Avrupa Birliği'ndeki hukuki meseleleri çözüme kavuşturmak üzere oluşturulan Avrupa Adalet Divanı (ECJ), 15 yargıç ve onlara yardımcı olan dokuz kanun sözcüsünden oluşur.


Bunun yanı sıra 1989'da 15 yargıçtan oluşan bir Bidayet Mahkemesi kurulmuştur. Bu mahkemelerin üyeleri Lüksemburg'da görev yapar ve üyelerin mutabakatıyla altı yıllık bir süre için atanırlar. Yargıçların bağımsızlıkları güvence altındadır.

Divan'ın görevi Avrupa Antlaşmaları'nın hukuka uygun biçimde yorumlanması ve uygulanmasını sağlamaktır.

Divan bir üynin birlik antlaşmalarında öngörülen bir yükümlülüğü yerine getiremediğine karar verebilir ve gibi bir durumda ceza uygulayabilir.

Divan, kurumların aldığı önlemlerin iptali için açılan davalarda bu önlemlerin yasallığını inceleyebileceği gibi bazı önlemlerin alınmamış olmasının Antlaşmalar'a aykırı olduğuna da karar verebilir.

Divan, ulusal mahkemelerin başvurusu üzerine birlik hukukuyla ilgili konuların yorumlanması ya da geçerliliği hakkında ön kararlar alır.

Ayrıca ulusal mahkemelerden herhangi biri tartışmalı bir hukuki işlem hakkında Avrupa Adalet Divanı'ndan ön karar isteyebilir. Ancak bunun için ilgili Üye Devlet'te daha yüksek bir temyiz mercii bulunmaması gerekir. Bu durumda Divan'ın kararı bağlayıcıdır.

Bidayet Mahkemesi kişiler ve işletmeler tarafından açılan davalara bakar. Hukuk meseleleriyle ilgili başvurular sadece Avrupa Adalet Divanı tarafından karara bağlanır.

1952 ile 1994 yılları arasında Divan'ın önüne 8600'den fazla dosya gelmiş olup bunlardan 2900'ü ön karar başvurularıdır. Adalet Divanı her durumda aynı biçimde uygulanan bir Topluluk hukukunun yaratılmasına yardımcı olmuş ve böylece Avrupa'nın bütünleşme sürecini hızlandırmıştır.