ариза ҳужжатларини топширган.

BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг.

Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek