O‘zbekiston

Mintaqa

Dunyo

Sport

Ilm-Fan

Texnologiya

Bosh sahifa

Uzbek

Dunyo bo‘ylab ayollar o‘rtacha hisobda erkaklarga nisbatan besh yil uzoqroq umr ko‘radi. Olimlar buning sababi turmush tarzidagi farqlar, shuningdek, ayrim biologik xususiyatlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin, deb hisoblaydi.

Nega ayollar erkaklardan uzoq yashaydi?

2025-yilning so‘nggi kunlarida "Equality Now" xalqaro inson huquqlari tashkiloti Markaziy Osiyo mamlakatlarida nogironligi bo‘lgan ayollarning huquqlari va ularga nisbatan sodir etiladigan jinsiy zo‘ravonlik masalalariga bag‘ishlangan muhim tadqiqotini e’lon qildi.
Mazkur hisobot yuzasidan Bi-Bi-Si O‘zbek xizmatiga intervyu bergan tashkilot vakili Janet Axilgova O‘zbekistonda ma’lumot yig‘ish jarayonida duch kelingan murakkabliklar va tizimli muammolar haqida batafsil to‘xtalib o‘tdi.


Sukut devori: O‘zbekistonda nogironligi bo‘lgan ayollarning adolat yo‘lidagi to‘siqlari. Video

Afg‘onistonda Tolibon  “Er-xotinlar o‘rtasidagi ajrashish tamoyillari” nomi ostida yangi qonunni tasdiqladi. Bir qarashda navbatdagi yuridik hujjat.  Ammo jahon bo‘ylab qattiq tanqidlarga tutilmoqda. Chunki unda yoshi kichik bo‘lsa ham balog‘atga yetgan, deya ko‘rilgan qizlarning nikoh vaqtida sukutlari rozilik dalili sifatida ko‘rilishi aytilgan. Tolibonning ushbu qarori O‘zbekiston mediasida qanday yoriltildi? BBC O’zbek muxbiri Luiza Iskandariyning O‘zbekistonlik jurnalist Shohjahon Majidov bilan suhbati.

Siz nima deysiz? Tolibonning ayol-qizlarga nisbatan yuritayotgan siyosati kengroq mintaqaga, jumladan O‘zbekistonda ham ta’siri bormi? Firkingizni izholarda yopzing. Videoni do‘stlar bilan ulashing!

Tolibon yangi qarori O‘zbekistonda qanday yoritildi?

Preeklampsiya - homiladorlik davrida ona va homila hayotiga jiddiy xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan holat. Shu paytgacha shifokorlar faqat simptomlarni nazorat qilishga urinib kelishgan.

Ammo endi yangi klinik sinovlar umid uyg‘otmoqda. ‍Olimlar preeklampsiya rivojlanishini to‘xtatishi mumkin bo‘lgan yangi muolajani sinovdan o‘tkazmoqda.

Bu kashfiyot millionlab onalar hayotini o‘zgartirishi mumkinmi?
Sizningcha, tibbiyotdagi eng muhim yutuqlar qaysi sohada bo‘lishi kerak? Izohlarda yozing.

Homiladorlik: havfli tashxisga umidbaxsh yechim

Aliya (uning ismini xavfsizligi uchun o‘zgartirdik) o‘tgan yili turmushga chiqishdan qochib, o‘z qishlog‘idan Kobulgacha yuzlab kilometr yo‘l bosdi.

Nega Afg‘on oilalari qizlarini erga berishni so‘nggi chora sifatida ko‘rishmoqda?

Amaldagi tizim jabrlanuvchini emas,  ko‘proq jinoyatchini himoya qilmoqda.  
Ichki ishlar va sud organlaridagi byurokratiya sabab eng og‘ir jinoyatlar ham xaspo‘shlab ketilyapti.  
Jamiyatdagi stigma va huquqiy savodsizlik esa jinoyatchilarning qo‘lini uzaytirmoqda.
"Yequality Now" ekspertlari tizim qaerda sinayotganini fosh qildi.  
To‘liq suhbat YouTube kanalimizda!


Militsiya va sud tizimidagi inqiroz: Arizalar nega qabul qilinmaydi?

Insonlar orasida bunday holatning dunyo bo‘ylab atigi 20 ga yaqin holati ilmiy adabiyotlarda qayd etilgan.

Bir vaqtda ikki erkakdan egizaklarga homilador bo‘lgan ayol: tibbiyot bu hodisani qanday izohlaydi?

Qirg‘izistonda 14 yoshli o‘smir qiz jinsiy zo‘ravonlik qurboniga aylangan.
Uning aytishicha, barchasi ijtimoiy tarmoqdagi muloqotdan boshlangan. Keyin esa tahdidlar va bosim uni uzoq vaqt qo‘rquvda yashashga majbur qilgan.
Hodisa internetda bolalar xavfsizligi masalasini yana bir bor kun tartibiga olib chiqdi.

Ijtimoiy tarmoqdagi tuzoq: 14 yoshli qiz zo‘rlandi

Balog‘atga yetmagan qizlarni nikohga berish haqida dinda nima deyilgan? Islomda nikoh uchun rozilik qanday olinadi?

Tolibon oila va nikoh haqidagi yangi qoidalarni e’lon qildi. Ba’zi afg‘on otalar iqtisodiy chorasizlikdan qizlarini erta turmushga berishga majbur bo‘lmoqda. Shimoliy Afg‘onistondagi ayol-qizlar esa vaziyat bundan ham og‘irlashishidan xavotirda. 

Biz ushbu dolzarb mavzuni Hindistonning nufuzli Deoband madrasasi bitiruvchisi, islomshunos Jan Mohammad Batt bilan muhokama qildik. Videoni tomosha qiling va fikringizni izohlarda qoldiring!

Islom nima deydi?

BBC O‘zbekning Diqqat BBC ruknida Tolibon g‘oyalari va siyosati O‘zbekiston doxil Markaziy Osiyo hududiga kirib kelishidan xavotirlar tahlil qilindi.

Tolibon g‘oyalari O‘zbekistonga xavfmi?

Brayonida homiladorlikning hech qanday alomatlari bo‘lmagan va u ishlayotgan go‘zallik salonida kutilmaganda tug‘ruq boshlangan.

"Bolam tug‘ilguncha homilador ekanimni umuman bilmaganman". Bu qanday holat?

Dunyo bo‘ylab ayollar erkaklarga qaraganda o‘rtacha 5 yil uzoqroq umr ko‘rishadi.  Olimlarning fikricha,  bunga faqat zararli odatlar emas,  balki biologik va evolutsion farqlar ham sababdir.  Ular buni hayvonlarni o‘rganish orqali isbotlashmoqda!  🧬🐾. Sizningcha,  bunga asosiy sabab nima? Fikringizni izohlarda qoldiring!  👇✨

Nega ayol erkakdan uzoq umr ko‘radi?

Bugun ko‘pchilik buni odatiy va tabiiy holat deb biladi. Ammo tarixga nazar tashlasak, ayollar asrlar davomida bolani tik holatda o‘tirib, tiz cho‘kib yoki suyanib tug‘ishgan. Nega bu usul keyin o‘zgardi? Va zamonaviy tibbiyot bu haqda nima deydi?

Ayollar bolani har doim chalqancha yotib tug‘ishi kerakmi?

Ming yillar davomida butun dunyoda ayollar xoh Kleopatraga o‘xshab tizzalab, xoh tug‘ruq kursilari va stullaridan foydalanib, xoh cho‘qqayib bo‘lsin, ko‘proq gavdasi tik holatda tuqqan. Aslida, cho‘qqayib o‘tirish tos suyagi diametrini kamida 2,5 sm.ga kengaytirishi mumkin, gravitatsiya kuchi esa tug‘ruqni ancha osonlashtiradi.
Xo‘sh, nega bugungi kunda ko‘p ayollar chalqancha yotib tug‘adi?


Ayollar aslida tik turgan holda tug‘ishi kerakmi? Chalqancha tug‘ish xatomi?

O‘zbekistonlik mehnat muhojirlari haqida gap ketganda, ko‘pchilikning hayoliga birinchi bo‘lib Rossiya keladi, biroq ayollar muhojirligi yo‘nalishida bugungi kunda asosiy oqim Turkiyaga burilgan. So‘nggi paytlarda Turkiyadagi o‘zbek ayollari bilan bog‘liq mudhish qotilliklar va zo‘ravonlik xabarlari ko‘payganiga qaramay, bu davlatga ishlash uchun ketayotgan xotin-qizlar oqimi to‘xtamayapti. Xo‘sh, nega ayollar aynan Turkiyani tanlamoqda va musofirlikda ularni nimalar kutmoqda?

