Avrupa Bakanlar Konseyi, her üye devletin kendi hükümetini taahhüt altına sokmaya yetkili bakanlar düzeyindeki temsilcilerinden oluşur.

Gündemin içeriğine göre toplantılara farklı bakanlar katılır.

Örneğin, Tarım Bakanları tarım ürünleri fiyatlarını ele alırlar; istihdamla ilgili konular Çalışma ve Sosyal İşler Bakanları tarafından görüşülür; genel politika sorunları, dışişleri ve Birliği ilgilendiren temel konular Dışişleri Bakanları'nın yetkisi kapsamındadır.

Konsey'in merkezi Brüksel'dedir; ancak bazı toplantılar Lüksemburg'da yapılır. Konsey başkanlığını her üye devlet altı aylık dönemler için sırayla üstlenir.

Ancak Dönem Başkanlığı olarak adlandırılan bu yöntemin yeni anayasa hazırlanırken kaldırılması hedefleniyor.

Anayasa taslağı Bakanlar Konseyi başına daimi bir başkan getirilmesini öngörüyor. Özellikle küçük ülkeler ise bu önerinin büyük ülkeler çıkarına olacağını savunarak, dönüşümlü başkanlık sisteminin sürmesini istiyorlar.

Üye Devletlerin Birlik nezdindeki Büyükelçileri'nden oluşan Daimi Temsilciler Komitesi (Coreper) Konsey'in çalışmaları için gerekli hazırlıkları yapar ve belirli hazırlıkları yapmak veya özel konuları incelemekle görevli komiteler oluşturarak Konseyin talimatlarını yerine getirir.

Oylama sistemleri

GENİŞLEME ÖNCESİ OY DAĞILIMI • Almanya, Fransa, İtalya ve Birleşik Krallık 10 • İspanya 8 • Belçika, Yunanistan, Hollanda ve Portekiz 5 • Avusturya ve İsveç 4 • Danimarka, İrlanda ve Finlandiya 3 • Lüksemburg 2 TOPLAM 87-ÇOĞUNLUK 62

Avrupa Birliği pek çok konuda nitelikli çoğunluk esasına dayalı oylama ilkesini kullanıyor. Ancak vergilendirme gibi bazı konularda hala oybirliğiyle karar alınması gerekiyor.

Nitelikli çoğunluk sisteminin genişleme sonrasında nasıl işleyeceği, bir AB anayasası oluşturulması çabalarında en önemli sorunlardan birisiydi.

Daha önce nitelikli çoğunluk için 87 oydan, 62'sinin karar lehinde olması ve bu 62 oyun en az 10 devlet tarafından verilmiş olması gerekiyordu.

ÖNERİLEN OY DAĞILIMI • Almanya, Fransa, İtalya ve Birleşik Krallık 29 • Polonya ve İspanya 27 • Hollanda 13 • Belçika, Yunanistan, Portekiz, Çek Cum., Macaristan 12 • Avusturya ve İsveç 10 • Danimarka, İrlanda, Finlandiya, Slovakya, Litvanya 7 • Lüksemburg, Letonya, Kıbrıs, Estonya, Slovenya, Slovakya 4 TOPLAM 321-ÇOĞUNLUK 232

2000 yılında varılan Nice Anlaşması ise Polonya ve İspanya'ya AB Bakanlar Konseyi'nde nüfuslarının sağladığından daha yüksek bir oranda oy hakkı veriyordu. İki ülke bu anlaşmanın öngördüğü koşulların uygulanmasını istiyor.

Birliğin en büyük dört üyesi Almanya, Fransa, İngiltere ve İtalya ise kendilerini dezavantajlı durumda bıraktığı gerekçesiyle bu düzenlemeye karşı çıkıyordu.

Bu sorunlar Avrupa Anayasası'ndaki çözümsüzlük nedeniyle aşılabilmiş değil.

Konsey'in Komisyon tekliflerini değiştirebilmesi ya da Parlamento'nun yaptığı ve Komisyon'un kabul ettiği değişiklikleri geri çevirebilmesi için ise oybirliği gerekir.

Ortak dış politika ve güvenlik politikası ile adalet ve içişleri alanlarında, Antlaşma'da Konsey'e bu konuda aksine karar alma yetkisi tanınmadığı durumlarda oybirliği zorunludur.