O‘zbek ayollari Turkiyada: Mehnat muhojirligi, xavf-xatarlar va jamiyatdagi malomat - Video

Bank talabiga ko‘ra Jitu Munda opasining jasadini qabridan qazib chiqarib olib kelgani videosi ijtimoiy tarmoqlarda rosa ko‘p tarqaldi, juda ko‘pchilikni g‘azablantirdi.

Hindiston: Opasining o‘limini jasadi bilan tasdiqladi

Bi-bi-si va «Mediazona» ko‘ngillilar bilan birga ochiq manbalarda olib borayotgan o‘rganishlaridan shu vaqtgacha ma’lum bo‘lishicha, Rossiya Ukrainaga to‘laqonli bosqin boshlaganidan buyon 32 harbiy ayol halok bo‘lgan.

Mahkumadan polkovnikkacha: Ukraina urushida Putin uchun halok bo‘layotgan Rossiya ayollari

Afg‘on O‘zbeklari do‘ppisi Internet ijtimoiy tarmoqlaridagi norozilik ramziga aylandi.
Afg‘onistondagi O‘zbeklar va boshqa turkiy xalqlar vakillari o‘z birdamligini ifoda etish maqsadida qizil do‘ppi kiygan foto suratlarini e’lon qildilar.

Afg‘oniston O‘zbeklari do‘ppisi ijtimoiy tarmoqlarda norozilik timsoliga aylandi - Video

O‘zbekistonda zarbof to‘nlar bilan katta hurmat-e’tibor ko‘rsatib kutib olingan inflyuenser Endryu Teyt O‘zbek davlatchiligi asoschisi Amir Temur haqida video e’lon qildi.

Amir Temurga nisbatan o‘zining hurmatini namoyish etish maqsadidagi videoda Endryu Teyt buyuk imperiya barpo etishdan oldin Amir Temur "odamlarni talagan" dedi.

Endryu Teyt Amir Temurni qaroqchi dedi

Prezident Mirziyoyev boshqaruvi dastlabki yillarida oddiy odamlarning murojaatlariga quloq tutishni o‘rgangan rahbarlar xalq qabullarini "nomiga" tashkil qiladigan bo‘ldilar, eng yuqori idoralarga yo‘llangan shikoyatlarga "hal etildi" javobi keladigan bo‘ldi, matbuot xizmatlari yana "qo‘l yetmas" xizmatlarga aylandi.

O‘zbekiston: Mirziyoyev xalq dardiga ko‘proq quloq tutmoqchi - Video

Qiz juda yoshligidan jinsiy zo‘rlangani aytilmoqda.

'Bu dahshatli edi' - 14 yoshida majburan erga berilgan qiz nimalar deydi?

Prezident Shavkat Mirziyoyev 3 martda imzolagan farmoni bilan O‘zbekistonda bundan keyin xotin-qizlar va bolalarga qarshi jinoyatlarni butkul yo‘q qilish maqsadida qanday choralarga qo‘l urilayotgani haqida gapirdi.

SOS tugmali ayol: Prezident Mirziyoyev bola va ayol qanday muhofazaga olinayotganini aytdi

Janubiy Koreya qilgan bu ishi bilan jahon go‘zallik bozorida yirik o‘yinchiga aylandi.

Go‘zallik global iqtisodiy kuchga aylanishi mumkin – Janubiy Koreya buni epladi

2024 yili dunyo bo‘ylab 17 million plastik operatsiya qilingan - bu har daqiqada 33 ta operatsiya degani. Mashhurlar endilikda tig‘ ostiga yotganini yashirishmaydi, ijtimoiy tarmoqlardagi qizlar esa plastik jarrohlikdan keyingi holatini - ko‘kargan joylari, gipsdagi yuzlarini bemalol namoyish qilishadi. Rossiyada ham, butun dunyoda ham plastik  juda yosh qizlar plastik jarrohlikka murojaat qilish holati ko‘paymoqda. Bunga sabab nima? Va bu zamonaviy jamiyat haqida nima deydi?